Tasavvufî İletişimde Duyuların Rolü: Zâhirden Bâtına Uzanan Bir Algı Modeli

Tasavvuf geleneğinde duyular, insanın hem zâhir hem de bâtın dünyasını kuşatan çok katmanlı bir iletişim alanı olarak değerlendirilir. Bu çalışma, görme, işitme, koklama, dokunma ve tat alma duyularının tasavvufî iletişimde nasıl anlam kazandığını, klasik metinler ve çağdaş yaklaşımlar ışığında yeniden ele almaktadır. Duyuların yalnızca fiziksel uyarıcıları aktaran birer araç olmadığı; aynı zamanda manevi idrake, sezgiye, ruhsal rehberliğe ve sembolik iletişime imkân veren derinlikli bir boyuta sahip olduğu ortaya konulmaktadır. Çalışma, tasavvufî iletişim modellerinin modern iletişim araştırmalarına epistemolojik ve yöntemsel katkılar sunabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda duyular aracılığıyla kurulan manevi temasın, bireyin içsel dönüşümünde nasıl rol aldığı açıklanmakta ve iletişimin duyusal boyutunun tasavvuf geleneğinde nasıl yapılandığı tartışılmaktadır.

In the sûfî tradition, the senses are regarded as a multilayered field of communication that encompasses both the outer (zâhir) and inner (bâtın) dimensions of human existence. This study re-examines how the senses—sight, hearing, smell, touch, and taste—acquire meaning within sûfî communication, drawing on classical texts and contemporary perspectives. It demonstrates that the senses are not merely instruments that convey physical stimuli; they also possess a profound dimension that enables spiritual perception, intuition, inner guidance, and symbolic communication. The study shows that sûfî communication models can offer epistemological and methodological contributions to modern communication research. In this context, it explains the role of spiritual contact established through the senses in the individual’s inner transformation and discusses how the sensory dimension of communication is structured within the sûfî tradition.