TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE FİLİSTİNDE MİLLİ BİLİNÇ VE LİDERLİK

Öz

Osmanlı Devleti’nin ilgasından sonra Filistin coğrafyasında İngiltere’nin himayesinde Yahudi göçü gerçekleşmiş ve akabinde İsrail Devleti kurulmuştur. Bu durum bölgede sıcak çatışmaları beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada Gazze’nin fiili lideri olan Yahya Sinvar’ın otobiyografik eseri özelinde Filistin-İsrail mücadelesi analiz edilmiştir. İsrail’in bölgedeki işgaline ABD ve Batı kamuoyundaki yansımaları ve bu yansımaların Filistin sahasındaki karşılığının tarihsel altyapısı bu analizin bir parçası olarak ele alınmıştır. Karşılaştırmalı bir analiz örneği olan çalışma, Filistinlilerin siyaset, eğitim, din ve toplumsal yapısı hakkında bilgi vermektedir. Özellikle milli uyanış ve halkın mülteci kamplarında varoluşsal mücadelesi ele alınmıştır. Öte yandan Filistin’deki siyasi fraksiyonlar; Halk Cephesi, El Fetih ve İhvan-ı Müslim’in bölgesel dinamik-ler çerçevesinde Filistin’deki eğitim ve siyasi alanda etkileri Yahya Sinvar’ın gözünden irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• filistin
• yahya sinvar
• hamas
• el fetih
• israil

PALESTİNİAN NATİONAL CONSCİOUSNESS AND LEADERSHİP İN THE HİSTORİCAL PROCESS

Öz

After the dissolution of the Ottoman Empire, Jewish immigration to Palestine took place under British auspices, leading to the establishment of the State of Israel. This situation brought armed conflicts to the region. In this study that is ana-lyzed the Palestinian-Israeli struggle, focusing on the autobiographical work of Yahya Sinwar, the de facto leader of Gaza. The historical background of the Palestinian reaction to Israel’s regional occupation, as well as the reflections of this reaction in the American and Western public spheres, are examined as part of this analysis. This study presents a comparative analysis of Palestinian politics, education, religion, and social structure. In particular, the national awaken-ing and the existential struggle of the people in refugee camps are discussed. Furthermore, the influence of Palestinian political factions—such as the Popular Front for the Liberation of Palestine (PFLP), Fatah, and the Muslim Brother-hood—on education and politics in Palestine is analyzed from Yahya Sinwar’s perspective.

Anahtar Kelimeler

• palestin
• yahya sinwar
• fatah
• ısrael
• hamas

Kaynakça

1. Akıncı, Ş. (2022). İkinci Yılında Abraham Antlaşmaları ve Gelinen Nokta, Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/analiz/ikinci-yilinda-abraham-anlasmalari-ve-gelinen-nokta/2691849, Erişim tarihi: 23.05.2025.
2. Albayrak, Ş. (2024). Hristiyan Siyonizmi, Erişim adresi:https://www.setav.org/toplum-ve-kultur/hiristiyan-siyonizmi, Erişim tarihi: 24.05.2025.
3. Altun, T. (2024). Batı’nın İsrail’e Desteği Hafızalara Kazındı, Erişim adresi: https://www. aa.com.tr/tr/ayrimcilikhatti/ayrimcilik/batinin-israile-destegi-hafizalara-kazindi/1821880, Erişim tarihi: 22.05.2025.
4. Armaoğlu, F. (1992). Batı Şeria, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 143-144. Asa, Ö. (2020). Misak’tan Yeni Belgeye Hamas ve Değişim, İnsamer Araştırma, Sayı (115), 1-9.
5. Awad Er-rucup. (2021). Arap Ülkelerinin İsrail ile Normalleşme Serüvenleri, Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arap-ulkelerinin-israille-normallesme-seruveni-zorunluluklardan-ittifaka-giden-yol/2295536, Erişim tarihi: 22.05.2025.
6. Aydın, M.S. (2016). Siyasetin Aynasında Kültür ve Medeniyet. İstanbul: Kapı Yayınarı.
7. BBC. (2017). Donald Trump Kudüs’ü İsrail’in Başkenti Olarak Tanıdı, Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-42258773, Erişim tarihi: 24.04.2025.
8. Bilge, M.L. (2001). Kassam İzzet. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, Cilt (24), 582.

