Is Millet System a Reality or a Myth? The Legal Position of the Non-Muslim Subjects and Their Religious Leaders in the Ottoman Empire

Öz

The aim of this paper is to clarify the status of non-muslims and their religious leaders in the Ottoman Empire by making a comparison between the muslim and non-muslim officials regarding their authorities given by the state, as well as the nature of the Ottoman administration and its relation to non-muslims, explaining the reality of the millet system. The matter will wholly be taken into consideration from a legal point of view, and the social status of non-muslims is beyond the scope of this paper. Researches made in the last two decades have proved that the explanations about the so-called millet system are not valid. The fact of the matter is that, the Ottomans administered their non-muslim subjects under a system named tax-farming/iltizam. According to this system, the non-muslim subjects were not autonomous and they did not have legal autonomy in the Ottoman Empire. On the contrary, the Ottoman administration controlled and regulated the non-muslims' social and legal matters in accordance with Islamic Law.

Anahtar Kelimeler

• Non-muslims
• zimmis
• legal autonomy
• Islamic Law
• Ottoman Law
• Ottoman Empire

Millet Sistemi Bir Gerçeklik mi Yoksa Bir Mit mi? Osmanlı İmparatorluğu'nda Gayrimüslim Tebaanın ve Ruhani Liderlerinin Hukuki Statüsü

Öz

Bu makalenin amacı Osmanlı İmparatorluğu içerisinde yaşayan zimmet ehli gayrimüs-limlerle onların ruhani reislerinin statülerini ve yetkilerini müslüman yetkililerle kar-şılaştırma yaparak ortaya koymak ve millet sistemi denen yapının gerçek mahiyetini or-taya koyarak Osmanlı idaresinin gayrımüslimlerin idaresine yönelik uygulamalarının gerçek niteliğini tespit etmektir. Konu bütünüyle hukuki bir perspektifle ele alınacaktır. Son yirmi yılda yapılan araştırmalar sözde millet sistemi denen yapı hakkında litera-türde yaygın bir kanaat olarak zikredilen özelliklerinin geçerli olmadığını ortaya koy-muştur. İşin aslı şudur ki Osmanlı Devleti gayrimüslim vatandaşlarını iltizam sistemi denilen yapı altında idare etmiştir. Bu yapıda hukuki bir otonomiden söz edilemeyeceği gibi aksine Osmanlı idaresinin gayrimüslimleri tek bir hakim hukuk sistemi olan İslam hukukunun kural ve prensipleri ile idare ettiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gayrimüslimler
• zimmiler
• hukuki otonomi
• İslam Hukuku
• Os-manlı Hukuku
• Osmanlı İmparatorluğu

Kaynakça

1. [Editör Notu: Bu kaynakça, metindeki dipnotlar esas alınarak oluşturulmuştur. / Editor's Note: This bibliography was compiled based on the footnotes in the text.]
2. Akgündüz, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri, vol. II, Istanbul: FEY, 1990.
3. Akgündüz, Ahmet, Osmanlı Kanunnameleri, vol. IV, Istanbul: FEY, 1992.
4. Atar, Fahrettin, İslam Adliye Teşkilatı, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 1979.
5. Aydın, M. Akif, "Osmanlıda Hukuk", in Osmanlı Devleti Tarihi, ed. Ekmeleddin İhsanoglu, vol. 2, Istanbul: Zaman, 1999.
6. Bat Ye'or, The Dhimmi, Jews and Christians under Islam, Rutherford: Farleigh Dickinson University, 1985.
7. Beydilli, Kemal, Recognition of the Armenian Catholic Community and the Church in the Reign of Mahmud II, Cambridge: Harvard University, 1995.
8. Braude, Benjamin, "Foundation Myths of the Millet System", in The Christians and Jews in the Ottoman Empire, ed. B. Braude and B. Lewis, vol. 1, New York: Holmes and Meier Publishers, 1982.

9. Goitein, S. D., "Minority Self Rule and Government Control in Islam", Studia Islamica, XXXI (1970), pp. 103-110.
10. Gradeva, Rossitsa, "Orthodox Christians in the Kadi Courts: The Practice of the Sofia Sheriat Court, Seventeenth Century", Islamic Law and Society, IV/1 (1997), pp. 37-41.
11. İnalcık, Halil, "Ottoman Archival Materials on Millets", in Christians and Jews in the Ottoman Empire, ed. B. Braude and B. Lewis, vol. 1, New York: Holmes and Meier Publishers, 1982.
12. İnalcık, Halil, "Roderic Davison'ın 'Reform in the Ottoman Empire 1856-1876' Adlı Eseri", Belleten, XXVIII/109-112 (1964), p. 791.
13. İnalcık, Halil, "The Status of Greek Patriarch under the Ottomans", Turcica, XXI-XXIII (1991), pp. 419-423.
14. İstanbul Külliyatı VI, İstanbul Ahkâm Defterleri, İstanbul Finans Tarihi 1 (1742-1787), İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 1998.
15. Kamel S., Abu Jaber, "The Millet System in the Nineteenth Century Ottoman Empire", The Muslim World, LVII/3 (1967), pp. 212-216.
16. Lewis, Bernard, İslam Dünyasında Yahudiler, trans. B. Şener, Ankara: İmge Yayınevi, 1996.
17. Ortaylı, İlber, İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, Istanbul: Hil Yayınevi, 1995.
18. Özel, Ahmet, İslam Hukukunda Milletlerarası Münasebetler ve Ülke Kavramı, Istanbul: Marifet Yayınları, 1982.
19. Pantazopoulos, N., "Community Laws and Customs of Western Macedonia Under Ottoman Rule", Balkan Studies, II/I (1961), p. 6.
20. Refik, Ahmet, Onbirinci Asr-ı Hicride İstanbul Hayatı, İstanbul: Enderun Kitabevi, 1998.
21. Refik, Ahmet, Onikinci Asr-ı Hicride İstanbul Hayatı, İstanbul: Enderun Kitabevi, 1998.
22. Refik, Ahmet, Türk İdaresinde Bulgaristan, İstanbul: Enderun Kitabevi, 1998.
23. Shick, Irvin Cemil, "Osmanlı İmparatorluğunda Yahudiler", Tarih ve Toplum, 8/43 (1987), pp. 50-51.
24. Spencer, Robert (ed.), The Myth of Islamic Tolerance: How Islamic Law Treats Non-Muslims, New York: Prometheus Books, 2005.
25. Zeydan, Abdülkerim, Ahkamüz Zimmiyyîn ve'l-Müstemenîn fi Dari'l-Islam, Bagdad: Mektebetü'l-Kudüs, 1982.