Ticaret Kanunu Kapsamındaki Şirket Toplulukları ve Bunların Vergi Hukuku Karşısındaki Durumları

Lawmaker in the Turkish Commercial Code no. 6102 aims at filling the gaps in Turkish law regarding shareholders, creditors’ rights, some responsibilities and obligations of companies in the group through the concept of group of companies. The purposes of lawmaker are to ensure that the interest of an affiliated company is not set aside for the sake of the interest of a holding company and therefore to establish a connection between these two companies. After this, the TCC no 6102 accepts that holding company can govern the affiliates on contrary to the TCC no. 6762 where there was an understanding as “every board of directors is independent”. However, this type of governance has some limits by lawmaker and so in any contrary cases,- holding company will be responsible. In this paper, after briefly explaining the provisions in the TCC no. 6102 about the group companies, their situation will be evaluated in the context of tax law. In this context, some tax advantages of group companies will be mentioned, then the relationship between company group and controlled foreign corporations, the consolidated statement of tax basis, credit transfer and the distribution of common costs for the affiliated companies in the Art. 7 of Corporate Tax Law will be examined.

6102 sayılı kanun ile hukuk sistemimiz içinde yer alan “şirketler topluluğu” kavramı ile kanun koyucu birbiriyle ekonomik bir birliktelik kurmak amacıyla ilişki içerisinde olan hakim şirket-bağlı şirket ilişkilerini, bağlı şirket menfaatinin grup karşısında geri planda kalmamasını sağlayarak pay sahipleri ve alacaklarının haklarını, topluluk içerisindeki şirketlere yüklenen birtakım sorumluk ve yükümlükleri de düzenleyerek Türk hukukundaki eksikliği doldurmayı hedeflemiştir. Bu düzenleme ile eski kanunda yer alan “her şirket yönetim kurulu bağımsız olarak hareket eder” yönündeki anlayışa son verilmiş, hakim şirketin bağlı şirketi yönlendirebileceği kabul edilmiştir. Ancak bu yönlendirmelerin de sınırları kanun koyucu tarafından belirlenmiş olup; aksi bir uygulamada hakim şirketlerin sorumlulukları da söz konusu olur. Bu çalışmamızda topluluk şirketleri ile ilgili olarak Türk Ticaret Kanunundaki düzenlemelerden kısaca bahsettikten sonra, şirket topluluklarının (grup şirketleri) vergi hukuku kapsamında değerlendirmesini yapacağız. Bu çerçevede şirket topluluklarına sağlanan bir takım avantajlara değinilecek, daha sonra KVK m.7 de belirtilen kontrol edilen yabancı kurum ile şirket topluluğu ilişkisi, konsolide matrah beyanı, kredi transferi, ortak giderlerin bağlı şirketlere dağılımı konuları incelenecektir.