İnceleme Makalesi

ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ

Cilt: 7 Sayı: 1 15 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ

Öz

Bu çalışma, dijital çağda algoritmaların yalnızca teknik işleyişi düzenleyen araçlar değil, aynı zamanda ideolojik ve kültürel hegemonya üreten yapılar olduğu tezinden hareket etmektedir. Gramsci’nin kültürel hegemonya kuramı ile Laclau ve Mouffe’un söylem kuramı, çalışmanın teorik çerçevesini oluşturmaktadır. Bu kuramlar ışığında, algoritmaların bilgiye erişim, görünürlük, temsiliyet biçimleri ve siyasal yönelimler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, algoritmik sistemlerin demokratik süreçleri ve toplumsal eşitsizlikleri nasıl şekillendirdiğini hem teorik hem de ampirik düzeyde ortaya koymaktır. Çalışma, nitel örnek olay incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; 2014 Hindistan seçimleri, Cambridge Analytica skandalı, Google arama motorundaki algoritmik ırkçılık ve sosyal yardım sistemlerinde dijital dışlanma olmak üzere dört vaka analiz edilmiştir. Bulgular, algoritmaların yalnızca bilgi organize etmediğini; aynı zamanda rıza üretimi, dışlama ve yönlendirme işlevleriyle toplumsal önyargıları pekiştiren ve demokratik süreçleri etkileyen ideolojik aktörler olduğunu göstermektedir. Bu durum, dijital eşitsizlikle mücadelenin yalnızca teknik değil; etik, kültürel ve politik boyutları olan çok katmanlı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, algoritmik sistemlerin şeffaflık, hesap verebilirlik ve eleştirel medya okuryazarlığı çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerektiği savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Altheide, D. L. (1984). Media hegemony: A Failure of Perspective. Public Opinion Quarterly, 48(2), 476–490. https://doi.org/10.1086/268844
  2. Altheide, D. L. (1987). Media logic and social interaction. Symbolic Interaction, 10(1), 129–138. https://doi.org/10.1525/si.1987.10.1.129
  3. Bates, R. J. (1975). Trends in the sociology of the school. The Australian and New Zealand Journal of Sociology, 11(3), 10-14. https://doi.org/10.1177/144078337501100302
  4. Bradshaw, S. ve Howard, P. N. (2018). The global organization of social media disinformation campaigns. Journal of International Affairs, 71(1.5), 23–32.
  5. Buttigieg, J. A. (1995). Gramsci on civil society. Boundary 2, 22(3), 1–32. https://doi.org/10.2307/303721
  6. Chhibber, P. ve Verma, R. (2014). The BJP’s 2014 “Modi Wave”: An ideological consolidation of the right. Economic and Political Weekly, 49(39), 50–56.
  7. Epstein, R. ve Robertson, R. E. (2015). The search engine manipulation effect (SEME) and its possible impact on the outcomes of elections. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A., 112(33) 4512-4521. https://doi.org/10.1073/pnas.1419828112
  8. Eubanks, V. (2018). Automating inequality: How high-tech tools profile, police and punish the poor. St. Martin’s Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

8 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Asta, H. (2026). ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(1), 213-234. https://doi.org/10.58702/teyd.1737603
AMA
1.Asta H. ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ. TEYD. 2026;7(1):213-234. doi:10.58702/teyd.1737603
Chicago
Asta, Hakan. 2026. “ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 (1): 213-34. https://doi.org/10.58702/teyd.1737603.
EndNote
Asta H (01 Mart 2026) ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 1 213–234.
IEEE
[1]H. Asta, “ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ”, TEYD, c. 7, sy 1, ss. 213–234, Mar. 2026, doi: 10.58702/teyd.1737603.
ISNAD
Asta, Hakan. “ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/1 (01 Mart 2026): 213-234. https://doi.org/10.58702/teyd.1737603.
JAMA
1.Asta H. ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ. TEYD. 2026;7:213–234.
MLA
Asta, Hakan. “ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, c. 7, sy 1, Mart 2026, ss. 213-34, doi:10.58702/teyd.1737603.
Vancouver
1.Hakan Asta. ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ. TEYD. 01 Mart 2026;7(1):213-34. doi:10.58702/teyd.1737603