YARATICILIK, ORİJİNALLİK VE HUSUSİYET KAVRAMLARININ ÜRETKEN OTONOM YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNE YANSIMALARI VE FİKRİ HAKLAR BOYUTUYLA DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Yapay Zekâ sistemleri teknolojik ilerlemelerle birlikte yaygınlaşmakta ve bilimsel araştırmaların odak noktası haline gelmektedir. Bu sistemlerin bir alt türü olan Üretken Otonom Yapay Zekâ Sistemleri tarafından üretilen ürünlerin eser niteliği taşıyıp taşımadığı konusu ise mevcut tartışma ve araştırmalarda merkezi bir yer tutmaktadır. Araştırmamızda; insan müdahalesinin asgari seviyeye indirgendiği ve aslında hâlihazırda var olan eserlerin yer aldığı veri setleriyle sürdürülen makine öğrenmesi süreçleri sonunda ortaya konan ürün veya çıktıların eser niteliğine ulaşmak için gerekli yaratıcılık/orijinallik veya hususiyeti taşıyıp taşımadıkları hususunun tespitinde uluslararası ve çok yönlü bir bakış açısıyla yeniden düşünmemiz gerektiğini vurgulamaya çalıştık. Bu bakış açısıyla; yaratıcılığını ortaya koyarak insanoğlunun varoluşundan bu yana eser meydana getiren gerçek insandan, yapay (jenerik/ikame) zeka sistemlerine aktarılamayacak olanın ne olduğunu anlamaya çalışarak yapay zeka ve insan yaratıcılığı arasındaki ayrımı belirlemeye çalıştık.
Anahtar Kelimeler
Yapay Zeka, Üretken Otonom yapay zeka, Fikri Haklar, Eser, Yaratıcılık, Orijinallik
Kaynakça
- Abbott R,‘Artificial Intelligence and Intellectual Property: An Introduction, in Research Handbook on Intellectual Property and Artificial Intelligence’ (2022) Edward Elgar
- Ağluç L,‘Sanat Yaratıcılık Bağlamında İnsan ve Yaratma Güdüsü’ (2013) 3 [1] Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 1
- Ateş M, Fikri Hukukta Eser (Turhan Kitabevi 2007)
- Boden M. A, The Creative Mind, Myths and Mechanisms (2nd edn, London and NewYork, Routledge 2004) XI
- ——‘Computer Models of Creativity’ (2009) AI Magazine 23
- Bonadio E and Mcdonagh, L,‘Artificial Intelligence as Producer and Consumer of Copyright Works: Evaluating the Consequences of Algorithmic Creativity’(2020) Intellectual Property Quarterly 120 https://ssrn.com/abstract=3617197 Erişim T. 21 Kasım 2023
- Bozkurt Yüksel A. E,‘Yapay Zekânın Buluşlarının Patentlenmesi’ (2018) 6 [11] Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 585
- Bridy A, ‘Coding Creativity: Copyright and the Artificially Intelligent Author’ (2012) 5 Stanford Technology Law Review 23
- Dinçeli D,‘Yaratıcılık ve Sanat’ (2020) 8 [1] Sanat Eğitimi Dergisi 43
- Er Bıyıklı, N ve Gülen, L. A, ‘Hayal Gücü ve Yaratıcılık Kavramlarının Tasarım Sürecine Etkisi’ (2018) 7 [50] İdil Sanat ve Dil Dergisi 1273