Kıyâme Suresi 19. Ayeti Bağlamında Sünnetin Kaynağı ve Hz. Peygamber’in (sas) Tebyin Görevi
Öz
Sünnetin konumu, sünnet-vahiy ilişkisi, sünnetin vahiy kaynaklı olup olmadığı konuları günümüzde sıkça gündeme getirilmekte ve bu bağlamda sünnetin dindeki konumuyla ilgili değerlendirmelere yer verilmektedir. Sünnetin dindeki konumuna ilişkin tartışmalarda, Kur’ân'dan bazı ayetler delil olarak sunulmaktadır. Ancak sünnetin dindeki konumunun Hz. Peygamber’in konumundan bağımsız değerlendirilmesi düşünülemez. Şüphesiz ki bu konuda başvurulması gereken ilk kaynak Kur’ân-ı Kerim’dir.
Bu çalışmada, sünnetin kaynağı, dindeki yeri, korunması ve Resûlullah’ın Kur’ân’ı açıklaması (tebyîn) konuları, Kıyâme Suresi’nin 19. ayeti bağlamında ele alınmaya çalışılacaktır. Tefsir ve Hadis kaynaklarında Kıyâme Suresi’nin 16-19. ayetleri bir bütün olarak incelendiğinden öncelikle bu ayetlerin nüzul sebebi verilecek, ardından kaynaklarda verilen bilgiler ışığında ilgili ayet değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kaynakça Ahmed b. Hanbel, Musned ( Thk. Şuayb el-Arnavud), Müessesetu’r-Risale, Beyrut, 1420/1999.Aydınlı, Abdullah, Hadis Yazıları, İFAV Yayınları, İstanbul, 2014, s. 240.Aynî, Umdetu’l-Kârî, I/80; Beydavî, Tefsiru'l-Beydavî, Güngör, Mevlüt, “Kur’an’ın Hz. Peygamber’in Sünnetine Verdiği Değer” Konulu Tebliğ, Sünnetin Dindeki Yeri, Ensar Neşriyat, İstanbul, 1998.Çakan, İ. Lütfi, Sünnet’e Yönelik Tartışmalar, Bilgi ve Hikmet Dergisi, Bahar 1994/6, s. 112-125.Davudoğlu, Ahmed, Sahîh-i Müslim Tercüme ve Şerhi, Sönmez Neşriyat, İstanbul, 1978, III/216.Ebû Avâne, Yakûb, b. İshâk el-İsferânî, Musnedu Ebî Avâne, Daru’l-Ma’rife, Beyrut, tsz.,Ebu Hafs, Ömer b. Ali ed-Dımeşkî el-Hanbelî, el-Lubâb Fî Ulûmi'l-Kitab, Daru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut, 1998.Ebu İshak en-Nisabûrî, el-Keşf ve'l-Beyan, Daru İhyai't-Turasi'l-Arabi, Beyrut, 2002.Ebu'l-Abbas, Ahmed b. Muhammed b. el-Mehdî eş-Şazelî, el-Bahru'l-Medîd, Daru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut, 2002, 8/287; Ebu'l-Leys, Nasr b. Muhammed es-Semerkandî, Bahru'l-Ulûm, Daru'l-Fikr, Beyrut, 3/500.Ebu's-Suûd, Muhammed b. Muhammed, Tefsîru Ebî's-Suûd, Daru İhyai't-Turasi'l-Arabî, Beyrut, 9/67;el-Alusî, Şemsuddin es-Seyyid Mahmut, Tefsîru Ruhu'l-Meanî, Daru İhyai't-Turasi'l-Arabî, 29/142;el-Bağdadî, Ahmed b. Ali b. Sabit, el-Kifaye fî İlmi’r-Rivaye, Müesseset’r-Risale, Beyrut, 2013, s.17-21.el-Hatib, Muhammed Accac, es-Sunnetu Kable’t-Tedvîn, Daru’l-Fikr, Beyrut, 2005, s. 23; el- Hatib, Muhammed Accac, Usûlu’l-Hadis, Daru’l-Fikr, Beyrut, 2008, s. 31-34.el-Hazin, Alauddin b. Ali b. Muhammed b. İbrahim el-Bağdadî, Lubabu't-Te'vîl Fî Maanî't-Tenzîl (Tefsîru'l-Hazin), Daru'l-Fikr, Beyrut, 