ENDÜSTRİ 4.0’IN İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNE ETKİSİ VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Öz

Bu çalışma, Endüstri 4.0’ın İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) üzerindeki etkilerini ve dijital dönüşüm sürecinde yaşanan değişimleri incelemektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve fenomenolojik model (olgu bilim) deseni kullanılmıştır. Çalışma, Endüstri 4.0 ile İKY arasındaki ilişkiyi analiz ederek dijital dönüşümün kurumsal etkilerini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, 2024-2025 yıllarında 25 insan kaynakları yöneticisi ile araştırmacı ve danışman tarafından geliştirilen 21 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Gizlilik esasları doğrultusunda her katılımcıya bir kod (K1, K2...) verilmiştir. Araştırma sonuçları; yapay zekâ, büyük veri, nesnelerin interneti ve bulut bilişim gibi teknolojilerin yaygınlaşmasının İKY uygulamalarında dijitalleşmeyi zorunlu kıldığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda dijital dönüşümün yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda kapsamlı bir örgütsel ve kültürel değişim olduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışma, dijitalleşmeyle birlikte çalışan rollerinin daha stratejik, yaratıcı ve yüksek katma değerli görevlere dönüştüğünü göstermektedir. İKY aşamalarında Endüstri 4.0'ın stratejik bir yönetim anlayışı gerektirdiği ve çalışanların dijital yetkinliklerinin bu aşamada kilit rol oynadığı belirlenmiştir. Çalışma; İK yöneticileri, politika yapıcılar ve araştırmacılara yönelik önerilerle literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Endüsrti 4.0
• Dijital Dönüşüm
• İnsan Kaynakları Yönetimi

THE IMPACT OF INDUSTRY 4.0 ON HUMAN RESOURCES MANAGEMENT AND DIGITAL TRANSFORMATION

Öz

This study examines the impacts of Industry 4.0 on Human Resources Management (HRM) and the changes experienced during the digital transformation process. A qualitative research method was adopted, and a phenomenological model design was utilized. The study aims to evaluate the institutional impacts of digital transformation by analyzing the relationship between Industry 4.0 and HRM. Within the scope of the research, interviews were conducted in 2024-2025 with 25 human resources managers using a semi-structured interview form consisting of 21 questions developed by the researcher and the advisor. In accordance with confidentiality principles, each participant was assigned a code (K1, K2, etc.). Research results reveal that the prevalence of technologies such as artificial intelligence, big data, the Internet of Things, and cloud computing renders digitalization in HRM applications mandatory. In this context, it was determined that digital transformation is not merely a technological innovation but also a comprehensive organizational and cultural change. Furthermore, the study shows that with digitalization, employee roles have evolved into more strategic, creative, and high-value-added tasks. It was concluded that Industry 4.0 necessitates a strategic management approach in HRM processes and that the digital competencies of employees play a key role in this process. The study aims to contribute to the literature with recommendations for HR managers, policymakers, and researchers

Anahtar Kelimeler

• Industry 4.0
• Human Resources Management
• Digital Transformation

Kaynakça

1. Aba-Şenbayram, E. (2024). Brıcs ülkelerinde endüstri 4.0 döneminin ekonomik büyümeye yansımaları. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(47), 1435-1454. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1457090
2. Akıncı, H. ve Kahraman, Ü. G. (2024). Endüstri 4.0: yönetim bilişim sistemleri bakış açısıyla Değerlendirme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 8(1), 76-99. https://doi.org/10.31200/makuubd.1442339
3. Akkus, Z. (2024). İşletmelerde yeni nesil insan kaynakları yönetiminde dijital dönüşümün değerlendirilmesi. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 40-48. https://doi.org/10.47257/busad.1579196
4. Akman, A. ve Koçyiğit, N. (2024). Meslek yüksekokulu öğrencileri endüstri 4.0 kavramsal farkındalık algısı. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(46), 235-254.
5. Aksoy-Uğurlu, H. Ü. ve Doğan, A. (2023). İnsan kaynakları yönetiminde dijital dönüşüm ve dijitalleşen işe alım işlevi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(45), 1-16. https://doi.org/10.35343/kosbed.1247587
6. Al-Assafı, S. F. M. (2023). Bilgi teknolojisinin insan kaynakları gelişimine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 22, 21-32.
7. Alkahlout, O. (2023). Dijital insan kaynakları yönetimi çalışmalarının bibliyometrik analizi (2013-2022). Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(3), 783-794. https://doi.org/10.47097/piar.1359880
8. Alp, H. ve Altın, M. S. (2023). Basılı gazetelerden dijital platformlara: Medya tüketimindeki paradigma kayması. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(20), 364-383. https://doi.org/10.54707/meric.1402667