9. Bilge, M. L. (1996). Gazze. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Cilt (13), 534-536.
10. BM. (1967). 242 Sayılı BM Kararı, Erişim adresi: https://digitallibrary-un-org.tlate.goog/?ln=en&_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc, Erişim tarihi: 23.05.2025.
11. Çınar, H. (2015). Defter-i Evkâf-ı Livâ-i Kuds-i Şerif, Vakıflar Dergisi, Cilt (44), 146-150.
12. Deveci, M. (2024). Natenyahu’nun Amalekliler Konuşması, Erişim adresi: https://www.aa. com.tr/tr/dunya/netanyahunun-amalekliler-konusmasi-israilin-soykirimla-suclandigi-davada-delil-olarak-sunuldu/3106324, Erişim tarihi: 20.01.2024.
13. El-Arid, V. (1995). Emin el-Hüseyni, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt (11), 116-117.
14. Engin, V. (2020). Pazarlık, İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
15. Fayda, M. (1997). Ömer. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, Cilt (34), 51-53.
16. Ganim, İ. (1997). Hasan el-Benna, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 307-310.
17. Girit, S. (2024). Dünyada Kaç Filistinli Mülteci Var ve Filistin Diasporası Ne kadar Büyük, Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/articles/cn05p4zm35zo, Erişim tarihi 22.05.2025.
18. Hamas Misak-ı. (1988). Erişim adresi:https://dijitalhafiza.com/kavramlar-sozlugu/ hamas-tuzugu-misak, Erişim tarihi: 24.05.2025.
19. Kalın, İ (2016). Ben Öteki ve Ötesi, İstanbul: Küre Yayınları.
20. Kalın, İ. (2013). Akıl ve Erdem, İstanbul: Küre Yayınları.
21. Karaman, L. (2020). Arafat Yasir, Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, Cilt (Ek-1), 101- 103. Karaman, M. (1996). Filistin Kurtuluş Örgütü, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt (13), 103-106.
22. Kazak, C. (2025). Trump’ın Gazze Söyleminde Evanjelizm’in Etkisi, Erişim adresi: https:// www.indyturk.com/node/753833/türki̇̇ yeden-sesler/trumpın-gazze-söyleminde-evanjelizm-etkisi, Erişim tarihi: 12.02.2025.
23. Küçük, A. (1991). Arz-ı Mevud., Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 442-444.
24. Maalouf, A. (2020). Uygarlıkların Batışı, (Çev. Ali Berktay). İstanbul: YKY Yayınları.
25. Özdemir, H., & Subaşı, E. (2009). Osmanlı Belgelerinde Filistin, İstanbul: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü.
26. Said, E. (2009). Kültür ve Direniş, (Çev. Murat Erdem), İstanbul: Agora Kitaplığı. Said, E. (2017). Şarkıyatçılık; Batı’nın Şark Anlayışları, (Çev. Berna Yıldırım), İstanbul: Metis Yayınları.
27. Sarı, B. (2018). Filistin Direnişinde Aşil Tendonu: Hamas-Fetih Çatışması, Yeni Fikir Dergisi, Cilt (9), 23-39.
28. Sinvar, Y. (2024). Diken ve Karanfil, (Çev. Vahdettin İnce), İstanbul: Ekin Yayınları.
29. TRT Haber. (2024). Biden: Ben Bir Siyonist’im, Erişim adresi: https://www.trthaber. com/haber/dunya/abd-baskani-biden-ben-bir-siyonistim-840587.html, Erişim tarihi: 24.05.2024.
30. TÜBA. (2023). Filistin-İsrail Savaşı Raporu, Erişim adresi: https://www.tuba.gov. tr/tr/yayinlar/suresiz-yayinlar/raporlar/tuba-filistin-israil-savasi-raporu, Erişim tarihi: 22.05.2025.
31. Weber, M. (2023). Hukuk Sosyolojisi, (Çev. Latif Boyacı), İstanbul: Kapra Yayınları