KOOPERATİFLERDE AÇIK KAPI İLKESİ

Cooperatives are legal entities based on spesific principles. All principles serve mainly to realize the purposes of the cooperative. However, the principle that should be emphasized in this context is undoubtedly the “open door principle”. This principle, which is shaped around issues such as being a partner to a cooperative and losing the title of partnership, is of great importance from the formation of the individual element to the realization of its purpose. Although the principle of open door is not included in the law with a clear and definite expression, it is an accepted issue in jurisprudence and Supreme Court case law. We can see from the teleological interpretation of the provisions that the principle of open doors penetrates the purpose and nature of the cooperative, even if it is not already explicitly mentioned in the law. In terms of its place and importance in cooperatives law, our work will focus on the principle of open doors. The aim of this study is to analyse the open door principle with all details, including the opinions in the jurisprudence and the applications of the Supreme Court. In this direction, firstly, what the concept of open doors means as a concept and which issues are covered within its scope will be emphasized. Then, the limitations that can be put to the open door principle will be handled.

Kooperatifler, belirli ilkeler üzerinde temellen- dirilmiş tüzel kişiliklerdir. Tüm ilkeler esasen kooperatifin amacının gerçekleştirilmesine hizmet eder. Ancak bu bağlamda en çok üzerinde durulması gereken ilke şüphesiz “açık kapı ilkesi”dir. Bir kooperatife ortak olun- ması, ortaklık sıfatının kaybedilmesi gibi hususların etrafında şekillenen bu ilke, kooperatifin kişi unsurunun oluşmasından, amacının gerçekleştirilmesine kadar geniş bir kapsamda önem arz etmektedir. Açık kapı ilkesi, kanunda açık ve kesin bir ifade ile yer almamakla birlikte öğretide ve Yargıtay uygulamalarında kabul gören bir husustur. Zaten kanunda açıkça zikredilmemiş olsa bile hükümlerin amaçsal yorumundan açık kapı ilkesinin kooperatifin amaç ve mahiyetine nüfuz ettiğini görebiliriz. Kooperatifler hukukundaki yeri ve önemi iti- bariyle çalışmamız açık kapı ilkesi etrafında şekillene- cektir. Öğretideki görüşlere ve Yargıtay uygulamalarına da yer verilerek açık kapı ilkesinin tüm yönleri ile ele alınması ve aydınlatılması çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle açık kapı ilkesinin kavram olarak neyi ifade ettiği ve kapsamını hangi hususların oluşturduğu üzerinde durulacaktır. Ardından açık kapı ilkesine getirilebilecek sınırlamalar ele alınıp çalışmamız sonuçlandırılacaktır.