Hemşirelik Öğrencilerinin Çocukluk Çağı Obezitesine Yönelik Tutum ve İnançlarının Çocukluk Çağı Obezitesini Önleme Stratejilerine İlişkin Yararlılık Algılarına Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinin çocukluk çağı obezitesine yönelik tutum ve inançlarının çocukluk çağı obezitesini önleme stratejilerine ilişkin yararlılık algılarına olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışma 322 hemşirelik öğrencisiyle yürütüldü. Veriler ‘Bilgi Formu’, ‘Çocukluk Çağı Obezitesinin Önlenmesi ile İlgili Eylem Planlarını Değerlendirme Formu’ ve ‘Hemşirelik Öğrencilerinin Çocukluk Çağı Obezitesine Yönelik Tutum ve İnançları Ölçeği’ ile toplandı. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalamalası 21,26±1,89, %78,9’u kadın ve %55’i birinci sınıftır. Hemşirelik öğrencilerinin çoğu (%86) Sağlık Bakanlığı’nın oluşturduğu çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi ile ilgili eylem planlarını yararlı bulmaktadır. Hemşirelik Öğrencilerinin Obez Kişilere Yönelik İnançlar Ölçek puan ortalaması ile çocukluk çağı obezite önleme stratejilerine ilişkin yararlılık algıları arasında anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Sonuç: Hemşirelik öğrencilerinin Sağlık Bakanlığı’nın oluşturduğu çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi ile ilgili eylem planlarını yararlı buldukları ve çocukluk çağı obezitesine yönelik tutum ve inançlarının olumlu olduğu belirlendi. Ancak, tutum ve inançlarının, bu stratejilerin yararlılık algıları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Hemşirelik lisans müfredatına çocukluk çağı obezitesinin önlenmesine yönelik eğitim programlarının eklenmesi ve bu programların öğrencilerin tutum ve inançlarını güçlendirecek şekilde düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocukluk çağı
• hemşirelik öğrencileri
• obezite
• tutumlar

The Effect of Nursing Students' Attitudes and Beliefs on Childhood Obesity Prevention Strategies' Perceived Effectiveness

Öz

Aim: To examine the effect of nursing students' attitudes and beliefs toward childhood obesity on their perceptions of the usefulness of childhood obesity prevention strategies. Materials and Methods: A descriptive and cross-sectional study was conducted with 322 nursing students. Data were obtained through "Information Form," "Evaluation Form of Action Plans Related to Childhood Obesity Prevention," and "Attitudes and Beliefs of Nursing Students Towards Childhood Overweight." Results: The mean age of the students was 21.26±1.89; 78.9% were female, and 55% were first-year students. Most nursing students (86%) found the action plans related to preventing childhood obesity created by the Ministry of Health useful. There was no significant difference between the mean score of the Beliefs of Nursing Students Towards Childhood Overweight and the perceptions of the usefulness of childhood obesity prevention strategies (p>0.05). Conclusion: It was determined that nursing students found the action plans related to preventing childhood obesity established by the Ministry of Health beneficial, and their attitudes and beliefs towards childhood obesity were positive. However, their attitudes and beliefs did not significantly affect their perception of the usefulness of these strategies. Training programs for the prevention of childhood obesity should be added to the nursing undergraduate curriculum, and these programs should be designed to strengthen students' attitudes and beliefs.

Anahtar Kelimeler

• Attitudes
• childhood
• obesity
• nursing students

Kaynakça

1. 1. Farrag NS, Cheskin LJ, Farag MK. A systematic review of childhood obesity in the Middle East and North Africa (MENA) region: Prevalence and risk factors meta-analysis. Advances in Pediatric Research. 2017;4(5):8. https://doi.org/10.12715/apr.2017.4.8
2. 2. Arslan N, Ardic A. Okullarda obezite ve önleme programları: sistematik derleme. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi. 2020;2(2):73-88.
3. 3. Deleş B. Çocukluk çağı obezitesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal. 2019;6(1):17-31. https://doi.org/10.21020/husbfd.483107
4. 4. Yaşar P, Başkurt Z. Çocukluk çağı obezitesinde fizyoterapi ve rehabilitasyon. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2021;8(4):715-720. https://doi.org/10.34087/cbusbed.943441
5. 5. Yılmazbaş P, Gökçay G. Çocukluk çağı obezitesi ve önlenmesi. Çocuk Dergisi. 2018;18(3):103-112. https://doi.org/10.5222/j.child.2018.59389
6. 6. World Health Organisation W. Obesity and overweight. 2021. Available from from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight. Access dated June 5, 2023.
7. 7. Corica D, Ben-Skowronek I, Vukovic R, Wasniewska M. Childhood obesity: prevention, management and new insight in pathophysiology. Frontiers in Endocrinology. 2023;14(4):1200978. https://doi.org/10.3389/fendo.2023.1200978
8. 8. Gunaratne N, Deplewski D. Metabolic consequences of pediatric obesity: a review of pathophysiology, screening, and treatment. Pediatric Annals. 2023;52(2):e62-e67. https://doi.org/10.3928/19382359-20230102-06

