DKAB Öğretmenlerinin Kur’an Öğretimi Yeterlikleri Üzerine Nitel Bir Araştırma: ‘Harflerin Mahreçleri ve Sıfatları Olgusundan Aktif Yararlanma’ Projesi Seminerleri Örneği

Öz

Tecvid literatüründe, Kur’an tilavetinin sıhhati için harflerin mahreçlerinin ve sıfatlarının bilinmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ancak mezkûr bilgilerin yalnızca teorik düzeyde öğrenilmesi yeterli görülmemiş; harflerin eda keyfiyetinin, bir fem-i muhsinden müşâfehe yoluyla talim edilerek uygulamaya dayalı biçimde pekiştirilmesinin zorunlu olduğu savunulmuştur. Makalede, Kur’an öğretiminde mahreç-sıfat bilgisinden aktif biçimde yararlanmanın, öğretmen yeterliklerine ve öğretim sürecine katkısı nitel araştırma yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, İstanbul/Üsküdar İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan Kur’ân-ı Kerîm dersi öğretmenlerinin mesleki yeterliklerini desteklemek üzere bir yıl süreyle yürütülen “Kur’an Öğretiminde Harflerin Mahreçleri ve Sıfatları Olgusundan Aktif Yararlanmanın Eğitime Katkısı Ar-Ge Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya gönüllü olarak katılan yirmi altı Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmeninin, proje sürecine ve elde ettikleri kazanımlara ilişkin görüşleri, nitel özel durum araştırması yöntemiyle değerlendirilmiştir. Proje kapsamında yapılan seminerlerde katılımcıların öğrenci, araştırmacıların eğitmen rolünü üstlendiği model esas alınmış; mahreç-sıfat konuları teorik boyutta işlenirken aynı zamanda toplu okuma ve bireysel dinleme metoduyla, öğrenilen bilgilerin sınıf ortamına aktif aktarımı uygulamalı şekilde gösterilmiştir. Araştırma bulgularında, öğretmenlerin tamamının Kur’an öğretiminde mahreç-sıfat bilgisini temel yeterlik alanı saydıkları ve zikredilen bilginin uygulamalı biçimde talim edilmesinin önemine dikkat çektikleri görülmüştür. Katılımcıların tamamına yakını, teori ile uygulamanın bütünleştiği süreçte bizzat tecrübe yoluyla edindikleri kazanımları, kendi sınıflarındaki öğretim sürecine aktarabileceklerini belirtmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin büyük çoğunluğu, bir yıllık eğitim müddetinin kısıtlı kaldığına değinmiştir. Bazı katılımcılar ise hem hâlihazırdaki hatalı telaffuz alışkanlıklarını düzeltme hem de küçük yaş gruplarına yönelik uygulama geliştirme konusunda daha fazla zamana ve desteğe ihtiyaç duyduklarını dile getirmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda; mahreç-sıfat bilgisinden aktif yararlanmayı esas alan, teorik temeli uygulama becerisiyle bütünleştiren ve haftalık birer blok ders hâlinde iki yıla yayılan hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ilaveten düzenlenen eğitimlerin, öğretmenlerin ders verdikleri farklı yaş grubundaki öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak çeşitlendirilmesinin önemi ortaya konmuştur. Netice itibarıyla çalışmanın gerek akademik araştırmalara gerekse alan uygulamalarına rehberlik edebilecek nitelikte bulgular sunduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kur’an-ı Kerim Okuma ve Kıraat İlmi
• Din Eğitimi
• Uygulamalı Kur’an Öğretimi
• Harflerin Mahreçleri ve Sıfatları
• Fem-i Muhsin
• Öğretmen Yeterliği

Destekleyen Kurum

İstanbul Üsküdar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü

Proje Numarası

99957013-405.01/21

Etik Beyan

Bu çalışmada, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesinde belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Bu çalışmanın etik açıdan uygun bulunduğuna ilişkin onay Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Etik Kurulu’ndan alınmıştır (13.11.2025/2025-97). Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

A Qualitative Study on the Qur’an Teaching Competencies of Religious Culture and Moral Knowledge Teachers: The Case of Project Seminars on the ‘Active Utilization of the Phenomenon of Articulation Points and Attributes of Letters’