1979.el-Irâkî, Zeynuddin b. Abdurrahman b. El-Hüseyin, Şerhu Elfiyeti’l-Irâkî, Daru’l-Kütubi’l-İlmiyye, Beyrut, trsz..el-İstanbulî, İsmail Hakkı b. Mustafa, Tefsîru Ruhi'l-Beyan, Daru'n-Neşr/Daru İhyai't-Turasi'l-Arabî, 10/192.el-Kâsımî, Cemaluddin, Kavâidu’t-Tahdîs, Daru’n-Nefais, Beyrut, 1993, s. 58.el-Muallimî, Abdurrahman b. Yahya el-Yemânî, el-Envâru’l-Kaşife, Alemu’l-Kütub, Beyrut, 1378, s. 33-34.el-Mubarekfûrî, Muhammed b. Abdirrahman, Tuhfetu’l-Ahvezî, Daru’l-Feyhâ’, Şam, 2011, IX/240; el-Vahidî, el-Vecîz Fî Tefsîri'l-Kitabi'l-Azîz.en-Nesefî, Ebu'l-Berekât Abdullah b. Ahmed, Tefsîru'n-Nesefî, Daru'n-Nefâis, Beyrut, 2005, 4/244; er-Râzî, Fahrettin, et-Tefsîru'l-Kebîr (Mefatihu'l-Ğayb), Daru'l-Fikr, Beyrut, 1981.es-Suyutî, Durru'l-Mensûr, 15/109, eş-Şafiî, Muhammed b. İdris, er-Risâle, Thk. Ahmed Muhammed Şakir, Beyrut, 1309.eş-Şevkânî, Muhammed b. Ali, Fethu'l-Kadîr, 5/475.et-Taberî, Camiu'l-Beyan Fi Te'vili'l-Kur'an, Muhk. Ahmed Muhammed Şakir, Müessesetu'r-Risale, 2000.Hamidullah, Muhammed, İslam Ansiklopedisi, “Sünnet” Maddesi, İstanbul, 1970, XI/243. İbn Abbas, Tenvîru'l-Mikbâs, 2/118.İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, I/41¸İbn Hibbân, Muhammed b. Hibbân b. Ahmed Ebû Hatim el-Bustî, Sahîhu İbn Hibbân (Thk. Şuayb el-Arnavud),Müessesetu’r-Risale, Beyrut, 1414/1993, I/226; İbn Kesir, Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azîm, Muhk. Sami b. Muhammed Sellame, Daru't-Taybe Li'n-Neşr, 1999.İbnu'l-Cevzî, Abdurrahman b. Ali b. Muhammed, Zadu'l-Mesîr Fî İlmi't-Tefsîr, el-Mektebu'l-İslamî, Beyrut, 1404.Kırbaşoğlu, Hayri, İslam Düşüncesinde Sünnet, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 1999, s. 106.Küçük, Raşit, Kur’an – Sünnet İlişkisi Konulu Tebliğ, Sünnetin Dindeki Yeri, Ensar Neşriyat, İstanbul, 1998.Mukatil b. Süleyman el-Ezdî, Tefsiru Mukatil b. Süleyman, Daru'l-Kutubi'l-İlmiyye, Beyrut, 2003.Muvdûdî, Ebu’l-‘Alâ, Tefhimu’l-Kur’an, Terc. Komisyon, İnsan Yayınları, İstanbul, 1996.Önkal, Ahmet, Vahiy-Sünnet İlişkisi ve Vahy-i Gayr-i Metluvv, Kur’an ve Sünnet Sempozyumu, Ankara, 1997. Taberânî, Süleyman b. Ahmed b. Eyyûb, el-Mu’cemu’l-Kebîr, Mektebetu’l-Ulûm ve’l-Hikem, Musul, 1983.Yücel, Ahmet, Hadis Usûlü, İFAV yayınları, İstanbul, 2011, s. 22.Zehebî, Siyeru Alami’n-Nubelâ, XII/412.Zeydân, Abdulkerim, Ulûmu’l-Hadis, Müessesetu’r-Risale, Beyrut, 2011, s.17.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Fuat Karabulut
*
0000-0002-1714-4479
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
13 Şubat 2019
Kabul Tarihi
10 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 1
Cited By
Ehl-i Hadisin Sünnet Savunusunun Temel Paradigmaları
Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33931/abuifd.862242