YEŞİL ÖRGÜTSEL DAVRANIŞIN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ

Öz

Yeşil örgütsel davranış, çalışanların dahil olduğu ve çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunan veya çevresel zararı azaltan ölçülebilir eylem ve davranışlar olarak tanımlanmaktadır. Yeşil örgütsel davranış, işveren organizasyonunun çevresel sürdürülebilirliğine katkıda bulunan ancak herhangi bir resmi çevre yönetim politikasının veya sisteminin kontrolü altında olmayan isteğe bağlı, gönüllülük esasına dayanan çalışan eylemleri olarak ifade edilebilir. Yeşil örgütsel davranışlar, tüketimin azaltılması, geri dönüşümlerin aktif olarak kullanılması ve çevresel performansın iyileştirilmesi gibi konularda hayati öneme sahiptir. Yeşil örgütsel davranışın örgütlerde teşvik edilmesinde başlıca nedenler olarak şunlar sayılabilir: Tüketici baskısı, yasal düzenlemeler, çevre yönetmelikleri ve sosyal sorumluluk. Örgütler, bu nedenleri göz önünde bulundurarak çalışanların yeşil örgütsel davranışlarını teşvik etmekte ve desteklemektedir. Yönetim organizasyon disiplininde son yıllarda çalışılmaya başlanan yeşil örgütsel davranış konusu, gelecek nesillere kıt kaynakların aktarılması anlamında da hayati öneme sahiptir. Örgütler, yeşil örgütsel davranışları destekleyerek ve yaygınlaştırarak toplum nezdinde itibarlarını sağlamlaştırmaktadırlar. Yeşil örgütsel davranışların teşvik edilmesi, sadece örgütlerin itibarlarını artırma noktasında kalmamakta, bununla birlikte çevresel zararların azaltılması, kıt kaynakların kontrollü kullanılması, bilinçli tüketim toplumu oluşturulması ve gelecek nesillerin önemsenmesi noktasında da büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda çalışmada yeşil örgütsel davranış kavramı literatür tarama yöntemi ile araştırılmış ve açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çalışan davranışı
• çevre
• örgüt
• örgütsel vatandaşlık
• yeşil örgütsel davranış

THE CONCEPTUAL FRAMEWORK OF GREEN ORGANIZATIONAL BEHAVIOR

Öz

Green organizational behavior is defined as measurable actions and behaviors involving employees that contribute to environmental sustainability or reduce environmental damage. Green organizational behavior can be expressed as voluntary, voluntary employee actions that contribute to the environmental sustainability of the employer organization but is not under the control of any official environmental management policy or system. Green organizational behavior is vital in reducing consumption, actively using recycling and improving environmental performance. The main reasons for promoting green organizational behavior in organizations are as follows: Consumer pressure, legal regulations, environmental regulations and social responsibility. Considering these reasons, organizations encourage and support the green organizational behavior of their employees. The issue of green organizational behavior, which has been started to be studied in the management organization discipline in recent years, is also of vital importance in terms of transferring scarce resources to future generations. Organizations strengthen their reputation in society by supporting and popularizing green organizational behaviors. Promoting green organizational behaviors is not only important in increasing the reputation of organizations, but also in reducing environmental damage, using scarce resources in a controlled manner, creating a conscious consumption society and caring for future generations. In this context, the concept of green organisational behaviour was investigated and explained through literature review method.

Anahtar Kelimeler

• Employee behavior
• environment
• green organizational behavior
• organization
• organizational citizenship

Kaynakça

1. Afsar, B., Y. Badir ve U. S. Kiani (2016). “Linking Spiritual Leadership and Employee Pro-Environmental Behavior: The Influence of Workplace Spirituality, Intrinsic Motivation, and Environmental Passion”. Journal of Environmental Psychology, 45, 79-88.
2. Alsetoohy, O., M. Al-Abyadh, E. Döngül, M. F. Agina ve A. Elshaer (2021). “How Humble Leadership Affects Voluntary Green Behavior and Green Performance? The Roles of Job Autonomy and Green Supporting Climate in Hotels”. Problems Of Sustainable Development, 17 (2), 230-242.
3. Çetin, E. (2011). Üretim İşletmelerinin Sosyal Bir Sorumluluk Olarak Çevre Muhasebesine Verdikleri Önem: Mersin-Tarsus Organize Sanayi Bölgesi’nde Faaliyet Gösteren Üretim İşletmeleri Üzerinde Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karaman.
4. Danirmala, L. ve W. Prajogo (2022). “The Mediating Role of Green Training to the Influence of Green Organizational Culture to Green Organizational Citizenship Behavior and Green Employee Involvement”. International Journal of Human Capital Management, 6 (1), 66-75.
5. Değirmenci, B. (2021). “A Conceptual Investigation of “ Green Organizational Behaviors” In The Workplace”. Business And Management Studies An International Journal, 6 (2), 5-10.
6. Dyne, V., L.L. Cummings ve J.M. Parks (1995). “Extra-Role Behaviors: In Pursuit of Construct and Definitional Clarity”. Research in Organizational Behavior, 17, 215-285.
7. Erbaşı, A. (2019). “Yeşil Örgütsel Davranış Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması”. Istanbul Management Journal, 86, 1-23.
8. İşbaşı, J. (2000). Çalışanların Yöneticilerine Duydukları Güvenin ve Örgütsel Adalete İlişkin Algılamalarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışının Oluşumundaki Rolü: Bir Turizm Örgütünde Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.