Öz

In the tajweed literature, it is emphasized that knowing the articulation points (makhârij) and attributes (sifât) of letters is essential for the accuracy of Qur’an recitation. However, merely acquiring this information at a theoretical level is not deemed sufficient; it is argued that the performance of letters must be reinforced through practice-based training via oral instruction (mushâfahah) from a qualified instructor (fam al-muhsin). This paper examines the contribution of actively utilizing the knowledge of articulation points and attributes in Qur’an teaching to teacher competencies and the instructional process using a qualitative research method. The research was conducted within the framework of the “Contribution of the Active Utilization of the Phenomenon of Articulation Points and Attributes of Letters to Education” R&D project, which was carried out for one year to support the professional competencies of teachers of the Qur’an course working in schools affiliated with the Uskudar, Istanbul District Directorate of National Education. The views of twenty-six Religious Culture and Moral Knowledge (RCMK) teachers who voluntarily participated in the project regarding the process and their gains were evaluated using the qualitative case study method. In the seminars conducted within the scope of the project, a model was adopted where the participants assumed the role of students and the researchers acted as instructors; while the topics of articulation points and attributes were covered theoretically, the active transfer of the acquired knowledge into the classroom setting was demonstrated practically through echo reading and individual listening methods. The research findings revealed that all teachers considered the knowledge of articulation points and attributes as a core competency area in Qur’an teaching and highlighted the importance of practically applying the aforementioned knowledge. Almost all participants stated that they could transfer the gains they acquired through hands-on experience during the process where theory and practice were integrated into their own classroom teaching. Nevertheless, the vast majority of the teachers mentioned that the one-year training period was limited. Some participants expressed that they needed more time and support both to correct their existing mispronunciation habits and to develop practices targeted at younger age groups. In line with the data obtained, it was concluded that it would be appropriate to organize in-service training programs based on the active utilization of knowledge regarding articulation points and attributes, integrating the theoretical foundation with practical skills, spanning two years in the form of weekly block lessons. Additionally, the importance of diversifying the training provided by considering the needs of students from different age groups taught by the teachers was demonstrated. Consequently, it is understood that the study provides findings capable of guiding both academic research and field applications.

Anahtar Kelimeler

• Recitation of the Holy Qur’an and the Science of Qirâah
• Religious Education
• Applied Qur’ân Teaching
• Articulation Points and Attributes of Arabic Letters
• Qualified Instructor (Fam al-Muhsin)

Destekleyen Kurum

Üsküdar District Directorate of National Education

Proje Numarası

99957013-405.01/21

Etik Beyan

All rules specified in the Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive have been complied with in this study. Approval regarding the ethical suitability of this study was obtained from the Marmara University Social Sciences Research Ethics Committee (13.11.2025/2025-97). It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited in the bibliography.

Kaynakça

1. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn. el-Minehu’l-fikriyye fî şerhi’l-Mukaddimeti’l-Cezeriyye. thk. Üsâme Atâyâ. Dımaşk: Dâru’l-Ğavsânî li’d-dirâsâti’l-Kur’âniyye, 1433/2012.
2. Altun, Mukadder. Öğretmen Görüşlerine Göre Seçmeli Kur’an Dersleri -Nitel Bir Araştırma-. Rize: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
3. Aşlamacı, İbrahim - Gök, Ömer Faruk. “Öğretmenlerine Göre Ortaokul Din, Ahlak ve Değerler Alanı Seçmeli Derslerinde Karşılaşılan Sorunlar: Nitel Bir Araştırma”. Dergiabant 7/14 (Kasım 2019), 354-385. https://doi.org/10.33931/abuifd.633277
4. Ayar, Hatice. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kur’an Öğretim Materyali Olarak Elifbâlar (1824-1928). İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
5. Bahçekapılı, Mehmet. Yeni Eğitim Sisteminde Seçmeli Din Dersleri: İmkanlar, Fırsatlar, Aktörler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri. İstanbul: İlke Yayınları, 2013.
6. Balcı, Ali. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2015.
7. Bayraktutan, Osman. “Kur’an-ı Kerim Derslerinin Toplu/Koro Halinde Okutulmasının Avantajları ve Dezavantajları”. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 (Nisan 2017), 145-171.
8. Ca‘berî, Burhânüddîn Ebû İshâk İbrâhîm b. Ömer b. İbrâhîm b. Halîl. Cemîletü erbâbi’l-merâsıd fî şerhi ‘Akîleti etrâbi’l-kasâ‘id. thk. Muhammed İlyas Muhammed Enver. Medine, Amman: Câmiatü Taybe, Ervika li’d-Dirâsâti ve’n-Neşr, 1438/2017.

