Hukuk Reformu Metinleri 2: Kont Ostrorog'un, Adliye Nazırı Manyasizade Refik Bey'e Sunduğu 6 Şubat 1909 Tarihli Rapor

Öz

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlı Devleti'nde gerçekleştirilmesi düşünülen hukuk reformlarının ana çerçevesini belirlemek amacıyla Kont Léon Ostrorog tarafından kaleme alınan 6 Şubat 1909 tarihli rapor, adli ıslahat teşebbüslerinin önemli vesikalarından biridir. Adliye Nazırı Manyasizâde Refik Bey'in isteği üzerine hazırlanan bu raporda Ostrorog; adliyenin bütçe ve liyakat temelli genel sorunlarına değinmekte, yargılama usullerinin karmaşıklığını, dosya düzeninin bulunmayışını ve gerekçesiz kararları eleştirmektedir. Hakimlerin görevlerinin sadeleştirilmesi, rüşvet ve suistimallerin kanun yoluyla zorlaştırılması, avukatlık mesleğinin tanzimi, meslek tekeli ve adli yardım gibi yapısal çözüm önerilerini Batı ve Roma hukuku tecrübesiyle mukayeseli olarak sunmaktadır. Bu çalışma, söz konusu raporun tarihi arka planını incelemekte ve Osmanlıca mütalaanâmenin çeviriyazısını sunmaktadır. [Özet ve anahtar kelimeler dijital arşiv çalışmaları kapsamında editörlük tarafından hazırlanmıştır.]

Anahtar Kelimeler

• Kont Ostrorog
• Manyasizâde Refik Bey
• Hukuk Reformu
• Adliye Nezareti
• Islahat-ı Adliye
• Yargılama Usulü

Ottoman Legal Reform Texts 2: The Report Dated 6 February 1909 Submitted by Count Ostrorog to Manyasizade Refik Bey, the Minister of Justice

Öz

The report dated 6 February 1909, written by Count Léon Ostrorog to determine the main framework of the legal reforms planned to be implemented after the proclamation of the Second Constitutional Era, is one of the important documents of judicial reform attempts. In this report, prepared at the request of the Minister of Justice Manyasizâde Refik Bey, Ostrorog addresses the general budget and merit-based problems of the judiciary and criticizes the complexity of judicial procedures, the lack of a case-file system, and unreasoned judgments. He presents structural solution proposals such as simplifying the duties of judges, preventing bribery and abuse through legislation, regulating the legal profession, professional monopoly, and legal aid in comparison with Western and Roman legal experiences. This study examines the historical background of the report and presents the transliteration of the Ottoman legal memorandum. [The English title, abstract and keywords were prepared by the editorial board during the digital archiving process.]

Anahtar Kelimeler

• Count Ostrorog
• Manyasizâde Refik Bey
• Legal Reform
• Ministry of Justice
• Judicial Reform
• Procedure of Litigation

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Yörük, Ali Adem, "Hukuk Reformu Metinleri - Giriş ve İlk Metin: Kont Ostrorog'un Kişi Hürriyetleriyle İlgili 1907 Tarihli Raporu", Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, sy. 21, 2016 Bahar, s. 83-96.
3. Pour la réforme de la justice Ottomane - Rapports - Exposés des Motifs-Avant-Projects de Lois, Paris, A. Pedone, 1912, s. 3-12.
4. "Islahat-ı Adliye", Tanin, nr. 252, 31 Mart 1325 (13 Nisan 1909), s. 2.
5. Tural, Erkan, "II. Meşrutiyet Döneminde Adliye ve Mezâhip Nezareti'nde Bürokratik Reform", Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, LVII/2, 2008, s. 230.
6. "Islahat-ı Adliye", Tanin, nr. 251, 30 Mayıs 1325 (12 Haziran 1909), s. 2.
7. Güzel, M. Şeyhmus, "Babadan Oğullara Ostroroglar", Tarih ve Toplum, XVI/92, Ağustos 1991, s. 75.
8. "Bir Mütalaa: Islahat-ı Adliyeye Dair", Mizanü'l-Hukuk, nr. 26, 8 Nisan 1325 (21 Nisan 1909), s. 295-298.

9. Ostrorog, Kont, "Islahat-ı Adliye", İlm-i Hukuk ve Mukayese-i Kavânîn Mecmuası, sy. 3, 31 Mayıs 1325 (13 Haziran 1909), s. 177-185.