TR
EN
MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI
Öz
MIL-STD-1553B veri yolu protokolü, yaklaşık yarım yüzyıldır savunma ve havacılık sistemlerinde deterministik veri iletişiminin temel standardı olarak kullanılmaktadır. Komut–yanıt tabanlı mimarisi, kararlı zamanlama yapısı ve çift yedekli topolojisi sayesinde görev kritik platformlarda uzun süre güvenilir bir iletişim altyapısı sağlamıştır. Ancak modern aviyonik sistemlerde artan veri hacmi, esneklik beklentileri ve siber güvenlik gereksinimleri, bu protokolün ölçeklenebilirlik ve performans açısından sınırlılıklarını net biçimde ortaya koymuştur. Bu çalışma, MIL-STD-1553B’nin teknik yapısını, deterministik zamanlama mekanizmasını ve yapısal kısıtlarını literatür temelli olarak incelemektedir. Ayrıca, veri yolu yük optimizasyonu, statik ve sezgisel zamanlama algoritmaları ile FC-AE-1553 ve TTEthernet gibi hibrit mimarilerin protokole entegrasyon potansiyelleri değerlendirilmiştir. Literatürde önerilen hibrit çözümler, 1553B’nin deterministik yapısını koruyarak daha yüksek veri oranı ve esnek zamanlama sağlamayı hedeflemektedir. Bulgular, MIL-STD-1553B’nin güvenilirlik avantajlarını sürdürmekle birlikte, modern gereksinimlere uyum için hibrit, ölçeklenebilir ve güvenlik katmanlı yeni mimarilerin geliştirilmesinin kaçınılmaz olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali, U. B., Saleem, M. J., Ajmal, I., Ishaq, T., & Khan, A. M. (2023). MIL-STD-1553B Bus Load Optimization Algorithm Based on Message Transmission Time (MTT). International Journal of Computer Applications, 184(2), 42–49.
- Ataíde, F. H., Carvalho, F. C., Pereira, C. E., & Wehrmeister, M. A. (2006). A comparative study of embedded protocols for safety-critical control applications. Journal of Control Engineering and Applied Informatics, 8(3), 15–22.
- Ataş, S., Koç, O., Çiftçibaşı, M. E., Altın, D., Kılınç, M., Özdemir, B. G., & Yeşilyurt, A. (2014). Yaklaşma iniş sistemlerinde ileri teknolojiler. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 7(2), 15–26.
- Balashov, V. V. (2007). Recommendation generation algorithms for scheduling of data exchange through a channel with centralized control. Journal of Computer and Systems Sciences International, 46(6), 887–894.
- Balashov, V. V., & Kostenko, V. A. (2005). An algorithm for scheduling exchanges over a bus with centralized control. Avionics Systems Journal, 13(4), 65–73.
- Balashov, V. V., Balakhanov, V. A., Kostenko, V. A., Smeliansky, R. L., & Shestov, P. E. (2007). A technology for scheduling of data exchange over bus with centralized control in onboard avionics systems. Journal of Computer and Systems Sciences International, 46(6), 887–894.
- Cheng, L. (2019). A job-priority based soft scheduling approach for uncertain work area scheduling. Journal of Industrial Engineering, 42(4), 233–240.
- Cheng-Ying, L. (2019). J. Phys.: Conf. Ser. 1237 042078 – A max-plus algebra based scheduling algorithm for supporting time triggered services in ethernet networks. Journal of Physics: Conference Series, 1237(4), 042078.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yazılım Mimarisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
6 Kasım 2025
Kabul Tarihi
31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 49
APA
Şahin, A., İnan, T., & Çelik, H. H. (2026). MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 25(49), 351-367. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1817710
AMA
1.Şahin A, İnan T, Çelik HH. MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;25(49):351-367. doi:10.55071/ticaretfbd.1817710
Chicago
Şahin, Atabey, Timur İnan, ve Hasan Hüseyin Çelik. 2026. “MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 25 (49): 351-67. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1817710.
EndNote
Şahin A, İnan T, Çelik HH (01 Haziran 2026) MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 25 49 351–367.
IEEE
[1]A. Şahin, T. İnan, ve H. H. Çelik, “MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 25, sy 49, ss. 351–367, Haz. 2026, doi: 10.55071/ticaretfbd.1817710.
ISNAD
Şahin, Atabey - İnan, Timur - Çelik, Hasan Hüseyin. “MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 25/49 (01 Haziran 2026): 351-367. https://doi.org/10.55071/ticaretfbd.1817710.
JAMA
1.Şahin A, İnan T, Çelik HH. MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;25:351–367.
MLA
Şahin, Atabey, vd. “MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 25, sy 49, Haziran 2026, ss. 351-67, doi:10.55071/ticaretfbd.1817710.
Vancouver
1.Atabey Şahin, Timur İnan, Hasan Hüseyin Çelik. MIL-STD-1553B VERİ YOLUNA KAPSAMLI BİR İNCELEME: DETERMİNİSTİK ZAMANLAMA, SINIRLILIKLAR VE HİBRİT ENTEGRASYON YAKLAŞIMLARI. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2026;25(49):351-67. doi:10.55071/ticaretfbd.1817710