9. Bakan, İ., Taşlıyan, M. ve Bozkurt, İ. D. (2024). İşletmelerin insan kaynakları fuarlarına katılım amaçları, personel değerlendirmeleri ve elde ettikleri sonuçlar: KSÜ insan kaynakları fuar örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 76-89. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1413477
10. Banazılı, A. M. (2024). Strategic human resources management: concept, theory and applications. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 218-231. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1580471
11. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. S. B. Demir (Çev. Ed.). Eğiten Kitap. (Orijinal eserin basım tarihi 2014).
12. Çağıl, F. (2025). Dijital sinema kavramı çerçevesinde sinemada kameranın geleceği. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 9(1), 31-49.
13. Çetin, M. ve Yıldız Baklavacı, G. (2024). Endüstri 4.0 perspektifinde yapay zekânın eğitimde uygulanabilirliği ile ilgili öğretmen görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 7(14), 1-21. https://doi.org/10.55830/tje.1404165
14. Denzin, N. K. ve Lincoln, Y. S. (2018). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Ed.), The SAGE handbook of qualitative research (5. Baskı, s. 1-26) içinde. SAGE Publications.
15. Doğan, M., Tunçer, K. ve Arslan, H. (2024). Yükseköğretimde dijital pedagoji. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 7 (1), 74-82. https://doi.org/10.32329/uad.1368321
16. Erkutlu, H. (2025). Artificial intelligence and human resources management: Transformation in the workplace. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(1), 346-357. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1622590
17. Ersoy, G. (2024). Dijital hizmetlerin vergilendirilmesinde denetim sorunları ve çözüm önerileri. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(Özel Sayı: Endüstri 4.0 ve Dijitalleşmenin Sosyal Bilimlerde Yansımaları), 1523-1543. https://doi.org/10.35408/comuybd.1516617
18. Glesne, C. (2015). Nitel araştırmaya giriş. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu (Çev. Ed.). Anı Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 2011).
19. İmamoğlu, S. Z., İmamoğlu, S. E., Avsuz, A. A. ve Türkcan, H. (2024). Dönüşümsel liderlik ve örgütsel çevikliğin dijital dönüşüm üzerine etkisi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 311-328. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1466131
20. Kahraman, A. ve Özen, Ü. (2025). Yerel yönetimlerin dijital dönüşümü sürecinde bilişim teknolojileri ve dijital yeterliliklerin değerlendirilmesi. EKEV Akademi Dergisi, 101, 404-427. https://doi.org/10.17753/sosekev.1584989
21. Kavalcı-Canbuldu, N. ve Boz Semerci, A. (2025). Dijital dönüşüm faaliyetleri ile işe yabancılaşma davranışı arasındaki ilişkide dijital liderliğin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27 (1), 277-302. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1583008
22. Kılıç, C. (2025). İşletme disiplininde endüstri 4.0: Türkiye’de hazırlanmış lisansüstü tez çalışmaları üzerine bir derleme. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 10(1), 395-433. https://doi.org/10.25229/beta.1455518
23. Kıyık-Kırıcı, G. (2025). Stratejik insan kaynakları yönetiminde güncel konular. Örgütsel Davranış İnceleme Dergisi, 7(1), 93-107.
24. Kocyigit, N., Kocaoğlu, M. ve Güdek, B. (2023). Dijitalleşen dünyada insan kaynakları yönetiminin değişen fonksiyonu. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(3), 686-697. https://doi.org/10.33712/mana.1267303
25. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. S. Turan (Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal eserin basım tarihi 2014).
26. Mumlu-Karanfil, S. (2024). Havayolu işletmelerinde sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi uygulamaları üzerine bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1459-1480. https://doi.org/10.15869/itobiad.1525817
27. Özcan, H. A. (2024). Adalet bakanlığı bilişim sistemi UYAP’ın insan kaynakları yönetimi bilgi sistemi açısından incelenmesi. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1-35. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1483928
28. Saatçıoğlu, K. ve Yıldırım, A. (2022). İnsan kaynakları yönetimi fonksiyonlarından eğitim ve geliştirme uygulamalarının çalışan performansına etkileri: tekstil ve hazır giyim sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 123-141.
29. Saban, A. ve Ersoy, A. (2019). Eğitimde nitel araştırma desenleri (3. Baskı). Anı Yayıncılık.
30. Seyhan, M. (2024). İnsan kaynakları analitiğinin bibliyometrik analizi: web of science incelemeleri. JOEEP: Gelişmekte Olan Ekonomiler ve Politika Dergisi, 9 (1), 124-131.
31. Solis, B. (2016). The six stages of digital transformation maturity. Altimeter Group. https://briansolis.com/2016/07/huffington-post-6-stages-digital-transformation-research/ adresinden 19 Nisan 2025 tarihinde alınmıştır.
32. Taş, Ü. (2025). Yalın 4.0: yalın üretim ve endüstri 4.0 entegrasyonu. Kapanaltı Dergisi, 7, 31-44. https://doi.org/10.62080/kmfed.1628379
33. Teichert, R. (2019). Digital transformation maturity: A systematic review of literature. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 67(6), 1673-1687. https://doi.org/10.11118/actaun201967061673
34. Tuysuz, M. (2024). Doğal afetlerde insan kaynakları yönetimi işlevleri. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22, 41-58. https://doi.org/10.58793/marusad.1557312
35. Turkyılmaz, S. (2024). Dijital dönüşüm: tarihçesi, tanımı ve işletmeler üzerindeki etkisi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 276-297. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1459265
36. Uncu, G. (2024). Dijital medyanın görsel tasarım süreçlerini dönüştürmesi ve tasarımın dijital platformlara adaptasyonu. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(2), 895-924. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1429657
37. Yalırsu, H. Y., Ulukaya, H., Gök, S. ve Başaran, A. (2024). Dijitalleşmenin etkisinde insan kaynakları uygulamaları, çalışanların yetkinlikleri ve iyi oluş halleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(42), 624-646. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1391297
38. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
39. Yılmaz, C. (2025). Afet koordinasyonunda insan kaynakları yönetiminin önemi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14 (1), 303-316. https://doi.org/10.33206/mjss.1422449