PERSONEL PERFORMANS DEĞERLENDİRME: DERİ SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Öz

Bu çalışmada, İstanbul’da deri etiket üreten bir firmada görev yapan beyaz yakalı çalışanların performansı, SWARA (Stepwise Weight Assessment Ratio Analysis) ve MAIRCA (Multi Attributive Ideal-Real Comparative Analysis) yöntemlerini entegre eden bütünleşik bir metodolojiyle değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında; dört ana ve on dokuz alt kriterden oluşan hiyerarşik bir performans değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında kriterlerin önem ağırlıkları SWARA yöntemiyle belirlenmiş, ardından MAIRCA yöntemi kullanılarak çalışan performansları sıralanmıştır. Bulgular; “iletişim”, “mesleki bilgi ve beceri” ve “liderlik” kriterlerinin en yüksek öneme sahip olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre, “D.P.” isimli çalışan en yüksek, “U.Ö.” isimli çalışan ise en düşük performansı sergilemiştir. Çalışma, beyaz yakalı pozisyonlarda iletişim becerileri güçlü ve mesleki açıdan yetkin adayların seçilmesinin stratejik önemini vurgulamakta; firmanın sektörde deneyimli ve iletişim yetkinliği yüksek adaylara öncelik vermesi gerektiğini önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV)
• Performans Değerlendirme
• SWARA
• MAIRCA.

STAFF PERFORMANCE EVALUATION: AN APPLICATION IN THE LEATHER INDUSTRY

Öz

This study evaluated the performance of white-collar employees within a leather label manufacturing company in Istanbul, employing an integrated methodology combining SWARA (Stepwise Weight Assessment Ratio Analysis) and MAIRCA (Multi Attributive Ideal-Real Comparative Analysis) methods. Within the scope of the study, a hierarchical performance evaluation model consisting of four main criteria and nineteen sub-criteria was developed. In the first stage of the study, the relative importance of the criteria was determined using the SWARA method; subsequently, employee performances were ranked using the MAIRCA method. The results show that “communication,” “professional knowledge and skills,” and “leadership” are the most significant criteria. The analysis reveals that employee “D.P.” achieved the highest performance, while employee “U.Ö.” recorded the lowest. The study emphasizes the strategic importance of selecting candidates with strong communication skills and professional competencies for white-collar positions and recommends that the company prioritize hiring experienced employees with high communication proficiency to strengthen its competitive position in the sector.

Anahtar Kelimeler

• Multi-Criteria Decision Making (MCDM)
• Performance Evaluation
• SWARA
• MAIRCA.

Kaynakça

1. Arslan, B. N., & Ayvaz, B. (2021). Ahp ve codas yöntemi ile emniyet personeli performans ölçümü. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 149- 158.
2. Arslan, H. M. (2024). Bütünleşik SWARA-MAIRCA Yöntemi ile Türk Havayolu Yolcu Taşımacılığı Sektöründe Hizmet Kalitesinin Değerlendirilmesi. In: Arslan, H. M. (ed.), Bütünleşik Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Güncel Uygulamaları. Özgür Yayınları.
3. Ayçin, E. (2020). Personel seçim sürecinde critic ve mairca yöntemlerinin kullanılması. İşletme, 1(1), 1-12.
4. Bakan, İ. & Kelleroğlu, H. (2003). Performans değerlendirme: çalışanların performans değerlendirme uygulamalarından beklentileri konusunda bir alan çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(1), 103 – 127. Barutçugil, İ. (2002). Performans Yönetimi. Kariyer Yayıncılık, İstanbul.
5. Chatterjee, S., Das, P. P., & Chakraborty, S. (2024). Optimization of green machining processes using grey-based multi-criteria decision making methods: a comparative analysis. International Journal on Interactive Design and Manufacturing (IJIDeM), 18(1), 33-53.
6. Çıkmak, S. (2025). Sustainable 3PL Service Provider Selection in the Pharmaceutical Industry Using Fuzzy-Based SWARA and MAIRCA Methods. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 306-333.
7. Çoşgun, E. (2004). Teknik personelin performans değerlendirilmesinde bir uzman sistem modeli. İstanbul Üniversitesi. Teknoloji, 7(4), 579 – 589.
8. Doğan, G., & Erol, R. (2020). Swara ve waspas metotlarina dayali bir performans değerlendirme modeli. Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 39(1), 99-108.