9. Kara, E., M. Akbaba, E. Yakut, M.H. Çetinel ve M.M. Paslı (2023). “The Mediating Effect of Green Human Resources Management On The Relationship Between Organizational Sustainability and Innovative Behavior: An Application In Turkey”. Sustainability, 15 (3), 1-16.
10. Kerse, G., Ş. Maden ve E. T. Selçuk (2021). “Yeşil Dönüştürücü Liderlik, Yeşil İçsel Motivasyon ve Çalışanın Yeşil Davranışı: Ölçek Uyarlama ve İlişki Tespiti”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13 (2), 1574-1591.
11. Liu, X. ve X. Yu (2023). “Green Transformational Leadership and Employee Organizational Citizanship Behavior For The Environment In The Manufacturing Industry: A Social Information Processing Perspective”. Frontiers In Psychology, 13, 1-10.
12. Mayangsari, R. E., L. C. Nawangsari ve A. H. Sutawijaya (2021). “Employee Green Behavior on Generation X and Y Millennial”. International Review of Management and Marketing, 11 (4), 38-48.
13. Meng, J., M. Murad, C. Li, A. Bakhtawar ve S. F. Ashraf (2022). “Green Lifestyle: A Tie Between Green Human Resource Management Practices and Green Organizational Citizanship Behavior”. Sustainability, 6 (1), 1-20.
14. Norton, T. A., S. L. Parker, H. Zacher ve N. M. Ashkanasy (2015). “Employee Green Behavior: A Theoretical Framework, Multilevel Review and Future Research Agenda”. Organization & Environment, 28 (1), 103-125.
15. Norton, T. A., H. Zacher, S. L. Parker ve N. M. Ashkanasy (2017). “Bridging the Between Green Behavioral Intentions and Employee Green Behivior: The Role of Green Psychological Climate”. Journal of Organizational Behavior, 38 (7), 1-48.
16. Olson, M. J., A. Iyer, K. S. Fielding ve H. Zacher (2013). “Relationships Between Daily Affect and Pro-Environmental Behavior at Work: The Moderating Role of Pro-Environmental Attitude”. Journal of Organizational Behavior, 34 (2), 156-175.
17. Ones, D. S. ve S. Dilchert (2012). “Environmental Sustainability at Work: A Call to Action”. Industrial and Organizational Psychology, 5 (4), 447-469.
18. Organ, D.W. (1988). Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome. Massachusetts: Lexington books.
19. Siswanti, Y. ve M. Uıi (2022). “Ethical Leadership Style In Moderating The Influence Of Green Organizational Culture On Green Innovative Behavior: SMEs Cases”. International Journal Of Sustainable Development and Planning, 17 (4), 1153-1160.
20. Sönmez, R. S. (2020). “Okul Yöneticilerinin Yeşil Örgütsel Davranışlarını Belirmeye Yönelik Bir Araştırma”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (4), 1107-1119.
21. Taşdemir, V. (2011). İşletme-Çevre İlişkilerinin Muhasebe Açısından Raporlanması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
22. Tokgöz, E. ve O. A. Seymen (2013). “Örgütsel Güven, Örgütsel Özdeşleşme ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişki: Bir Devlet Hastanesinde Araştırma”. Öneri Dergisi, 10 (39), 61-79.
23. Xuan, D. ve C. L. Chi (2022). “Green Practices Behavior in The Accommodation Industry: The Role of Green Organizational Trust, Green Organizational Identity and Green Transformation Leadership”. Journal of Asian Business and Economic Studies, 33 (7), 4-18.
24. Yiğit, B. (2022). “Yeşil Örgütsel Davranış Alanındaki Makalelerin Kategorik Olarak İncelenmesi”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 9 (1), 189-196.
25. Zafar, H., J. A. Ho, J.H. Cheah ve R. Mohamed (2022). “Promoting Pro-Environmental Behavior Through Organizational Identity and Green Organizational Climate”. Asia Pacific Journal of Human Resources, 1-20.