Meta-Synthesıs Analysis Of Thesis Written The Field Of Law On Children Drived into Crime in Türkiye

Öz

This research aims to identify the existing research trends and gaps in the literature by examining postgraduate theses written in the field of law on the issue of children in conflict with the law in Türkiye. In the study, the themes addressed in the theses, the problems encountered, the proposed solutions, and the differences in the way the subject was approached were analysed through a systematic framework. Within the scope of the research, the years in which the topic began to be studied, the periods in which the studies intensified, the keywords used, the sub-topics focused on, and the solution proposals presented were identified and evaluated. Accordingly, using the database of the National Thesis Center of the Council of Higher Education (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/), a screening was carried out with specific keywords, duplicate records were eliminated, and the remaining 23 theses were examined in detail. The findings show that the first postgraduate thesis in this field was written in 1985 and that no doctoral-level study was identified. It was also determined that the most frequently addressed topic in the theses was the criminal procedure process, and the most commonly expressed problem was the subjection of children and adults to the same legal regulations. In addition, the most common solution proposal was that children should not be subjected to the same procedures as adults and that child-specific criminal justice procedures should be developed.

Anahtar Kelimeler

• Children Drive into Crime
• Law
• MetaSyntesis

TÜRKİYE’DE SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARLA İLGİLİ HUKUK ALANINDA YAZILAN TEZLERİN METASENTEZ ANALİZİ

Öz

Bu araştırma, Türkiye’de suça sürüklenen çocuklar konusuna ilişkin olarak hukuk alanında hazırlanmış lisansüstü tezleri inceleyerek mevcut araştırma eğilimlerini ve literatürdeki boşlukları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada, incelenen tezlerde ele alınan temalar, karşılaşılan sorunlar, geliştirilen çözüm önerileri ve konunun ele alınış biçimlerindeki farklılıklar sistematik bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, ilgili konunun hangi yıllardan itibaren çalışılmaya başlandığı, araştırmaların hangi dönemlerde yoğunlaştığı, kullanılan anahtar kavramlar, odaklanılan alt başlıklar ve sunulan çözüm önerileri belirlenerek değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, Yükseköğretim Kurulu’na ait Ulusal Tez Merkezi (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) veri tabanında belirlenen anahtar kelimeler kullanılarak yapılan tarama sonucunda ulaşılan tezler arasından mükerrer kayıtlar çıkarılmış ve kalan 23 tez kapsamlı biçimde incelenmiştir. Bulgular, söz konusu alandaki ilk lisansüstü tezin 1985 yılında yazıldığını ve doktora düzeyinde herhangi bir çalışmaya rastlanmadığını göstermektedir. Tezlerde en yoğun olarak ele alınan konunun muhakeme süreçleri olduğu, en sık dile getirilen sorunun ise çocukların ve yetişkinlerin aynı hukuki düzenlemelere tabi tutulması olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, en yaygın çözüm önerisinin çocukların yetişkinlerle aynı düzenlemelere tabi olmaması ve çocuklara özgü ceza muhakemesi usullerinin geliştirilmesi yönünde olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Suça Sürüklenen Çocuk
• Hukuk
• Metasentez

Etik Beyan

Görüşme ve insan deneyi içermediği için etik onay alınmasına gerek duyulmamıştır.

Kaynakça

1. Ağcaoğlu İ, ‘Mağduru Çocuk Olan Cinsel Suçlarda Suça Sürüklenen Çocuk Sorunu’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi 2020)
2. Arıca ZC, ‘Türk Hukukunda Suça Sürüklenen Çocukların Yargılanması’ (Yüksek lisans tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2023)
3. Arslan E, ‘Nitel Araştırmalarda Geçerlilik ve Güvenilirlik’ (2022) 51 Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 395
4. Aslan MY, ‘Çocuk Suçluluğu Hakkında Uluslararası ve Ulusal Hukuk Düzenlemeleri’ (2008) 66(4) Ankara Barosu Dergisi 88
5. Aydın N, Nitel Araştırma Yöntemleri (1. Baskı, Özgür Yayınları 2023) Ayhan G, ‘Suça Sürüklenen Çocuk ve Suça Sürüklenmeyen Çocuğun Benlik Saygısı Düzeylerinin Karşılaştırılması’ (Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi 2021)
6. Baltacı A, ‘Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?’ (2019) 5(2) Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
7. Baysan Kobat İ, ‘Ulusal ve Uluslararası Hukukta Çocuk Hakları Işığında Çocuk Suçluluğu ve Nedenleri’ (Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi 2009) Bilican Gökkaya V, ‘Suça Sürüklenen Çocuk ve Aile Faktörü’ (2022) 46(2) Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 193
8. Demir T, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Yargılanmasında Soruşturma Evresi’ (Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi 2022)

