EFFECTS OF LEADERSHIP STYLES ON GREEN BUSINESS ETHICS: A RESEARCH FOR THE INFORMATION AND COMMUNICATION SECTOR

Öz

The aim of this study is to examine the effects of different Leadership Styles (LS) on Green Work Ethics in businesses operating in the Information and Communication Technologies (ICT) sector. Within the scope of the research, an online survey was conducted with a sample of 400 office and call center employees from three of Türkiye's leading ICT operators (Vodafone, Turkcell, Türk Telekom) operating in Istanbul. The obtained data were evaluated using correlation, regression, and moderator variable analyses, and the analyses were conducted using IBM SPSS 30.0 and SPSS Process Macro. The analysis results showed that different LS had significant effects on GWE. It was determined that participative, supportive, and directive leadership styles positively influenced employees' environmental awareness and work ethics behaviors. Additionally, it was found that the directive LS also had a significant effect on GWE. The findings reveal that leadership styles not only enhance employee motivation and performance but also shape environmental ethics and sustainability awareness. The results of the study indicate to managers in the ICT sector and human resources policymakers that adopting leadership approaches that promote environmental sustainability is effective in increasing employees' pro-environmental behavior. While the results provide a unique contribution to the literature by empirically supporting the relationship between leadership types and pro-environmental behavior in the ICT sector, they also serve as a guide for the development of policies and strategies aimed at promoting sustainable business practices.

Anahtar Kelimeler

• Green Business Ethics
• Leadership Style
• Participative Leadership
• Supportive Leadership
• Directive Leadership

LİDERLİK TARZLARININ YEŞİL İŞ ETİĞİ ÜZERİNE ETKİLERİ: BİLGİ VE İLETİŞİM SEKTÖRÜNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı, Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde farklı Liderlik Tarzlarının (LT), Yeşil İş Etiği (YİE) üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma kapsamında İstanbul’da faaliyet gösteren Türkiye’nin önde gelen üç bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) sektörü operatörünün (Vodafone, Turkcell, Türk Telekom) ofis ve çağrı merkezi çalışanlarından oluşan 400 kişilik örnekleme çevrimiçi anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler korelasyon, regresyon ve düzenleyici değişken analizleri ile değerlendirilmiş, analizler IBM SPSS 30.0 ve SPSS Process Macro kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, farklı LT’larının YİE üzerinde anlamlı etkileri olduğunu göstermiştir. Katılımcı, destekleyici ve yönlendirici liderlik tarzlarının çalışanların çevresel duyarlılık ve İş Etiği davranışlarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, yönlendirici LT’ının da YİE üzerinde önemli etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, liderlik biçimlerinin yalnızca çalışan motivasyonu ve performansını artırmakla kalmayıp, çevresel etik ve sürdürülebilirlik bilincini de şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçları, BİT sektöründeki yöneticilere ve insan kaynakları politika belirleyicilere çevresel sürdürülebilirliği teşvik eden liderlik yaklaşımlarını benimsemenin, çalışanların YİE davranışlarını artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, literatüre BİT sektöründe LT’ları ve YİE ilişkisinin ampirik verilerle desteklenmiş özgün bir katkısını sunmakla beraber, sürdürülebilir iş uygulamalarının geliştirilmesine yönelik politika ve stratejilerin oluşturulmasında yol gösterici niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil İş Etiği
• Liderlik Tarzı
• Katılımcı Liderlik
• Destekleyici Liderlik
• Yönlendirici Liderlik

Kaynakça

1. Adams, C. ve Petrella, L. (2010). Collaboration, connections and change: The UN global compact, the global reporting initiative, principles for responsible management education and the globally responsibleleadership initiative. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 1(2), 292-296. https://doi.org/10.1108/20408021011089284
2. Anderson, M. H. ve Sun, P. Y. (2017). Reviewing leadership styles: overlaps and the need for a new ‘Full‐Range’ Theory’. International Journal of Management Reviews, 19(1), 76-96. https://doi.org/10.1111/ijmr.12082
3. Arnold, K. (2017). Transformational leadership and employee psychological well-being: A review and directions for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 381-393. https://doi.org/10.1037/ocp0000062
4. Bass, B. M., ve Avolio, B. J. (1994). Transformational leadership and organizational culture. The International journal of public administration, 17(3-4), 541-554. https://doi.org/10.1080/01900699408524907
5. Avolio, B. J., Bass, B. M., ve Jung, D. I. (1999). Re‐examining the components of transformational and transactional leadership using the Multifactor Leadership. Journal of occupational and organizational psychology, 72(4), 441-462. https://doi.org/10.1348/096317999166789
6. Bass, B. M. (1997). Personal selling and transactional/transformational leadership. Journal of Personal Selling & Sales Management, 17(3), 19-28. https://doi.org/10.1080/08853134.1997.10754097
7. Bass, B., Avolio, B., Jung, D. ve Berson, Y. (2003). Predicting unit performance by assessing transformational and transactional leadership. Journal of Applied Psychology, 88(2), 207-218. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.2.207
8. Bayrakçı, E. (2022). Lider kavramı üzerine metaforik bir çözümleme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 110-123.

