Hemşirelik Öğrencilerinin Mesleğe Yönelik Profesyonel Değerleri ile Tutumları Arasında İlişki Var Mıdır?

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı, hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değerleri ve tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipteki araştırmanın örneklemini, Mart-Mayıs 2019 tarihlerinde bir fakültenin hemşirelik bölümünde öğrenim gören 415 öğrenci oluşturdu. Veriler, “Tanıtıcı Özellikler Formu”, “Hemşirelerin Profesyonel Değerleri Ölçeği (HPDÖ)-Revize” ve “Öğrenci Hemşirelere Yönelik Profesyonellik Tutum Ölçeği (ÖHYPTÖ)” kullanılarak toplandı. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri sayı yüzde dağılımı ve medyan ile sunuldu. Veriler, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Spearman korelasyon katsayısı ile analiz edilerek değerlendirildi. Bulgular: Öğrencilerin 338 (%81.45)’i kadın ve 133 (%32.05)’ü ikinci sınıf öğrencisiydi. Öğrencilerin PHDÖ-Revize’ den aldıkları puan ortalaması 101.83±19.42, ÖHYPTÖ’nden aldıkları puan ortalaması 107.31±17.21 olarak bulundu. Öğrencilerin cinsiyetine ve sınıfına göre ÖHYPTÖ (sırasıyla p<0.001 ve p=0.002) ve PHDÖ-Revize (sırasıyla p=0.010 ve p<0.001) puanları açısından anlamlı fark saptandı. Öğrencilerin ÖHYPTÖ ve PHDÖ-Revize puanları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı korelasyon bulundu (p<0.001, r=0.460). Sonuç: Öğrencilerin ÖHYPTÖ ve PHDÖ-Revize puanlarının iyi düzeyde olduğu belirlendi. Öğrencilerin PHDÖ-Revize puanları arttıkça ÖHYPTÖ puanlarının arttığı görüldü. Erkeklerin ve dördüncü sınıf öğrencilerinin ölçeklerden aldıkları puanların daha düşük olduğu belirlendi. Buna göre; erkek öğrencilerin mesleğe yönelik olarak değer algılarını ve tutumlarını olumlu yönde arttırmak için desteklenmesi ve dördüncü sınıf öğrencilerin mesleğe yönelik değer algısı ve profesyonel tutumlarının azalmasına neden olabilecek faktörlere ilişkin yeni araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Değerler
• profesyonel
• öğrenci
• tutum

Is There a Relationship Between Nursing Students' Professional Values and Attitudes Towards the Profession?

Öz

Aim: To evaluate the relationship between the professional values and attitudes of nursing students. Method: The sample of the descriptive-cross-sectional study consisted of 415 students studying in the nursing department of a faculty between March-May 2019. The data were collected with "Descriptive Characteristic Form”, "Professional Values Scale(PVS)-Revised" and "Student Nurses Professional Attitude Scale (SNPAS)". Descriptive statistics were presented with number percentage distribution and median. Data were analyzed using Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test, Spearman correlation coefficient. Results: Of the students, 338 (81.45%) were female and 133 (32.05%) were second-year. The students’ PVS-Revised mean score was 101.83±19.42, and their SNPAS the mean score was 107.31±17.21. A significant difference was in terms of SNPAS (p<0.001 and p=0.002, respectively) and PVS-Revised (p=0.010 and p<0.001, respectively) scores according to gender and class of them. A significant positive correlation was between the students' SNPAS and PVS-Revised scores (p<0.001, r=0.460). Conclusion: The students' SNPAS and PVS-Revised scores were good. As the students' PVS-Revised scores increased, their SNPAS scores increased. The scores of males and fourth-class students’ the scales were lower. According to this; It is recommended to support male students to increase their value perceptions and attitudes towards the profession in a positive way, and to conduct new research on the factors that may cause a decrease in the fourth grade students' value perception and professional attitudes towards the profession.

Anahtar Kelimeler

• Attitude
• professional
• student
• values

Kaynakça

1. Yılmaz D, Polatdemir E. Hemşirelik bölümü üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinin profesyonel davranışlarının incelenmesi. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;5(2):281-8. doi:10.26453/otjhs.578577.
2. Björkström MN, Athlin EA, Johansson IS. Nurses development of professional self- frombeing a nursing student in a baccalaureate programmeto an experienced nurse. J Clin Nurs. 2008:1380-91. doi:10.1111/j.1365-2702.2007.02014.x.
3. Elmalı H. Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değer algılarının belirlenmesi. Journal of Academic Research in Nursing. 2020;6(1):125-31. doi:10.5222/jaren.2020.59272.
4. Sabancıoğulları S, Doğan S. Profesyonel kimlik gelişimi ve hemşirelik. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;15(4):275-82.
5. Alidina K. Professionalism in post-licensure nurses in developed countries. J Nurs Educ and Prac. 2013;3(5):128–37. doi:10.5430/jnep. v3n5p128.
6. Çelik S, Ünal Ü, Saruhan S. Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin mesleki profesyonelliklerinin değerlendirilmesi. İstanbul Üniversitesi Florance Nigtingale Hemşirelik Dergisi. 2012; 20:193-9.
7. Vliegher K, Milisen K, Wouters R, Scheepmans K, Paquay L, Debaillie, R. et al. The professional self-ımage of registered home nurses in flanders (Belgium): a cross-sectional questionnaire survey. Appl Nurs Res. 2011;24(1):29-36. doi: 10.1016/j.apnr.2009.02.001.
8. Bektas F, Nalcaci A. The relationship between personal values and attitude towards teaching profession. Educational Administration: Theory and Practice. 2012;12(2):1239-48.

