Internalization of Religious Education: A Quantitative Study of Theology Students
Öz
The purpose of this research is to reveal, through quantitative data, the extent to which theology faculty students internalize the religious knowledge acquired during their religious education process. In line with this purpose, the research examines the phenomenon of internalization based on various dimensions such as meaning-making, relating to daily life, and behavioral continuity. It is observed that the vast majority of studies conducted on the religious education courses taken by theology students during their instruction focus on these students' attitudes, perceptions, and general evaluations toward religious education. It has been determined that the phenomenon of internalization, which specifically refers to the relationship religious knowledge establishes with an individual's life practices and the process of its transformation into behavior, has been addressed mostly within the scope of theoretical discussions. In this context, it is evident that quantitative research directly measuring the multidimensional structure of internalization has remained limited, particularly in samples of theology students. This study fills this gap by quantitatively examining, through a multidimensional measurement approach, the dimensions in which the internalization levels of religious education differ in the context of theology students. The research was designed according to the descriptive survey model and was conducted with a total of 698 university students studying in theology faculties during the 2025–2026 academic year, of whom 447 participated in Exploratory Factor Analysis (EFA) and 251 in Confirmatory Factor Analysis. The Religious Education Internalization Scale developed within the scope of this study was utilized. The reliability coefficient of this scale was Cronbach's Alpha α=.93; the Alpha coefficients for the sub-dimensions were found to range between .82–.89. As a result of exploratory factor analysis, it was determined that the six-factor structure explained 74.17% of the total variance. Confirmatory factor analysis results revealed that the obtained six-factor structure was confirmed and that the model demonstrated a good level of fit (CMIN/DF=1.053; CFI=.995; TLI=.995; RMSEA=.014; SRMR=.058). The findings indicate that the level of internalization of religious education differs according to dimensions. Moderate-level internalization was detected in the pedagogical (X̄=3.02), contextual (X̄=2.99), and behavioral (X̄=2.68) dimensions, while low-level internalization was found in the cognitive (X̄=2.11), affective (X̄=2.27), and existential (X̄=2.33) dimensions. Furthermore, it was determined that this differentiation varied significantly (p<.001; η²=.16–.70) depending on the level of relating religious knowledge to life.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
In this study, all rules specified in the Directive on Scientific Research and Publication Ethics of Higher Education Institutions were strictly followed. Ethical approval for this study was obtained from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Hakkari University with decision number 137901 (19 February 2026/1), confirming that the study was found to be ethically appropriate.) It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited in the bibliography.
Din Eğitiminin İçselleştirilmesi: İlahiyat Fakültesi Öğrencileri Üzerine Nicel Bir Araştırma
Öz
Bu araştırmanın amacı, ilahiyat fakültesi öğrencilerinin din eğitimi sürecinde edindiği dinî bilgileri hangi düzeyde içselleştirdiğini nicel veriler aracılığıyla ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, içselleştirme olgusu anlamlandırma, günlük yaşamla ilişkilendirme ve davranış sürekliliği gibi çeşitli boyutlar temelinde ele almaktadır. İlahiyat öğrencilerinin öğretim süresince aldıkları din eğitimi dersleri üzerine yapılan çalışmaların büyük çoğunluğunun bu öğrencilerin din eğitimine yönelik tutum, algı ve genel değerlendirme üzerine olduğu görülmektedir. Özellikle dinî bilginin bireyin yaşam pratikleriyle kurduğu ilişkiyi ve davranışa dönüşme sürecini ifade eden içselleştirme olgusunun daha çok kuramsal tartışmalar kapsamında ele alındığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, içselleştirmenin çok boyutlu yapısını doğrudan ölçen nicel araştırmaların, özellikle ilahiyat öğrencileri örnekleminde sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurarak din eğitiminin ilahiyat öğrencileri bağlamında içselleştirilme düzeylerinin hangi boyutlarda farklılaştığını çok boyutlu bir ölçme yaklaşımıyla nicel olarak incelemektedir. Araştırma, betimsel tarama modeline göre desenlenmiş olup 2025–2026 akademik yılında ilahiyat fakültelerinde öğrenim gören 447’si Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve 251’i Doğrulayıcı Faktör Analizi için olmak üzere toplam 698 üniversite öğrencisiyle yürütülmüştür. Bu çalışma kapsamında geliştirilen Din Eğitimi İçselleştirme Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğin güvenirlik katsayısı Cronbach’s Alpha α=,93; alt boyutlara ilişkin Alpha katsayıları ise ,82–,89 aralığında bulunmuştur. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda altı faktörlü yapının toplam varyansın %74,17’sini açıkladığı tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, elde edilen altı faktörlü yapının doğrulandığını ve modelin iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (CMIN/DF=1,053; CFI=,995; TLI=,995; RMSEA=,014; SRMR=,058). Bulgular, din eğitiminin içselleştirilme düzeyinin boyutlara göre farklılaştığını göstermektedir. Pedagojik (X̄=3,02), bağlamsal (X̄=2,99) ve davranışsal (X̄=2,68) boyutlarda orta düzeyde, bilişsel (X̄=2,11), duyuşsal (X̄=2,27) ve varoluşsal (X̄=2,33) boyutlarda ise düşük düzeyde bir içselleştirme tespit edilmiştir. Bununla birlikte bu farklılaşmanın dinî bilginin yaşamla ilişkilendirilme düzeyine bağlı olarak anlamlı biçimde değiştiği (p<.001; η²=.16–.70) belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmada, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesinde belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Bu çalışmanın etik açıdan uygun bulunduğuna ilişkin onay Hakkâri Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’nun 137901 sayılı kararı ile alınmıştır (19.02.2026/1). Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.