9. Cüraysî, Muhammed Mekkî Nasr. Nihâyetü’l-kavli’l-müfîd fî ‘ilmi tecvîdi’l-Kur’âni’l-Mecîd. haz. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 2003.
10. Çetin, Abdurrahman. Kur’an Okuma Esasları. Bursa: Emin Yayınları, 2013.
11. Çetin, Abdurrahman. “Lahn”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 27/55-56. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2003.
12. Çiftçi, Harun. Ortaokul Din, Ahlak ve Değerler Alanı Seçmeli Derslerinin Öğretmen, Öğrenci ve Veli Görüşleri ile Değerlendirilmesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
13. Çollak, Fatih. “Kur’an-ı Kerim Öğretim Teknikleri”. Etkili Din Öğretimi. ed. Şaban Karaköse. 515-518. İstanbul: TİDEF Yayınları, 2010.
14. Çuhadar, Mustafa. “Fesahat”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 12/423-424. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1995.
15. Dağ, Mehmet. “Günümüz Medreselerinde Kur’an Eğitim Öğretimi -Güneydoğu Örneği-”. Medrese Geleneği ve Modernleşme Sürecinde Medreseler Uluslararası Sempozyum Kitabı (Muş 5-7 Ekim 2012). ed. Fikret Gedikli. 453-470. Muş: M.Ş.Ü. Yayınları, 2013.
16. Dağdeviren, Alican. “Kur’an Kıraatinin Ana Dinamiği: Harfler”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10/17 (Haziran 2008), 47-81. https://doi.org/10.17335/suifd.45098
17. Dağdeviren, Alican. “Kur’ân’ın Fonetik İ‘câzı”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/20 (Aralık 2009), 49-63.
18. Dânî, Ebû Amr Osmân b. Saîd b. Osmân. et-Tahdîd fi’l-itkân ve’t-tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru Ammâr, 1421/2000.
19. Daşkın, Abdurrahman. İmam Hatip Liselerinde Kur’an’ı Kerim Derslerinde İzlenen Yöntemler. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
20. Debreli Hoca, Abdülkerim b. İbrahim. Mîzânü’l-hurûf ve şifâü’l-ebdân. İstanbul: Hulusi Efendi Matbaası, 1326/1908.
21. Dimyâtî, Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed el-Bennâ. İthâfü füdalâi’l-beşer bi’l-kırââti’l-erbe‘ate ‘aşer. thk. Şabân Muhammed İsmâîl. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1407/1987.
22. Ekiz, Durmuş. Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık, 2009.
23. Ekizer, Duran. Sahîhayn’da Mecaz. Ankara: TDV Yayınları, 2021.
24. Ersoy, Büşra. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretmenlerine Göre Seçmeli Din Derslerinin İmkânları ve Sorunları: İzmir Örneği. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
25. Fırat, Yavuz. Tecvîd ve Kıraat İlmi Terimleri Sözlüğü. İstanbul: İlkharf Yayıncılık, 2018.
26. Fraenkel, Jack R. vd. How to Design and Evaluate Research in Education. New York: McGraw- Hill International Edition, 2006.
27. Haddâd, Muhammed b. Ali b. Halef el-Hüseynî. “el-Kavlü’s-sedîd fî beyâni hukmi’t-tecvîd”. el-A‘mâlü’l-kâmile. thk. Hamdullah Hafız es-Saftî. 21-39. Dımaşk: Dâru’l-Ğavsânî li’d-Dirâsâti’l-Kur’âniyye, 1431/2010.
28. Hamza Hüdâyî. Tecvîd-i Edâiyye. İzmir: Hafız Nuri Efendi Matbaası, 1301/1885.
29. Hemedânî, Ebü’l-Alâ’ Hasen b. Ahmed. et-Temhîd fî ma‘rifeti’t-tecvîd. thk. Cemaleddin Muhammed Şerif - Mecdi Fethi Seyyid. Tanta/Mısır: Dâru’s-Sahâbe li’t-Türâs, 1426/2005.
