ULUSLARARASI ADALET DİVANI’NIN 19 TEMMUZ 2024 TARİHLİ VE “DOĞU KUDÜS DE DÂHİL OLMAK ÜZERE İSRAİL’İN İŞGAL ALTINDAKİ FİLİSTİN TOPRAKLARI’NDAKİ POLİTİKA VE UYGULAMALARINDAN KAYNAKLANAN HUKUKİ SONUÇLAR” BAŞLIKLI İSTİŞARİ GÖRÜŞ KARARI
Öz
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 30 Aralık 2022 tarihinde kabul ettiği “A/RES/77/247” sayılı karar ile Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 65 inci maddesine atıfta bulunarak, Uluslararası Adalet Divanı’ndan bazı sorular hakkında istişari görüş bildirmesini talep etmiştir. Söz konusu istişari görüş talebine konu sorular; “(a) İsrail’in Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını ihlal etmeye devam etmesinin, Kutsal Şehir Kudüs’ün demografik yapısını, karakterini ve statüsünü değiştirmeye yönelik tedbirler de dâhil olmak üzere 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Filistin topraklarını uzun süreli işgal etmesi, yerleşim kurması ve ilhak etmesinin ve ilgili ayrımcı mevzuat ve tedbirleri kabul etmesinin hukuki sonuçları nelerdir? (b) İsrail’in yukarıda atıfta bulunulan politika ve uygulamaları işgalin hukuki statüsünü nasıl etkilemektedir ve bu statüden tüm Devletler ve Birleşmiş Milletler açısından doğan hukuki sonuçlar nelerdir?” şeklindedir. Bu sorulara ilişkin olarak Divan; “İsrail Devleti’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nda varlığını sürdürmesi hukuka aykırıdır. İsrail Devleti, İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki hukuksuz varlığına mümkün olan en kısa sürede son verme yükümlülüğü altındadır. İsrail Devleti, tüm yeni yerleşim faaliyetlerini derhal durdurmak ve tüm yerleşimcileri İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndan tahliye etmekle yükümlüdür. İsrail Devleti’nin, İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nda ilgili tüm gerçek veya tüzel kişilere verilen zararı telafi etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Tüm Devletler, İsrail Devleti’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki yasadışı varlığından kaynaklanan durumu yasal olarak tanımama ve İsrail Devleti’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nda devam eden varlığının yarattığı durumun sürdürülmesine yardım veya destek vermeme yükümlülüğü altındadır. Birleşmiş Milletler de dâhil olmak üzere uluslararası örgütler, İsrail Devleti’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki yasadışı varlığından kaynaklanan durumu yasal olarak tanımama yükümlülüğü altındadır; ve Birleşmiş Milletler, özellikle de görüş talep eden Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi, İsrail Devleti’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki hukuksuz varlığına mümkün olan en kısa sürede son vermek için gereken kesin yöntemleri ve ilave eylemleri değerlendirmelidir.” şeklinde yanıt vermiştir. Bu çalışmada, öncelikle konuyla ilgili kısa açıklama yapılarak mesele takdim edilecek ve Divan’ın söz konusu istişari görüş kararına giden süreç arz ve izah edilecektir. Daha sonra ise kısaca kararın özü belirtilecek devamında ise anılan kararın tamamının çevirisine yer verilecektir. Bu bağlamda, kendisine yöneltilen sorulara verdiği yanıtlarla ve önüne getirilen ihtilaflara ilişkin kararlarıyla, düzenli ve tutarlı olarak uluslararası hukukun ne olduğunu söyleyen Divan’ın kararlarının da bu şekilde önemine işaret edilecektir.
Anahtar Kelimeler
The Advisory Opinion of the International Court of Justice dated 19 July 2024 and Titled “Legal Consequences Arising from the Policies and Practices of Israel in the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem”
Öz
By its resolution “A/RES/77/247” adopted on 30 December 2022, the United Nations General Assembly, referring to Article 65 of the Statute of the International Court of Justice, requested the International Court of Justice (ICJ) to provide an advisory opinion on certain questions. The questions submitted for the advisory opinion were as follows: (a) What are the legal consequences of Israel’s ongoing violation of the Palestinian people’s right to self-determination, its prolonged occupation, settlement, and annexation of the Palestinian territory occupied since 1967—including measures aimed at altering the demographic composition, character, and status of the Holy City of Jerusalem—and the adoption of related discriminatory legislation and measures? (b) How do Israel’s practices and policies referred to above affect the legal status of the occupation, and what are the legal consequences that arise for all States and the United Nations from this status? Regarding these questions, the Court responded as follows: • The continued presence of the State of Israel in the Occupied Palestinian Territory is unlawful; • The State of Israel is under an obligation to bring to an end, as soon as possible, its unlawful presence in the Occupied Palestinian Territory; The State of Israel is required to immediately cease all settlement activities and evacuate all settlers from the Occupied Palestinian Territory; • The State of Israel is obliged to make full reparation for the damage caused to all natural and legal persons in the Occupied Palestinian Territory; • All States are under an obligation not to recognize the illegal situation resulting from Israel’s presence in the Occupied Palestinian Territory, and not to aid or assist in maintaining that situation; • International organizations, including the United Nations, are also under an obligation not to recognize the illegal situation resulting from Israel’s presence in the Occupied Palestinian Territory; • The United Nations, particularly the General Assembly and the Security Council, which requested the advisory opinion, should consider appropriate measures and additional actions to ensure that Israel’s unlawful presence in the Occupied Palestinian Territory is brought to an end as soon as possible. In this study, the subject will first be introduced through a brief explanation, and the process leading to the Court’s advisory opinion in question will be presented and explained. Subsequently, the essence of the decision will be briefly stated, followed by a full translation of the aforementioned opinion. In this context, the significance of the Court’s decisions will be highlighted, as the Court consistently and coherently declares what international law is through its responses to questions posed and its rulings on disputes brought before it.
Anahtar Kelimeler