Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü
Öz
Teorik anlamda “ümmetin hata üzerinde birleşmeyeceği” prensibine dayanan icmâ, Kur’ân’ın sonraki nesillere aktarılması ve mushaf haline getirilmesi; sünnetten olanın ve olmayanın tespiti gibi konuların da temel dayanağını oluşturur. Bu yüzden İslâmî ilimlerin hemen hepsinde epistemik bir değere sahiptir. Bu çalışma, fıkıh ve hadis ilminde yer alan icmâın, rivâyetlerin kabul ve reddindeki işlevini konu edinmektedir. Rivâyetlerin icmâa uygun olması gerektiği tartışmaları, hicrî ikinci asırdan itibaren itikâdî ve fıkhî ekollerin gündeminde olan bir husustur. Fakîhler, haber-i vâhidlerin sübutu ve delaletini zannî gördükleri için haber teorilerinde icmâın katʿîliğinden faydanmışlardır. Muhaddisler ise klasik hadis usûlündeki isnad ve rical tenkid kriterlerine göre hüküm verdikleri hadisleri tenkid, teʾvîl ve izahlarında icmâa rol vermişlerdir. Bu araştırmayla icmâın hicrî ikinci asırdan itibaren rivayetlerin değerlendirilmesinde nasıl bir metoda konu olduğu ve kullanılan icmâın mahiyetinin anlaşılmasına katkı sunmak amaçlanmaktadır. Böylece icmâın iddia edildiği gibi muhaddislerin metin tenkidi yöntemlerinden biri olmadığı sonucuna ulaşılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulvehhâb, el-Kādî Ebû Muhammed. Şerhu’r-Risâle. nşr. Ebu’l-Fadl ed-Dimyâti. Dârü İbn Hazm, 2007.
- Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el-ʿİlel ve maʿrifetü’r-ricâl. thk. Vasiyyullâh b. Muhammed Abbâs. Riyad: Dârü’l-Hânî, 1422.
- Askalânî, Ebu’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Ali b. Muhammed İbn Hacer. Nüzhetü’n-nazar fî tavzîhi Nuhbeti’l-fiker fî mustalahi ehli’l-eser. thk. Nûrettin ’Itr. Dımaşk: Matbaatu’l-Misbâh, 1993.
- Askalânî, Ebu’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Ali b. Muhammed İbn Hacer. en-Nüket alâ Kitâbi İbni’s-Salâh. Riyad: Dârü’r-Râye, 1984.
- Askalânî, Ebu’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed İbn Hacer. Fethu’l-bârî bi-şerhi Sahîhi’l-Buhârî. thk. Muhammed Fuâd Abdul-Bâkî vd. Beyrut: Dârü’l-Maʿrife, ts.
- Askalânî, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed b. Alî b. Muhammed İbn Hacer. Tehzîbu’t-tehzîb. Hindistan: Matbaatu’l-Dîrâtu’l-Maârifi’n-Nazzâmiye, 1326.
- Askerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl. el-Evâʾil. Tanta: Dârü’l-Beşîr, 1408.
- Aslan, Muhammet İkbal. “Mehmet Çilek, İmam Müslim ve Kitâbü’t-Temyîz Adlı Eseri, Ankara: Fecr Yayınları 2017. 164 sayfa.” Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 54 (Haziran 2018), 170-176.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
13 Nisan 2022
Kabul Tarihi
21 Eylül 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Yılmazlar, E., & Köktaş, Y. (2022). Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü. Trabzon İlahiyat Dergisi, 9(2), 1-29. https://doi.org/10.33718/tid.1102973
AMA
1.Yılmazlar E, Köktaş Y. Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü. TİD. 2022;9(2):1-29. doi:10.33718/tid.1102973
Chicago
Yılmazlar, Esma, ve Yavuz Köktaş. 2022. “Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü”. Trabzon İlahiyat Dergisi 9 (2): 1-29. https://doi.org/10.33718/tid.1102973.
EndNote
Yılmazlar E, Köktaş Y (01 Aralık 2022) Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü. Trabzon İlahiyat Dergisi 9 2 1–29.
IEEE
[1]E. Yılmazlar ve Y. Köktaş, “Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü”, TİD, c. 9, sy 2, ss. 1–29, Ara. 2022, doi: 10.33718/tid.1102973.
ISNAD
Yılmazlar, Esma - Köktaş, Yavuz. “Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü”. Trabzon İlahiyat Dergisi 9/2 (01 Aralık 2022): 1-29. https://doi.org/10.33718/tid.1102973.
JAMA
1.Yılmazlar E, Köktaş Y. Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü. TİD. 2022;9:1–29.
MLA
Yılmazlar, Esma, ve Yavuz Köktaş. “Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü”. Trabzon İlahiyat Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2022, ss. 1-29, doi:10.33718/tid.1102973.
Vancouver
1.Esma Yılmazlar, Yavuz Köktaş. Hadislerin Kabul ve Reddinde İcmâın Rolü. TİD. 01 Aralık 2022;9(2):1-29. doi:10.33718/tid.1102973
Cited By
Türkiye’deki Metin Tenkidi Araştırmaları: İddialar, Yöntemler, Güçlü ve Zayıf Yönler: Genel Nitelikli ve Kıstas Çalışmaları Özelinde
Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1625134