30. Hoca Paşa İmamı, Hasan b. Muhammed. Şerh-i Cedîd-i Karabaş. İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi, Reşid Efendi, 11-001, 1b-79a.
31. Husarî, Mahmûd Halîl. Ahkâmu kırâati’l-Kur’âni’l-Kerîm. thk. Muhammad Talha Bilâl Minyâr. Mekke: el-Mektebetü’l-Mekkiyye, 1420/1999.
32. İbn Cinnî, Ebü’l-Feth Osmân. Sirru sınâ‘ati’l-i‘râb. thk. Hasan Hindâvî. Dımaşk: Dâru’l-Kalem, 1413/1993.
33. İbnü’l-Bâziş, Ebû Ca‘fer Ahmed b. Alî b. Ahmed b. Halef el-Ensârî. el-İknâ‘ fi’l-kırââti’s-seb‘. thk. Abdülmecîd Katâmiş. Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 1403/1982.
34. İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Muhammed b. Muhammed. en-Neşr fi’l-kırââti’l-‘aşr. thk. Sâlim Muhammed Mahmud eş-Şinkîtî. Medine: Mücemme‘u’l-Melik Fahd li-Tıbâ‘ati’l-Mushafi’ş-Şerîf, 1435/2013.
35. İbnü’l-Cezerî, Ebü’l-Hayr Muhammed b. Muhammed. et-Temhîd fî ‘ilmi’t-tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, ts.
36. İbnü’n-Neccâr, Şemseddin. “Ğâyetü’l-murâd fî ihrâci’d-dâd”. nşr. Tâhâ Muhsin. Mecelletü’l-mecme‘i’l-‘ilmiyyi’l-‘İrâkî 39/2 (Haziran 1988), 250-270.
37. Kantar, Harun. İmam Hatip Liselerinde Kur’an-ı Kerim Öğretimi Üzerine Bir Değerlendirme (Sivas Örneği). Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2008.
38. Karaçam, İsmail. Kur’ân-ı Kerîm’in Faziletleri ve Okunma Kâideleri. İstanbul: İFAV Yayınları, 2007.
39. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2024.
40. Karateke, Tuncay. İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Kur’an-ı Kerim Dersi Sınıf Yönetimi Davranışlarının İncelenmesi. Elazığ: Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015.
41. Kastallânî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekr. Letâifü’l-işârât li-fünûni’l-kırâât. thk. Merkezü’d-Dirâsâti’l-Kur’âniyye. Medine-i Münevvere: Mücemme‘u’l-Melik Fahd li-Tıbâ‘ati’l-Mushafi’ş-Şerîf, 1434/2012.
42. Kılıç, Hulusi. “Belâgat”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 5/380-383. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
43. Kılıç, Mustafa. “Fem-i Muhsin: İmam Hatiplerde Kur’ân Eğitimine Dâir Bir Değerlendirme”. Din ve Hayat 31 (Temmuz 2017), 84-88.
44. Kılıç, Mustafa. “İmam-Hatip Ortaokul ve Liselerinde Kur’ân Eğitimi Üzerine Bir Araştırma”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 47/47 (2014), 69-106.
45. Kılıç, Mustafa. “Kur’an Eğitiminde Harflerin Sıfatlarından Renklendirme Yoluyla Yararlanma: Zıt Sıfatlar Örneğinde Bir Yöntem Önerisi”. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi 5/2 (2019), 233-280.
46. Kılıç, Mustafa. “Kur’an Tilavetinde Telaffuz Hatalarının Anlam Üzerindeki Etkisi: Klasik Tecvid Metinlerine Dayalı Bir İnceleme”. Yakın Doğu Üniversitesi İslam Tetkikleri Merkezi Dergisi 11/2 (Aralık 2025), 552-588. https://doi.org/10.32955/neu.istem.2025.11.2.11
47. Kılıç, Mustafa. Kur’an Tilavetinde Usul ve Esaslar. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2022.
48. Korkmaz, Mehmet - Kılıç, Seçil. “Öğretmenlerine Göre Seçmeli Kur’an-ı Kerim Dersinin Sorunları”. Erciyes Akademi 37/3 (Eylül 2023), 881-903. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1313733