9. Polat S, Arslan Y, Satıcı A. Öğretmenlerin mesleki tutumları ile sınıf disiplin modeli tercihleri arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;36(3):675-69.
10. Ak B, Cerit B, Dikmen Y, Erol F. Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel tutumları ve etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi. 2018;27(4):232-42.
11. Dinç S, Kaya Ö, Şimşek Z. Harran Üniversitesi SYO öğrencilerinin hemşirelik mesleği hakkındaki bilgi düşünce ve beklentileri. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007.10(1):1-9.
12. Geçkil E, Ege E, Akin B, Göz F. Turkish version of the revised nursing professional values scale: validity and reliability Assessment. Jpn J Nurs Sci. 2012; 9:195-200. doi: 10.1111/j.1742-7924.2011.00202.x
13. Weis D, Schank MJ. Development and psychometric evaluation of the nurses professional values scale-revised. J Nurs Meas. 2009;17(3):221-31. doi: 10.1891/1061-3749.17.3.221.
14. Hisar F, Karadağ A, Kan A. Development of an instrument to measure professional attitudes in nursing students in Turkey. Nurse Educ Today. 2010;30(8):726-30.
15. Avcı SÇ, Işık G, Çetişli NE, Üşümez D, Şencandan B, Bektaş C. Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değerleri ve kariyer planları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2019;6(2):1-10. doi: 10.17681/hsp.441835.
16. Çelik SD, Erdem Y. Bir kamu üniversitesi sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik bölümü öğrencilerinin profesyonellik tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2019;12(2):126-33.
17. Karadağlı F. Hemşirelik öğrencilerinin profesyonel değer algıları ve etkileyen faktörler. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2016;9(2):81-91.
18. Karadağ A, Hisar F, Çelik B, Baykara ZG. Determining professionalism in Turkish students nurses. Journal of Human Sciences. 2016;13(1):674-82. http://dx.doi.org/10.14687/ijhs.v13i1.2976.
19. Dönmez RÖ, Özsoy S. Factors influencing development of professional values among nursing students. Pak J Med Sci. 2016;32(4):988-93. doi: 10.12669/pjms.324.10616
20. Göriş S, Kılıç Z, Ceyhan Ö, Şentürk A. Hemşirelerin profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2014;5(3):137-42. doi: 10.5505/phd.2014.74046
21. Jacobucci TA, Daly BJ, Lindell D, Griffin MQ Professional values, selfesteem, and ethical confidence of baccalaureate nursing students. Nurs Ethics. 2013; 20:479-90. doi:10.1177/0969733012458608.
22. Lin YH, Wang LS. A A Chinese version of the revised nurses professional values scale: reliability and validity assessment. Nurse Educ Today. 2010; 30:492-8. doi: 10.1016/j.nedt.2009.10.016.
23. Okuyan CO, Çağlar S, Erden Ç. Hemşirelik öğrencilerinin ekip çalışmasına yönelik tutumları, profesyonel değerleri ve etkileyen faktörler: tanımlayıcı bir çalışma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;9(4):324-32. doi:10.37989/gumussagbil.667592.
24. Harmancı AK, Baykal Ü. Hemşirelerin mesleki ve sendikal örgütlenmelere ilişkin görüşleri. İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2006;14(56):194-206.
25. Taşkıran N, Çevik-Akyıl R, Kahraman A, Erdem N, Çıtlık-Sarıtaş S. Hemşirelik öğrencilerinde mesleki imaj algısının profesyonel tutuma etkisi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020;1(1):14-28.
26. Kantek F, Kaya A, Gezer N. The effects of nursing edu¬cation on professional values: a longitudinal study. Nurse Educ Today. 2017; 58:43-6. doi: 10.1016/j.nedt.2017.08.004.
27. Kim JS. Relationship between incivility experiences and nursing professional values among nursing students: moderating effects of coping strategies. Nurse Educ Today. 2018; 65:187-91. doi:10.1016/j.nedt.2018.03.007
28. Peksoy S, Şahin S, Demirhan İ, Kaplan S. Hemşirelik öğrencilerinde profesyonellik algısı ve mesleki değerlere bağlılık arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2020; 7(2):104-12. doi:10.31125/hunhemsire.763138.
29. Zengin M, Yayan EH, Yıldırım N, Akın E, Avşar Ö, Mamiş E. Pediatri hemşirelerinin profesyonel değerlerinin profesyonel tutumlarına etkisi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5(2):1-7.