9. Enicük, G. K. (2019). Personel Performans Değerlendirme Probleminin Çözümünde Analitik Hiyerarşi Süreci ve Bir Uygulaması [Yüksek Lisans Tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı, Kütahya.
10. Eraslan, E. & Algün, O. (2013). İdeal performans değerlendirme formu tasariminda analitik hiyerarşi yöntemi yaklaşımı. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 20 (1) . Erdemir, N., Öztürk, F., & Kaya, G. K. (2022). Integrated decision support model for performance evaluation of public staff: using ahp and fuzzy topsıs. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 37(4), 1809-1822.
11. Erdoğan, U. (2018). A Design of multi-criteria based decision support system for employee performance evaluation: a real world application [Yüksek Lisans Tezi].. Dokuz Eylul Universitesi, İzmir.
12. Ersoy, A. & Ersoy, N. (2024). Personnel selection in hospitality industry with the integrated ENTROPY-RAPS model. KAUJEASF, 15(29), 76-96.
13. Doğan, G., & Erol, R. (2020). SWARA ve WASPAS metotlarına dayalı bir performans değerlendirme modeli. Ç.Ü. Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 39(1), 99-108.
14. Durgut, İ. (2024). Bireysel Emeklilik Şirketlerinin Performansının SWARA-SD-MAIRCA Modeliyle Değerlendirmesi. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 8(100), 2266-2279.
15. Erdaş, Y., & Ecer, F. (2022). Covid-19 salgınında sanal alışveriş platformlarının performanslarının ölçülmesi: ahp-mairca modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 619-641.
16. Genç, E., Keleş, M. K., & Özdağoğlu, A. (2024). A hybrid MCDM model for personnel selection based on a novel Gray AHP, Gray MOORA and Gray MAUT methods in terms of business management: An application in the tourism sector. Journal of decision analytics and computing, 4(1), 263-284.
17. Günay, F., & Ecer, F. (2020). Cash flow based financial performance of borsa istanbul tourism companies by Entropy-MAIRCA integrated model. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 5(1), 29-37.
18. Harl, M. I., Saeed, M., Saeed, M. H., Alballa, T., & Khalifa, H.A.E.W. (2023). Human intuitionistic data-based employee performance evaluation with similarity measure using
19. Huang, D. K., Chiu, H. N., Yeh, R. H., & Chang, J. H. (2009). A fuzzy multi-criteria decision making approach for solving a bi-objective personnel assignment problem. Computers & Industrial Engineering, 56(1), 1-10.
20. Kalem, R. N., & Akpınar, M. E. (2022). Personnel performance assessment using entropy based mabac method: an application in the food sector. Equinox Journal of Economics Business And Political Studies, 9(1), 89-106.
21. Keršuliene, V., Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). Selection of rational dispute resolution method by applying new step‐wise weight assessment ratio analysis (Swara). Journal of Business Economics and Management, 11(2), 243-258.
22. Keshavarz-Ghorabaee, M., Rastegar, A., Amiri, M., A., Zavadskas, E. K., & Antuchevičienė, J. (2024). Multi-Criteria personnel evaluation and selection using an objective pairwise adjusted ratio analysis (opara). Economic Computation and Economic Cybernetics Studies and Research, 58(2), 23-45.
23. Kılıç, H. S., Demirci, A. E., & Delen, D. (2020). An integrated decision analysis methodology based on IF-DEMATEL and IF-ELECTRE for personnel selection. Decision support systems, 137, 113360.
24. Özdemir, A. (2013). A two-phase multi criteria dynamic programing approach for personnel selection process. Problems and Perspectives in Management, 11(2), 98-108.
25. Memik, B. F. (2017). Personel Performans Değerlendirme Süreci Için Bulanık Ortamda Bütünleşik Bir Model Önerisi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Ticaret Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, İstanbul.
26. Pampouktsi, P., Avdimiotis, S., & Avlonitis, M. (2021). A personnel evaluation approach in public sector. International Journal of Economics, Business And Management Research, 5(11), 248-267.
27. Pamučar, D., Vasin, L. & Lukovac, V., (2014, 9-10 Ekim). Selection of railway level crossings for investing in security equipment using hybrid DEMATEL-MARIC model, XVI International Scientific-Expert Conference on Railways, Railcon, Niš, Serbia. 89-92.
28. Popović, M., Popović, G., & Karabašević, D. (2021). Determination of the importance of evaluation criteria during the process of recruitment and selection of personnel based on the application of the SWARA method. Ekonomika, 67(4), 1-9.
29. Popović, M. (2021). An MCDM approach for personnel selection using the CoCoSo method. Journal of process management and new technologies, 9(3-4), 78-88.
30. Sarikaya, H. A. (2025). A Hybrid MCDM Model for Personnel Evaluation: Integrating AHP, Fuzzy TOPSIS and VIKOR with Composite Scoring. Uygulamalı Mühendislik ve Tarım Dergisi, 2(1), 44-71.
31. Stanujkic, D., Karabasevic, D., & Zavadskas, E. K. (2015). A framework for the selection of a packaging design based on the SWARA method. Engineering Economics, 26(2), 181-187.
32. Stanujkic, D., Djordjevic, B., & Karabasevic, D. (2015b). Selection of candidates in the process of recruitment and selection of personnel based on the SWARA and ARAS methods. Quaestus Multidisciplinary Research Journal, (7), 53-64.
33. Shaout, A., & Yousif, M. K. (2014). Performance evaluation–methods and techniques survey. International Journal of Computer And Information Technology, 3(5), 966-979.
34. Ulutaş, A. (2019a). Entropi ve mabac yöntemleri ile personel seçimi. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 1552-1573.
35. Ulutaş A. (2019b), SWARA ve MAIRCA Yöntemleri ile Catering Firması Seçimi, BMIJ, 7(4): 1467-1479.
36. Urosevic, S., Karabasevic, D., Stanujkic, D., & Maksimovic, M. (2017). An approach to personnel selection in the tourism industry based on the SWARA and the WASPAS methods. Economic Computation & Economic Cybernetics Studies & Research, 51(1).
37. Uygur, A. & Sarıgül, S. S. (2015). 360 derece performans değerlendirme ve geri bildirim sistemi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 189-201.
38. Yazgan, A. E., & Agamyradova, H. (2021). SWARA ve MAIRCA yöntemleri ile bankacılık sektöründe personel seçimi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 16(2), 281-290.
39. Yoon, D. (2021). How can personnel performance evaluation systems be improved?. SAGE Open, 11(1), 1-12.
40. Zare, M. A., & Razavian, S. B. (2025). Evaluation of bank personnel performance and the allocation of rewards using artificial intelligence and mcdm and game theory. Central European Journal of Operations Research, 1-35.
41. Zeydan, M., & Kayhan, G. (2020). Personel performans değerlendirmesi ve seçiminde hibrid bir yaklaşım. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(3), 91-118.
42. Zolfani, S., H., Rezaeiniya, N., Aghdaie, M.H., & Zavadskas, E.K. (2012). Quality control manager selection based on AHP-COPRAS-G methods: a case in Iran, Econ. Res. Ekonomska istraživanja, 25 (1), 72–86.