AI-POWERED VIRTUAL INFLUENCERS AND DIGITAL IDENTITY: A COMPARATIVE ANALYSIS OF BRAND COLLABORATION AND CONSUMER TRUST

Öz

The advancement of artificial intelligence technologies marks the beginning of a new era in influencer marketing. Today, virtual influencers generated by artificial intelligence have emerged as competitors to traditional influencers and create an impact on social media platforms comparable to that of real human influencers. Brands leverage these virtual characters to reach new-generation consumers who rapidly follow trends and to transform the dynamics of digital marketing. While traditional influencers establish deep relationships with their followers by sharing personal experiences and emotional responses, the interactions of virtual influencers are shaped through programmed empathy and sentiment analysis techniques. This study examines the rise of virtual influencers in the field of marketing, the dynamics of their collaborations with brands, and how these processes are perceived by consumers. Using the qualitative research method of comparative analysis, the study investigates consumer trust in AI-based content creators and compares the emotional bonding capacities of virtual and traditional influencers. The findings reveal that traditional influencers can build deeper and more meaningful emotional connections by sharing personal experiences, whereas virtual influencers enhance consumer trust through principles of consistency and transparency. Furthermore, collaborations between virtual influencers and brands, supported by creative and innovative campaigns, contribute to a modern and dynamic brand image, while the sincere posts of traditional influencers serve to strengthen brand loyalty.

Anahtar Kelimeler

• Digital Identity
• Virtual Influencers
• Consumer Trust
• Influencer Marketing

Yapay Zekâ Destekli Sanal Influencerlar ve Dijital Kimlik: Marka İş Birliği ve Tüketici Güveni Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi, influencer pazarlamasında yeni bir dönemin başlangıcını işaret etmektedir. Günümüzde, yapay zekâ ile üretilen sanal influencerlar, geleneksel influencerlara rakip olarak ortaya çıkmakta ve sosyal medya platformlarında gerçek insan influencerlara benzer düzeyde etki yaratmaktadır. Markalar, özellikle trendleri hızla takip eden yeni nesil tüketicilere ulaşabilmek ve dijital pazarlamanın dinamiklerini dönüştürebilmek amacıyla bu sanal karakterlerden yararlanmaktadır. Geleneksel influencerlar kişisel deneyim ve duygusal tepkilerini paylaşarak takipçileriyle derin ilişkiler kurarken, sanal influencerların etkileşimleri ise programlanmış empati ve duygu analizi teknikleri ile şekillenmektedir. Bu çalışma, sanal influencerların pazarlama alanındaki yükselişini, markalarla gerçekleştirdikleri iş birliklerinin dinamiklerini ve bu süreçlerin tüketiciler tarafından nasıl algılandığını incelemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı analiz tekniğiyle yürütülen araştırmada, tüketicilerin yapay zekâ tabanlı içerik üreticilerine olan güven düzeyleri sorgulanmış ve sanal influencerların duygusal bağ kurma kapasiteleri, geleneksel içerik üreticileriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, geleneksel influencerların kişisel deneyimlerini paylaşarak daha derin ve anlamlı duygusal bağlar kurabildiğini, sanal influencerların ise tutarlılık ve şeffaflık ilkeleri sayesinde tüketici güvenini artırdığını göstermektedir. Ayrıca, sanal influencerların markalarla gerçekleştirdiği iş birliklerinin yaratıcı ve yenilikçi kampanyalarla desteklenerek markalara modern ve dinamik bir imaj kazandırdığı, geleneksel influencerların ise samimi paylaşımları aracılığıyla marka sadakatini güçlendirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Kimlik
• Sanal Influencerlar
• Tüketici Güveni
• Influencer Pazarlaması

Kaynakça

1. Acar, C., & Ekizler, H. (2023). Sanal etkileyicilerin tüketici satın alma niyetine etkisi. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 14(1), 1–22.
2. Aydın, İ. H., & Değirmenci, C. H. (2018). Yapay zekâ. Girdap Yayınları.
3. Balcı, A. U., & Yurdakul, H. (2023). Dijital dönüşüm açısından Barbie bebek ikonu: Instagram’da doll influencer örneği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 161–188.
4. Bartz, S., Molchanov, A., & Stork, P. A. (2013). When a celebrity endorser is disgraced: A twenty-five year event study. Marketing Letters, 24, 131–141.
5. Baudrillard, J. (2024). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
6. Bendoni, W., & Danielian, F. (2019). The future of influencer marketing in the digital age of virtual influencers. In Proceedings of the Global Fashion Management Conference (pp. 604–607).
7. Bingöl, Ç. (2018). Sanal modeller geliyor. Harper’s Bazaar. https://www.harpersbazaar.com.tr/sanal-modeller-geliyor-h
8. Bozacı, İ., & Bulat, F. (2020). Instagram sanal etkileyicileri ile moda pazarlaması: Bir içerik analizi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 10(4), 468–478.

