AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRK HUKUKUNDA MENŞE ADININ VE MAHREÇ İŞARETİNİN TESCİL EDİLEBİLME ŞARTLARI

Avrupa Birliği ve Türk hukukunda menşe adının ve mahreç işaretinin tescil edilebilme şartlarına ilişkin düzenlemeler büyük ölçüde benzerlik arz etmektedir. Ancak menşe adı ve mahreç işareti olarak tescil edilebilecek ürün çeşitleri, ürün çeşitlerinin menşe adı ve mahreç işareti olarak tescil edilebilme şartları gibi temel bazı hususlarda her iki hukuk sistemi arasında belli başlı farklılıklar söz konusudur. Yasal düzenlemelerdeki bu farklılıklar, sadece teorik bir anlama sahip olmayıp Türkiye’de tescilli menşe adlarının ve mahreç işaretlerinin Avrupa Birliği’nde tescil aşamasında da önemli bir rol oynamaktadır. Zira Türkiye’de tescilli menşe adlarının ve mahreç işaretlerinin Avrupa Birliği’nde tescil edilebilmesi için aynı zamanda Avrupa Birliği müktesebatında aranan şartlara da uygun olmaları gereklidir. Avrupa Birliği hukukundaki menşe adlarına ve mahreç işaretlerine ilişkin yasal düzenlemelerin ve Avrupa Birliği Adalet Divanı içtihatlarındaki güncel gelişmelerin yakinen takip edilip tescil başvurularının bu bilgiler ışığında yapılması, Avrupa Birliği’nde yapılacak menşe adı ve mahreç işareti tescil süreçlerinin hızlandırılmasında ve tescil başvurularının sorunsuz bir şekilde sonuçlanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Bu çalışma kapsamında ilk olarak Avrupa Birliği ve Türk hukukunda köken bildiren işaretlere yönelik kavramsal farklılıklar ele alındıktan sonra menşe adının ve mahreç işaretinin tescil edilebilme şartları ve tescil edilemeyecek menşe adları ve mahreç işaretleri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları ile birlikte ele alınarak incelenecektir.

Avrupa Birliği ve Türk hukukunda menşe adının ve mahreç işaretinin tescil edilebilme şartlarına ilişkin düzenlemeler büyük ölçüde benzerlik arz etmektedir. Ancak menşe adı ve mahreç işareti olarak tescil edilebilecek ürün çeşitleri, ürün çeşitlerinin menşe adı ve mahreç işareti olarak tescil edilebilme şartları gibi temel bazı hususlarda her iki hukuk sistemi arasında belli başlı farklılıklar söz konusudur. Yasal düzenlemelerdeki bu farklılıklar, sadece teorik bir anlama sahip olmayıp Türkiye’de tescilli menşe adlarının ve mahreç işaretlerinin Avrupa Birliği’nde tescil aşamasında da önemli bir rol oynamaktadır. Zira Türkiye’de tescilli menşe adlarının ve mahreç işaretlerinin Avrupa Birliği’nde tescil edilebilmesi için aynı zamanda Avrupa Birliği müktesebatında aranan şartlara da uygun olmaları gereklidir. Avrupa Birliği hukukundaki menşe adlarına ve mahreç işaretlerine ilişkin yasal düzenlemelerin ve Avrupa Birliği Adalet Divanı içtihatlarındaki güncel gelişmelerin yakinen takip edilip tescil başvurularının bu bilgiler ışığında yapılması, Avrupa Birliği’nde yapılacak menşe adı ve mahreç işareti tescil süreçlerinin hızlandırılmasında ve tescil başvurularının sorunsuz bir şekilde sonuçlanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Bu çalışma kapsamında ilk olarak Avrupa Birliği ve Türk hukukunda köken bildiren işaretlere yönelik kavramsal farklılıklar ele alındıktan sonra menşe adının ve mahreç işaretinin tescil edilebilme şartları ve tescil edilemeyecek menşe adları ve mahreç işaretleri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları ile birlikte ele alınarak incelenecektir.

The regulations regarding the registration requirements for the designations of origin and the geographical indications in the European Union and Turkish law share considerable similarities. However, there are certain differences between the two legal systems in some fundamental issues such as the product types that can be registered as designation of origin and geographical indication, and the conditions for the registration of product types as designation of origin and geographical indication. The differences in legal regulations not only have a theoretical importance but also are critical in the registration process of designations of origin and geographical indications, which are registered in Turkey, in the European Union. This is because designations of origin and geographical indications registered in Turkey have to be in accordance with the requirements of the European Union acquis in order to be registered in the European Union. Following closely the legal regulations regarding the designations of origin and geographical indications in the European Union law and the current developments in the jurisdictions in the Court of Justice of the European Union and making the registration applications in the light of this information will play a critical role in speeding up the registration processes of designations of origin and geographical indications and concluding the registration applications smoothly. Within the scope of this study, firstly, conceptual differences regarding the geographical indications in European Union and Turkish law will be discussed and then registration requirements of the designations of origin and geographical indications and non-registrable designations of origin and geographical indications will be examined in conjunction with the decisions of the Court of Justice of the European Union.