9. 9. Tar E, Atik D. Pandemi döneminde çocuklarda obezite riski. Hemşirelik Forumu Dergisi. 2020;12(2):37-41.
10. 10. Karaketir ŞG, Lüleci NE, Eryurt MA, Emecen AN, Haklıdır M, Hıdıroğlu S. Overweight and obesity in preschool children in Turkey: A multilevel analysis. Journal of Biosocial Science. 2023; 55(2):344-366. https://doi.org/10.1017/s0021932022000025
11. 11. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi ile ilgili eylem planı 2019-2023. Available from http://www.beslenmehareket.hsgm.gov.tr/. Access date June 5, 2023.
12. 12. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Obezite tanı ve tedavi kılavuzu 2019, 8. baskı. Available from https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/20190506163904-2019tbl_kilavuz5ccdcb9e5d.pdf?a=1. Access date May 12, 2023.
13. 13. Weihrauch-Blüher S, Schwarz P, Klusmann JH. Childhood obesity: increased risk for cardiometabolic disease and cancer in adulthood. Metabolism. 2019;92(3):147-152. https://doi.org/10.1016/j.metabol.2018.12.001
14. 14. Weihrauch-Blüher S, Wiegand S. Risk factors and implications of childhood obesity. Current Obesity Reports. 2018;7(4):254-259. https://doi.org/10.1007/s13679-018-0320-0
15. 15. Fan M, Jin Y, Zhang M. Genetic risk, childhood obesity, and educational achievements. Economics of Education Review. 2023;94(5):102408. https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2023.102408
16. 16. Salama M, Balagopal B, Fennoy I, Kumar S. Childhood obesity, diabetes, and cardiovascular disease risk. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2023;dgad361:1-6, https://doi.org/10.1210/clinem/dgad361
17. 17. Ökdemir D, Esen İ. Çocukluk çağı obezitesinden korunma ve tedavi yaklaşımları. Fırat Tıp Dergisi. 2018;23(Özel Sayı/Supp):100-105.
18. 18. Darling R, Atav AS. Attitudes toward obese people: a comparative study of nursing, education, and social work students. Journal of Professional Nursing. 2019;35(2):138-146. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2018.07.009
19. 19. Ben-Sefer E. The childhood obesity pandemic: Promoting knowledge for undergraduate nursing students. Nurse Education in Practice. 2009;9(3):159-165. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2008.07.006
20. 20. Tsai TI, Luck L, Jefferies D, Wilkes L. A tool to measure the attitudes and beliefs of nursing students towards childhood overweight/obesity. Collegian. 2018;25(3):341-345. https://doi.org/10.1016/j.colegn.2017.10.005
21. 21. Tsai TI, Luck L, Jefferies D, Wilkes L. Children who are overweight or obese: Attitudes and beliefs of nursing students in Taiwan. Clinical Nursing Studies. 2019;7(1):89-97. https://doi.org/10.5430/cns.v7n1p89
22. 22. Pervez H. Nurses’ attitudes towards obese patients: a review of the literature. Nursing Times. 2017;113(2):42-45.
23. 23. Haqq AM, Kebbe M, Tan Q, Manco M, Salas XR. Complexity and stigma of pediatric obesity. Childhood Obesity. 2017;17(4):229-240. https://doi.org/10.1089/chi.2021.0003
24. 24. Semerci R, Çelik ÖM, Kudubeş AA. Investigation of psychometric properties of Turkish version of nursing students' attitudes and beliefs towards Childhood Obesity Scale. Archives of Psychiatric Nursing, 2023;43(4):65-70. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2022.12.029
25. 25. Allison DB. Handbook of assessment methods for eating behaviors and weight-related problems: Measures, theory, and research. 1995. Sage Publications, Inc.
26. 26. Thompson N, Adams EL, Browne NT, Bean MK. Pediatric surgery and school nurse attitudes regarding children with obesity. Journal of Pediatric Nursing. 2021;59:75-80. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2021.01.007
27. 27. Argelich E, Alemany ME, Amengual-Miralles B, et al. Paediatric teams in front of childhood obesity: A qualitative study within the STOP project. Anales de Pediatría. 2021;95(3):174-185. https://doi.org/10.1016/j.anpede.2020.11.004 28. Yeager LJ, Karp SM. Barriers to the implementation of pediatric overweight and obesity guidelines in a school-based health center. Nursing Clinics. 2019;54(1):159-168. https://doi.org/10.1016/j.cnur.2018.10.003