9. Büyükdumlu, Ş. (2019). Instagram’ın ilginç sanal kullanıcısı. Pazarlamasyon. https://www.pazarlamasyon.com/instagramin-ilginc-sanal-kullanicisi/
10. Campbell, C., Sands, S., Ferraro, C., Tsao, H.-Y., & Mavrommatis, A. (2020). From data to action: How marketers can leverage AI. Business Horizons, 63(2), 227–243.
11. Cappelli, P., Tambe, P., & Yakubovich, V. (2019). Artificial intelligence in human resources management: Challenges and a path forward. California Management Review, 61(4), 15–42.
12. Dalaylı, F. Ü. (2021). Dijital iletişim çağında iletişimin gerçekliği: Influencer, yapay zekâ ve kanaat önderliği (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. DiSalvo, C., Forlizzi, J., & Gemperle, F. (2004). From seduction to fulfillment: The use of anthropomorphic form in design. In Proceedings of the Futureground – DRS International Conference 2004 (pp. 17–21).
14. Elitaş, T. (2014). Televizyon haberlerinin anlatı formunun kurulmasında özel efektler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Erdinç, E. D., & Soydaş, A. U. (2024). Tekinsiz vadi teorisi bağlamında yapay zekâ etkileyicileri. Selçuk İletişim, 17(1), 1–38.
16. Güngör, N. (2022). İletişim: Kuramlar ve yaklaşımlar. Siyasak Kitabevi.
17. Karaduman, M., & Aciyan, E. P. (2020). Baudrillard’ın simülasyon kuramı bağlamında dijital oyunlar ve bağımlılık üzerine bir değerlendirme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 453–472.
18. Kasparov, G. (2020). Derin düşünce: Yapay zekânın yetmeyip insan yaratıcılığının başladığı yer (T. D. Odabaşı, Çev.). Pegasus Yayıncılık.
19. Kaya, S. (2024). Yapay zekâ çağında Walter Benjamin’i yeniden okumak: Dijital yeniden üretilebilirlik çağında sanat eseri. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 13(25), 77–100.
20. Kır, J., & Öztürk, G. (2020). Türkiye’deki etkileyici pazarlama ajanslarının dijital pazarlama uygulamalarındaki rolü. Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları E-Dergisi, 3(1), 44–66.
21. Moustakas, E., Lamba, N., Mahmoud, D., & Chandrasekaran, R. (2020). Blurring lines between fiction and reality: Perspectives of experts on marketing effectiveness of virtual influencers. In 2020 International Conference on Cyber Security and Protection of Digital Services (pp. 1–6). IEEE.
22. Oğuz, C. B., & Şişman, Ö. Ö. (2022). Sanal etkileyicilerin sosyal medya paylaşımlarının antropomorfik biçimler bağlamında incelenmesi. TRT Akademi, 7(14), 104–133.
23. Özkaya, B. (2023). Sanal etkileyiciler bağlamında sanal marka elçilerinin örnek olaylar üzerinden incelenmesi. In Ö. E. Balaban (Ed.), Dijital evrenin yeni iletişim kodları III (pp. 21–46). Mobel Bilimsel.
24. Rickitt, R. (2006). Special effects: The history and technique. Billboard Books.
25. Sucu, İ., & Ataman, E. (2020). Dijital evrenin yeni dünyası olarak yapay zekâ ve Her filmi üzerinden bir çalışma. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(1), 40–52.
26. Yengin, D. (2017). İletişim çalışmalarında araştırma yöntemleri ve uygulamaları. Der Yayınları.
27. Yengin, D., & Bayrak, T. (2023). Yeni medya: Kuram ve yaklaşımlar 101. Der Yayınları.
28. Yılmaz, I. (2023). Kriz geçirmez influencer’lar. Vogue Türkiye. https://vogue.com.tr/tech/kriz-gecirmez-influencerlar