SERMAYE PİYASASI KANUNU UYARINCA ÇIKARMA HAKKININ MÜLKİYET HAKKINI İHLALİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

In most of the countries where the right of squeeze-out is included in the legislation, the squeeze-out of minority shareholders by the controlling shareholder has led to debates on its incompatibility with the Constitution and the European Convention on Human Rights. The common point of these debates is the constitutional right to property. As a matter of fact, the ownership rights of minority shareholders who are squeezed out of the company by the controlling shareholder are terminated against their consent. The right to property, which is protected by Article 35 of the Constitution, can be restricted and interfered with without violating the right, subject to certain limitations. In order for the regulations that allow minority shareholders to be squeezed out of the shareholding by purchasing their shares to be considered as a violation, the conditions in the Constitution and the ECHR must be evaluated together.

Ortaklıktan çıkarma hakkının yer aldığı mevzuatların ait olduğu ülkelerin bir çoğunda, azınlık pay sahiplerinin hâkim ortak tarafından ortaklıktan çıkarılması, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırılık tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Bu tartışmaların ortak noktası ise anayasal bir hak olan mülkiyet hakkıdır. Nitekim hâkim ortak tarafından şirketten çıkarılan azınlık pay sahiplerinin ortaklık payları üzerindeki mülkiyet haklarına iradeleri dışında son verilmektedir. Anayasa’nın 35. maddesi ile koruma altına alınan mülkiyet hakkının hak ihlali sayılmadan sınırlandırılabilmesi ve hakka müdahale edilebilmesi bazı sınırlamalara tabidir. Azınlık pay sahiplerinin sahip oldukları ortaklık paylarının satın alınarak ortaklıktan çıkarılmalarına olanak veren düzenlemelerin ihlal niteliğinde sayılmaması için Anayasa ve AİHS’de yer alan koşulların birlikte değerlendirilmesi gereklidir.