9. Bayram, V. (2020). Sosyal medyada etik sorunlar: Bir literatür taraması. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4(19), 125-139.
10. Bayram, V. ve Öztırak, M. (2023). Yeşil iş etiği: Bir ölçek geliştirme çalışması. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 124-135.
11. Biermann, F., Kanie, N. ve Kim, R. E. (2017). Global governance by goal- setting: The novel approach of the un sustainable development goals. Current Opinion in Environmental Sustainability, 26-31. https://doi.org/10.1016/j.cosust.2017.01.010
12. Choudhary, A. I., Akhtar, S. A. ve Zaheer, A. (2013). Impact of transformational and servant leadership on organizational performance: A comparative analysis. Journal of Business Ethics, 116(2), 433-440. https://doi.org/10.1007/s10551-012-1470-8
13. Comrey, A. L. ve Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis (2. Baskı). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
14. Coşkun, Ö. F. (2022). Çevre tutkusunun, yeşil dönüştürücü liderliğin ve yeşil örgüt ikliminin çevreci çalışan davranışları üzerine etkisi. Journal of Politics, Economy and Management, 5(1), 1-16.
15. Hayes, A. F. (2015). An index and test of linear moderated mediation. Multivariate Behavioral Research, 50(1), 1-22. https://doi.org/10.1080/00273171.2014.962683
16. Heizmann, H. ve Liu, H. (2018). Becoming green, becoming leaders: Identity narratives in sustainability leadership development. Management Learning, 49(1), 40-58. https://doi.org/10.1177/1350507617725189
17. House, R. J. ve Dessler, G. (1974). The path-goal theory of leadership: Some post hoc and a priori tests. J. G. Hunt ve L. L. Larson (Ed.), Contingency approaches to leadership (s. 29-53) içinde. Southern Illinois University Press.
18. Kerse, G., Maden, Ş. ve Tartan-Selçuk, E. (2021). Yeşil dönüştürücü liderlik, yeşil içsel motivasyon ve çalışanın yeşil davranışı: Ölçek uyarlama ve ilişki tespiti. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1574-1591.
19. Kozak-Akoğlan, M. ve Nergiz-Güçlü, H. (2016). Turizmde etik (kavramlar, ilkeler, standartlar) (5. Baskı). Detay Yayıncılık.
20. Leithwood, K., Harris, A. ve Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School leadership & management, 40(1), 5-22. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077
21. Leithwood, K., ve Jantzi, D. (2000). The effects of transformational leadership on organizational conditions and student engagement with school. Journal of educational administration, 38(2), 112-129. https://doi.org/10.1108/09578230010320064
22. Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2015). Yapısal eşitlik modellemesi AMOS uygulamaları (2. Baskı). Detay Yayıncılık.
23. Miao, Q., Newman, A., Schwarz, G. ve Xu, L. (2013). Participative leadership and the organizational commitment of civil servants in China: The mediating effects of trust in supervisor. British Journal of Management, 24, 76-92. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12025
24. Ogbonna, E. ve Harris, L. C. (2000). Leadership style, organizational culture and performance: Empirical evidence from UK companies. International Journal of Human Resource Management, 11(4), 766-788. https://doi.org/10.1080/09585190050075114
25. Onesti, G. (2023). Exploring the impact of leadership styles, ethical behavior and organizational identification on workers’ Well-Being’. Administrative Sciences, 13(6), 1-16. https://doi.org/10.3390/admsci13060149
26. Önel, B. (2021). İşletmelerin yeşil yönetim algıları ve sürdürülebilirlik bilinci. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 6(11), 21–33.
27. Özgözgü, S. (2015). Eğitim örgütlerinde yöneticilerin liderlik davranışları, bilgi yönetimi ve örgüt kültürü ilişkisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ege Üniversitesi.
28. Özgul, B. (2022). Does green transformational leadership develop green absorptive capacity? The role of internal and external environmental orientation. Systems, 10(6), 224, 1-21. https://doi.org/10.3390/systems10060224
29. Öztürk-Kaplan, N. (2021). Liderlik türlerinin kamu hizmeti motivasyonu üzerindeki etkileri, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
30. Rasche, A. ve Waddock, S. (2014). Global sustainability governance and the UN global compact: A rejoinder to critics. Journal of Business Ethics, 122, 209-216. https://doi.org/10.1007/s10551-014-2216-6
31. Sekaran, U. ve Bougie, R. (2009). Research methods for business (5. Baskı). Wiley.
32. Silins, H., ve Mulford, B. (2002). Schools as learning organisations: The case for system, teacher and student learning. Journal of educational administration, 40(5), 425-446. https://doi.org/10.1108/09578230210440285
33. Su, X., Xu, A., Lin, W., Chen, Y., Liu, S. ve Xu, W. (2020). Environmental leadership, green innovation practices, environmental knowledge learning and firm performance. SAGE Open, 10(2), 1-14. https://doi.org/10.1177/2158244020922909
34. Tuna, Ö. ve Yıldız, M. (2023). Çalışanın yeşil davranışı ve iş performansında yeşil dönüştürücü liderliğin rolü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, C-IASOS (Özel Sayısı), 61-80. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1219730
35. Uysal, İ. ve Kılıç, A. (2022). Normal dağılım ikilemi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 220-248. https://doi.org/10.18039/ajesi.962653
36. Yahaya, R. ve Ebrahim, F. (2016). Leadership styles and organizational commitment: Literature review. Journal of Management Development, 35(2), 190-216. https://doi.org/10.1108/JMD-01-2015-0004
37. Yang, C. W. (2008). The relationships among leadership styles entrepreneurial orientation and business performance. Managing Global Transitions, 6(3), 257-275.