9. Duruşan E, ‘Türkiye’de Suça Sürüklenen Çocuklar Üzerine Yapılan Çalışmaların Analizi: Sistematik Derleme’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 2021)
10. Gökçe H ve Orhan K, ‘Serbest Zaman Doyum Ölçeğinin Türkçe Geçerlilik Güvenirlik Çalışması’ (2011) 22(4) Spor Bilimleri Dergisi 139
11. Gül S, ‘Çocuk Hakları Kapsamında Suça Sürüklenen Çocukların Gözaltına Alınması ve Türk Hukuku’ (Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi 2019)
12. Güneş D ve Erdem R, ‘Nitel Araştırmaların Analizi: Meta-Sentez’ (2022) 22(Özel Sayı 2) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 81
13. Hacıoğlu BC, ‘Suçlu Çocukların Muhakemesi’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 1985) Kaplan OC, ‘Ahmet Minguzzi Cinayetinin Hatırlattığı Tehlike: Çocuk Çeteleri ve Suça Sürüklenme Sarmalı’ Tercüman (24 Nisan 2025) erişim tarihi 25 Ağustos 2026
14. Karataş Z ve Mavili A, ‘Çocuk Adalet Sisteminde Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Uygulamalarda Karşılaşılan Sorunlar’ (2019) 19(45) Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 1013 150
15. Kaya BG, ‘Suça Sürüklenen Çocuklar ve Denetimli Serbestlik’ (Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi 2011) Kaya SM, ‘Uygulamada Çocuk Yargılaması: İstanbul Anadolu Adliyesi Çocuk Mahkemelerinde Dosya İncelemesi’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 2015)
16. Koç C, ‘Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Uzlaştırma’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi 2023)
17. Köksal M, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Cezai Sorumlulukları ve Bu Çocuklara Özgü Suç Soruşturması’ (Yüksek lisans tezi, Erzincan Üniversitesi 2014)
18. Kurt SL, ‘Çocuk Haklarına İlişkin Temel Uluslararası Belgeler ve Türkiye Uygulaması’ (2016) 16(36) Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 106
19. Limoncu M, ‘Türk Hukukunda Suça Sürüklenen Çocukların İnfazı’ (Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi 2017)
20. Metin İ, ‘Ceza Muhakemesinde Suça Sürüklenen Çocuk’ (Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi 2019)
21. Miles MB and Huberman AM, Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd edn, Sage Publications 1994)
22. Nurlu E, ‘Suça Sürüklenen Çocuklar Bakımından Ceza Adalet Sisteminin Yüksek Yargı Kararları Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ (Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi 2022)
23. Özdemir FB, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Muhakemesinde Soruşturma Evresi’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 2014)
24. Özgenç İ, ‘Akran Çocuklar Arası Cinsel Birliktelik ve Ceza Hukuku Sorumluluğu Sorunu: Türk Uygulamasından Örnekler’ (2020) 24(4) Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
25. Özkan Ö, ‘Ceza Muhakemesinde Suça Sürüklenen Çocukların Yargılanması’ (Yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi 2021)
26. Özmenli FG, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Muhakemesi’ (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2017)
27. Polat H, ‘Türk Hukukunda Çocukların Cezai Sorumluluğu ve Yargılanmalarındaki Özellikler Üzerine Bir İnceleme’ (2010) 90 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 70
28. Sağlam M, ‘Yargılama Süreci Devam Eden Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Hazırlanan Destek Eğitim Programının Çocukların Duygu ve Düşüncelerine Etkisinin İncelenmesi’ (Doktora tezi, Ankara Üniversitesi 2015)
29. Sönmez BA, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Yargılanması’ (Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi 2019)
30. Sulan ÖN, ‘Sosyolojik Açıdan Suçlu Çocuklara Özel Yargılama Usulleri ve Çocuk Suçları: “Gülşehir Örneği”’ (Yüksek lisans tezi, Nevşehir Üniversitesi 2013) 151
31. Şentürk Dizman Z, ‘Türkiye’de Suça Sürüklenen Çocukların Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi’ (2023) 14(53) International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS) 1153
32. Tanrıkulu C, ‘Ceza ve Ceza Yargılama Hukukunda Suçlu Çocuklara İlişkin Emniyet Tedbirleri’ (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi 1994)
33. Tula Kotan F, ‘Çocuklara Özgü Ceza Muhakemesine Hâkim İlkeler Kapsamında Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Soruşturma Evresi’ (Yüksek lisans tezi, Galatasaray Üniversitesi 2022)
34. Turan DK, ‘Türk Ceza Hukuku’nda Suça Sürüklenen Çocuk Hakkında Güvenlik Tedbirleri’ (Yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi 2006)
35. Yenisey F, ‘Mukayeseli Hukuk Açısından Ceza Sorumluluğu Yaşı ve Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklar ve Gençler İçin Ceza Hukukunda Uygulanan Alternatif Yaptırımlar’ (2007) 3 erişim tarihi 25 Ağustos 2026
36. Yıldırım V, ‘Suça Sürüklenen Çocukların Soruşturma Evresi’ (Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi 2023)