Hitap Muhatap İlişkisinde Cedelu’l-Kur'ân’ın İmkân ve Sınırı

Cedel was brought to the Islamic academy by Fârâbî, which is included in Aristotle's logic, and took place as a word style in five art. Although Cedel is included in the logic, it can be said that he did not find a place for himself in the Quranic sciences. Considering that the concepts Süyûtî proposed in the science of Cedelu'l-Quran are the concepts of eloquence, the subject can be understood better. It becomes a natural subject of the sciences of the Quran when it is accepted that there is precedent in the Quran for its opponents - at least at a conceptual level. Therefore, the necessity of reconsidering this issue arises. The Quran offered many rational evidence to the Meccan polytheists, the hypocrites of Medina and the first of the people of Medina, who were the people of the book. All these metaphors have formed a style in the 23-year period. He silenced them and brought them to the truth by bringing questions, answers, objections, and evidence, which are the pillars of the allegiance expressed by al-Tufi.

Aristo mantığı içerisinde yer alan cedel, Fârâbî tarafından İslam akademyasına kazandırılmış ve sanat-ı hamse içerisinde bir söz biçemi olarak yer almıştır. Aristo mantığı içerisinde yer almakla birlikte Cedelin Kur'ân ilimlerinde kendine tam olarak yer bulamadığı söylenebilir. es-Suyuti’nin Cedelu’l-Kur'ân bölümünde teklif ettiği kavramların belagatin kavramları olduğu düşünülürse konu daha iyi anlaşılabilir. Muarızlarına yönelik Kur'ân’da cedelin olduğu -ki en azından kavramsal düzeyde vardır- kabul edildiğinde Kur'ân ilimlerinin tabii bir konusu haline gelmektedir. Dolaysıyla kadim ilim skalasında tam olarak yer bulamamış bu konunun yeniden ele alınması zarureti ortaya çıkmaktadır. Mekkeli müşrikler, Medineli münafıklar ve Medineli ehl-i kitap olan ilk muarızlarına Kur'ân birçok aklî ve semî deliller sunmuştur. Tüm bu istidlaller 23 yıllık nüzul sürecinde Kur'ân’ın üslubunu oluşturmuştur. et-Tûfî’nin de ifade ettiği gibi cedelin rükünleri olan soru-cevap, istidlal, itiraz ve itirazdan kurtulma yollarıyla Kur'ân, deliller getirerek muarızlarını susturmuş ve doğruya ulaştırmıştır.