Araştırma Makalesi

Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı

Sayı: 8 13 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı

Öz

Hayvancılık sektörü, ekonomik, sosyal ve beslenme açısından ülkeler için stratejik bir öneme sahiptir. Artan nüfus ve sınırlı doğal kaynaklar, hayvansal üretimde verimliliği artırmaya yönelik teknolojik çözümleri zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda İnsansız Hava Araçları (İHA’lar), hayvancılıkta dijital dönüşümün önemli bir bileşeni hâline gelmiştir. İHA’lar; sürü takibi ve yönlendirme, hasta ve kayıp hayvan tespiti, güvenlik ve veri toplama gibi alanlarda etkin biçimde kullanılmaktadır. Ancak literatürde, İHA alternatiflerinin sistematik ve karşılaştırmalı değerlendirilmesine yönelik çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, hayvancılıkta kullanılacak en uygun İHA seçimi problemi ele alınmış; kriter ağırlıkları Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ile belirlenmiş ve alternatifler SAW ile TOPSIS yöntemleri kullanılarak sıralanmıştır. Analiz sonuçlarına göre en önemli kriterler Kullanım Alanları, Kamera ve İletişim ile Uçuş Özellikleri olup toplam ağırlığın büyük kısmını oluşturmaktadır. Alt kriterler arasında ise Hasta Hayvan Tespiti en yüksek öneme sahip kriter olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, SAW ve TOPSIS yöntemlerine göre ZenaDrone 1000 en uygun alternatif olarak öne çıkmış; bulgular, İHA seçiminde teknik ve operasyonel yeteneklerin maliyet unsurlarına göre daha belirleyici olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazar, bu çalışmada araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulduğunu, herhangi bir etik ihlal bulunmadığını ve çalışmanın etik kurul onayı gerektirmediğini beyan eder. Bu makalenin hazırlanması sürecinde ChatGPT (OpenAI, 2026) dil bilgisi denetimi, ifade düzenleme ve dergi yazım kurallarına biçimsel uygunluğun gözden geçirilmesi amacıyla kullanılmıştır. Makaledeki tüm değerlendirmeler, yorumlar ve nihai içerik yazarın sorumluluğundadır.

Kaynakça

  1. Aça, M. (2018). Doğu Karadeniz Bölgesi’nde çobanlık ve hayvancılık yapan bireyler üzerine folklorik bir inceleme. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 87, 13–38. doi:10.14222/Turkiyat3851
  2. AgroPages. (2026). Agricultural drone technologies news. https://news.agropages.com/News/NewsDetail---43095.htm, Accessed 15.01.2026.
  3. Alexandratos, N., & Bruinsma, J. (2012). World agriculture towards 2030/2050: The 2012 revision (ESA Working Paper No. 12-03). Rome, Italy: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
  4. Altundaş, A., Kurtay, K. G., & Erol, S. (2022). Sınır güvenliği ve müdahale görevi yapan İHA’ların ÇKKV yöntemleri ile değerlendirilmesi. Savunma Bilimleri Dergisi, 42, 155–185. doi:10.17134/khosbd.1049863
  5. AlZubi, A. A. (2023). Application of machine learning in drone technology for tracking cattle movements. Indian Journal of Animal Research, 57(12), 1717–1724. doi:10.18805/IJAR.BF-1697
  6. Autel Robotics. (2026a). Autel Robotics official store. https://shop.autelrobotics.com/, Accessed 15.01.2026.
  7. Autel Robotics. (2026b). EVO II Pro 6K camera drone. https://www.autelpilot.com/products/autel-robotics-evo-ii-pro-6k-camera-drone, Accessed 15.01.2026.
  8. Aydemir, C., & Bıçak, M. (2007). GAP Bölgesi’nde hayvancılığın gelişimi ve Türkiye içindeki konumu. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(22), 13–37. https://izlik.org/JA62LL59TB

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Havacılık Yapıları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2026

Kabul Tarihi

16 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 8

Kaynak Göster

APA
Tekeli, S., Üçaslan, R., Sanlı, Y. B., & Eren, T. (2026). Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 8. https://doi.org/10.51534/tiha.1899356
AMA
1.Tekeli S, Üçaslan R, Sanlı YB, Eren T. Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. tiha. 2026;(8). doi:10.51534/tiha.1899356
Chicago
Tekeli, Sinem, Rananur Üçaslan, Yusuf Bera Sanlı, ve Tamer Eren. 2026. “Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, sy 8. https://doi.org/10.51534/tiha.1899356.
EndNote
Tekeli S, Üçaslan R, Sanlı YB, Eren T (01 Ekim 2026) Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi 8
IEEE
[1]S. Tekeli, R. Üçaslan, Y. B. Sanlı, ve T. Eren, “Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”, tiha, sy 8, Eki. 2026, doi: 10.51534/tiha.1899356.
ISNAD
Tekeli, Sinem - Üçaslan, Rananur - Sanlı, Yusuf Bera - Eren, Tamer. “Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi. 8 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.51534/tiha.1899356.
JAMA
1.Tekeli S, Üçaslan R, Sanlı YB, Eren T. Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. tiha. 2026. doi:10.51534/tiha.1899356.
MLA
Tekeli, Sinem, vd. “Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı”. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, sy 8, Ekim 2026, doi:10.51534/tiha.1899356.
Vancouver
1.Sinem Tekeli, Rananur Üçaslan, Yusuf Bera Sanlı, Tamer Eren. Hayvancılıkta İnsansız Hava Aracı Seçimi İçin Bulanık Mantık Tabanlı Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. tiha. 01 Ekim 2026;(8). doi:10.51534/tiha.1899356