Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri

Cilt: 77 Sayı: 4 1 Aralık 2020
  • Özge Marangoz
  • Oğuzhan Yavuz
PDF İndir
TR EN

Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri

Öz

Bilim ve teknoloji dünyasına 1960’lı yılların başından itibaren giren nanoteknoloji, nanometre boyutundaki parçacıkların Nanoteknoloji günümüzde organik kimya, moleküler biyoloji, endüstri, elektronik ve sağlık gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Nanoteknolojinin özellikle sağlık alanında kullanılması ile hastalıkların erken teşhisi, önlenmesi ve daha iyi takibi mümkün olabilmektedir. Beşeri ve veteriner hekimlikte ilaç etkin maddelerinin çeşitli nedenlerle etki yerinde istenen yoğunluğa ulaşamaması veya toksik düzeyin üstüne çıkması sıklıkla karşılaşılan istenmeyen durumlardır. Bu nedenle bütün dünyada etkin maddeyi hedef bölgeye yüksek yoğunluklarda ulaştıran ve istenmeyen etkileri mümkün olduğunca azaltan ilaç taşıma sistemleri elde edilmesi için çalışmalar yürütülmektedir. Bu amaçla son yıllarda nanoteknoloji yardımıyla geliştirilen nano-ilaç salınım sistemleri ile birlikte ilaç aktif maddeleri etki yerinde yeterli yoğunluğa ulaştırılabilmekte, sadece hedeflenen organ, doku ve hücrelerde etkin olabilmekte ve kullanılan doz ve doz aralığı azaltılarak istenmeyen etkilerin önüne geçilebilmektedir. Bunun gibi birçok avantaja sahip olmasına rağmen nano-ilaç komplekslerinin boyutları ve bileşenlerinin çok küçük olması nedeniyle, insan ve evcil hayvanların bu yapılara maruziyet riski oldukça artmıştır ve toksik etkilerinin olup olmadığı tartışmalı hale gelmiştir. Bu nedenle nano-ilaç salınım sistemlerinin güvenliklerinin çalışmalar önem kazanmıştır. Yapılan araştırmalarda nanomateryallerin hücrelerde apoptoz, nekroz, otofaji, mitotik yıkımlanma gibi istenmeyen etkilere yol açtıkları rapor edilmiştir. Ancak bu tür sonuçların elde edildiği toksikolojik araştırmalar daha çok in vitro denemelerdir ve in vivo çalışmaların yetersizliğinden dolayı nanoilaç ve nano-ilaç taşıma sistemlerinin canlı vücudu üzerindeki etkileri tam olarak ortaya konamamıştır. Bu nedenle nano-ilaçların toksisitesi konusunda ayrıntılı, sistematik ve uzun soluklu in vivo çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu derlemede, önemli nano-ilaç ve nano-ilaç taşıma sistemleri ile ilaç taşıma sistemlerinde kullanılan nanomateryallerin toksisitesi ve güvenli kullanımları değerlendirilmiştir.tespitine yönelik toksikolojik

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Tüylek Z. İlaç taşıyıcı sistemler ve nanoteknolojik etkileşim. Bozok Tıp Derg, 2017; 7(3): 89-98.
  2. Lamprecht A. Nanotherapeutics: Drug Delivery Concepts in Nanoscience. Singapore: Pan Stanford, 2016.
  3. Yavuz O, Marangoz Ö. Farmakoloji ve toksikolojide in siliko yöntemlerin kullanımı. In: Güvenç D, ed. İlaç Araştırma, Geliştirme ve Toksikolojik Çalışmalarda Kullanılan Alternatif Yöntemler, 1. Baskı. Ankara. Türkiye Klinikleri, : 35-42.
  4. Marangoz Ö. Nano ilaç ve nano ilaç taşıma sistemleri. Doktora Semineri, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2018.
  5. Vural GU, Özer AY. Nükleer tıpta ilaç taşıyıcı sistemler ve teranostik Kullanımları. Nükleer Tıp Seminerleri, 2015; (2): 109-19.
  6. Sayıner Ö, Çomoğlu T. Nanotaşıyıcı sistemlerde hedeflendirme. Ankara Ecz Fak Derg, 2016;
  7. Bhargav E, Madhuri N, Ramesh K, Anand M, Ravi V. Targeted drug delivery-A review. World J Pharm Pharm Sci, 2013; 3(1): 150-9.
  8. Roursgaard M, Knudsen KB, Northeved H, Persson M, Christensen T, Kumar PE et.al. In vitro toxicity of cationic micelles and liposomes in cultured human hepatocyte (HepG2) and lung epithelial (A549) cell lines. Toxicology in Vitro, ; 36: 164-71.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Özge Marangoz Bu kişi benim

Oğuzhan Yavuz Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 77 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Marangoz, Ö., & Yavuz, O. (2020). Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 77(4), 509-526. https://izlik.org/JA76XJ62NU
AMA
1.Marangoz Ö, Yavuz O. Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg. 2020;77(4):509-526. https://izlik.org/JA76XJ62NU
Chicago
Marangoz, Özge, ve Oğuzhan Yavuz. 2020. “Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 77 (4): 509-26. https://izlik.org/JA76XJ62NU.
EndNote
Marangoz Ö, Yavuz O (01 Aralık 2020) Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 77 4 509–526.
IEEE
[1]Ö. Marangoz ve O. Yavuz, “Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri”, Turk Hij Den Biyol Derg, c. 77, sy 4, ss. 509–526, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76XJ62NU
ISNAD
Marangoz, Özge - Yavuz, Oğuzhan. “Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi 77/4 (01 Aralık 2020): 509-526. https://izlik.org/JA76XJ62NU.
JAMA
1.Marangoz Ö, Yavuz O. Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg. 2020;77:509–526.
MLA
Marangoz, Özge, ve Oğuzhan Yavuz. “Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri”. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, c. 77, sy 4, Aralık 2020, ss. 509-26, https://izlik.org/JA76XJ62NU.
Vancouver
1.Özge Marangoz, Oğuzhan Yavuz. Nano-ilaç taşıma sistemleri ve toksikolojik değerlendirmeleri. Turk Hij Den Biyol Derg [Internet]. 01 Aralık 2020;77(4):509-26. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76XJ62NU