Araştırma Makalesi

ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR

Cilt: 11 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR

Öz

Çek Takas Sistemi, bankaların birbirlerinin muhatabı oldukları çeklerin hızlı ve güvenli bir şekilde ödeme için ibrazlarını, hesaptaki karşılık durumuna göre tahsilini veya karşılıksızlığın tespitini yapmalarını sağlayan elektronik bir sistemdir. Sistem kapsamında çeklerin ibraz edildikleri ortam Takas Odası olarak adlandırılmaktadır. Çek Takas Sistemi’ni sınırlı sayıda çek hamili kullanabilmektedir. Bu Sistem’den yararlanabilmek için öncelikle hamilin banka sıfatını taşıması ve Çek Takas Sistemi’ne kayıtlı olması zorunludur. Dolayısıyla bankalar dışındaki çek hamillerinin Çek Takas Sistemi’ne başvurması mümkün değildir. Öte yandan, hamilin ve muhatabın farklı bankalar olması da bir başka gerekliliktir. Bu kapsamda, muhatabın çekle işleyen hesabının bulunduğu şubesinden farklı bir şubesine ibraz edilen bir çek için yapılan ödeme nedeniyle Çek Takas Sistemi’ne başvurulamaz. Ayrıca, düzenleyeni bir banka olan çeklerin ibrazı konusu da özellik arz eden bir durumdur. Çekin fiziken ibrazına istisna niteliğinde olan Çek Takas Sistemi, elektronik çekin hayata geçirilmesi halinde kurulacak sisteme de yol gösterici olabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Çek, Çek Takas Sistemi, Takas Odası, Muhatap, Ödeme

Kaynakça

  1. Aksoy ÖC, Türkiye’de Çek Takası ve Çek Takası Verileri Işığında Çek Kullanımının İncelenmesi (1. Baskı, T.C. Merkez Bankası Uzmanlık Tezi 2016).
  2. Bahtiyar M, Taşdelen N, Biçer L ve Hamamcıoğlu E, Kıymetli Evrak Hukuku (1. Baskı, Beta Yayınları 2022).
  3. Baytemür D, Elektronik Kambiyo Senetleri (1. Baskı, Yetkin Yayınları 2021). Bilgili F ve Demirkapı E, Kıymetli Evrak Hukuku (11. Baskı, Dora Yayınları 2021).
  4. Bohm N and Lang J, ‘How to Abolish the Cheque Clearing System but Keep and Improve Cheques’, Digital Evidence and Electronic Signature Law Review (2011) (8) 107-110.
  5. Bozer A ve Göle C, Kıymetli Evrak Hukuku (10. Baskı, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2024).
  6. Can M, Kıymetli Evrak Hukuku (3. Baskı, İmaj Yayıncılık 2015).
  7. Can O, Çakır A, ‘Kıymetli Evrakta İş ve Tatil Günleri’, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (2024) 15 (1) 174-183.
  8. Cannon JG, Clearing Houses – Their History, Methods and Administration (1. Baskı, D. Appleton and Company 1900).
  9. Coşkun M, Kıymetli Evrak Hukuku, Bono – Poliçe – Çek (7. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2022).
  10. Çamoğlu E, Kıymetli Evrak Hukukunun Temel İlkeleri (1. Baskı, Vedat Kitapçılık 2020).

Kaynak Göster

APA
Bilgeç, H. (2025). ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 11(1), 43-58. https://doi.org/10.55027/tfm.1601201
AMA
1.Bilgeç H. ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR. TFM. 2025;11(1):43-58. doi:10.55027/tfm.1601201
Chicago
Bilgeç, Hakan. 2025. “ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 11 (1): 43-58. https://doi.org/10.55027/tfm.1601201.
EndNote
Bilgeç H (01 Haziran 2025) ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 11 1 43–58.
IEEE
[1]H. Bilgeç, “ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR”, TFM, c. 11, sy 1, ss. 43–58, Haz. 2025, doi: 10.55027/tfm.1601201.
ISNAD
Bilgeç, Hakan. “ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 11/1 (01 Haziran 2025): 43-58. https://doi.org/10.55027/tfm.1601201.
JAMA
1.Bilgeç H. ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR. TFM. 2025;11:43–58.
MLA
Bilgeç, Hakan. “ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR”. Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2025, ss. 43-58, doi:10.55027/tfm.1601201.
Vancouver
1.Hakan Bilgeç. ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN ESASLARI İLE SİSTEMDEN YARARLANILABİLECEK VE YARARLANILAMAYACAK DURUMLAR. TFM. 01 Haziran 2025;11(1):43-58. doi:10.55027/tfm.1601201