49. Kurtubî, Abdülvehhâb b. Muhammed. el-Mûdıh fi’t-tecvîd. thk. Ğânim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru Ammar, 1430/2009.
50. Mağnisî, Ahmed b. Muhammed. Tercüme-i Cezerî. İzmir: Hafız Nuri Efendi Matbaası, 1301/1885.
51. McMillan, James H. - Schumacher, Sally. Research in Education a Conceptual Introduction. Boston and Tronto: Little, Brown and Company, 1984.
52. Mekkî, Ebû Muhammed b. Ebî Tâlib Hammûş b. Muhammed el-Kaysî. er-Ri‘âye li-tecvîdi’l-kırâe ve tahkîki lafzi’t-tilâve. thk. Ahmed Hasan Ferhat. Amman: Dâru Ammâr, 1996.
53. Mersafî, Abdülfettâh. Hidâyetü’l-kârî ilâ tecvîdi kelâmi’l-Bârî. Medine-i Münevvere: Mektebetü Taybe, ts.
54. Murâdî, Hasan b. Kâsım. el-Müfîd fî şerhi ‘umdeti’l-mecîd fi’n-nazmi ve’t-tecvîd. thk. Cemâl es-Seyyid Rufâ‘î. Kahire: Mektebetü Evlâdi’ş-Şeyh li’t-Türâs, 1422/2001.
55. Müberred, Ebü’l-Abbâs Muhammed b. Yezîd b. Abdilekber b. Umyr. el-Muktedab. thk. Muhammed Abdülhâlik Azîme. Kahire: Vizâratü’l-Evkâf, 1994.
56. Saçaklızâde, Mehmed b. Ebûbekir Mar‘aşî. Cühdü’l-mukıl. thk. Sâlim Kaddûrî el-Hamed. Amman: Dâru Ammâr, 1429/2008.
57. Sert, Rabia Nilüfer. Okul Öncesi Dönemde Elifbâ Öğretim Yaklaşımlarına Dair Öğretici Görüşleri. İstanbul: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
58. Sîbeveyhi, Ebû Bişr Amr b. Osmân b. Kanber el-Hârisî. el-Kitâb. thk. Abdüsselâm Muhammed Harun. Kahire: Mektebetü Hanci, 1402/1982.
59. Sîrâfî, Ebû Saîd el-Hasen b. Abdillâh b. Merzübân. Şerhu Kitâbi Sîbeveyhi. thk. Ahmed Hasan Mehdelî - Ali Seyyid Ali. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1429/2008.
60. Taşköprizâde, Ebü’l-Hayr ‘İsamüddîn Ahmed Efendi. Şerhu’l-Mukaddimeti’l-Cezerîyye. thk. Muhammed Seydî. Medine-i Münevvere: Vizâratü’ş-Şü’ûni’l-İslâmiyye ve’l-Evkâf ve’d-Da‘ve ve’l-İrşâd, 1421/2001.
61. Uğurlu, Zeynep Elif. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerine Göre Ortaokul Seçmeli Kur’an-ı Kerim Derslerinde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri”. Tefsir Araştırmaları Dergisi 9/1 (Nisan 2025), 162-190. https://doi.org/10.31121/tader.1609511
62. Yavuz, Yusuf Şevki. “İ‘câzü’l-Kur’ân”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 21/403-406. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2000.
63. Yıldırım, Ali - Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2008.
64. Yılmaz, Nazif. İmam Hatip Liselerinde Kur’an-ı Kerim Öğretiminde Yeni Yöntemler ve Materyal Kullanımı. Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2021.
65. Yiğit, İdris. Temel Meseleleriyle Kıraat ve Tecvid İlminde Lahn Olgusu. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2024.
66. Yorulmaz, Bilal. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Seçmeli Kuranı Kerim, Hz. Muhammed’in Hayatı ve Temel Dini Bilgiler Derslerine İlişkin Öz Algıları”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/41 (Ocak 2014), 301-324. https://doi.org/10.14783/od.v11i41.5000011419
67. Yüksel, Yakup. “İmam Hatip Liselerinde Kur’an Eğitimi Üzerine Bir Araştırma (Tekirdağ Örneği)”. Namık Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/1 (Haziran 2016), 9-29.