Yayın Etiği ve Yayın Politikası
TİRAD, yayın etiği konusunda uluslararası akademik standartları benimser ve yayın süreçlerini şeffaflık, dürüstlük ve akademik bütünlük ilkeleri doğrultusunda yürütür. Dergi, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından belirlenen etik rehberleri esas alır ve tüm tarafların bu ilkelere uymasını bekler.
1. Genel Yayın Etiği İlkeleri
1.1. Dergiye gönderilen tüm çalışmalar özgün olmak zorundadır. Daha önce yayımlanmış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olan çalışmalar kabul edilmez.
1.2. Her çalışma hakem süreci başlamadan önce editoryal ön incelemeye tabi tutulur. Temel yayın koşullarını sağlamayan çalışmalar hakem sürecine alınmadan iade edilebilir.
1.3. Aşağıdaki davranışlar etik ihlal olarak kabul edilir:
İntihal
Duplikasyon (mükerrer yayın)
Veri fabrikasyonu ve manipülasyonu
Sahte yazarlık veya inkâr edilen yazarlık
Makale dilimleme (salami slicing)
Telif hakkı ihlali
Çıkar çatışmasının gizlenmesi
1.4. Etik ihlal içeren çalışmalar değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında reddedilir. Yayınlandıktan sonra etik ihlal tespit edilmesi durumunda makale geri çekilir.
2. Araştırma Etiği
2.1. Araştırmanın tasarımı, yürütülmesi ve raporlanmasında bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve kalite ilkeleri gözetilmelidir.
2.2. İnsan katılımcı içeren araştırmalarda:
• Katılımcılar araştırma hakkında açık biçimde bilgilendirilmelidir
• Gönüllü katılım sağlanmalıdır
• Gizlilik korunmalıdır
• Katılımcı hakları ve onuru gözetilmelidir
• Zarar riskinden kaçınılmalıdır
2.3. Deneysel çalışmalarda yazılı bilgilendirilmiş onam alınması zorunludur.
2.4. Kurumsal ortamlarda yapılan araştırmalar için ilgili kurumdan izin alınmalıdır.
2.5. İnsan katılımcı içeren çalışmalarda etik kurul onayı alınmış olmalı ve bu bilgi yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.
2.6. Telif hakkına tabi materyaller izin alınarak kullanılmalı ve uygun şekilde kaynak gösterilmelidir.
3. Yazarlık ve Katkı Beyanı
3.1. Yazar olarak belirtilen herkes çalışmaya akademik ve entelektüel katkı sağlamış olmalıdır.
3.2. Yazarlık; kavramsallaştırma, araştırma tasarımı, veri analizi, yorumlama ve metnin yazımı ya da eleştirel gözden geçirilmesi süreçlerinden en az birine anlamlı katkıyı gerektirir.
3.3. Yazar sıralaması yazarların ortak kararıdır ve telif formunda belirtilmelidir.
3.4. Tüm yazarlar finansal destekleri ve olası çıkar çatışmalarını beyan etmek zorundadır.
3.5. Yayınlandıktan sonra hata tespit edilmesi durumunda yazarlar editörle işbirliği yapmakla yükümlüdür.
3.6. Yazarlar, üretken yapay zeka araçlarını kullanım durumlarını beyan etmekle yükümlüdür.
4. Editörlerin Sorumlulukları
4.1. Editörler tüm başvuruları tarafsız biçimde değerlendirir.
4.2. Değerlendirme sürecinde ayrımcılık yapılmaz.
4.3. Editörler gönderilen çalışmaların gizliliğini korur.
4.4. Çıkar çatışmalarına izin verilmez.
4.5. Yayın kararından baş editör sorumludur.
4.6. Gerekli durumlarda düzeltme, geri çekme veya açıklama yayımlanır.
5. Hakemlerin Sorumlulukları
5.1. Hakemler tarafsız ve bilimsel değerlendirme yapmalıdır.
5.2. Hakemler gizliliği korumak zorundadır.
5.3. İntihal veya etik ihlal şüphesi editöre bildirilmelidir.
5.4. Uzmanlık alanı dışındaki çalışmaları değerlendirmemelidirler.
5.5. Zamanında değerlendirme yapamayacaklarsa süreci kabul etmemelidirler.
6. İntihal ve Benzerlik Kontrolü
6.1. Tüm çalışmalar DergiPark sistemi sayesinde otomatik olarak benzerlik programı yazılımı ile taranır.
6.2. Benzerlik oranı %15’in üzerinde olan çalışmalar düzeltilmek üzere yazara gönderilir.
6.3. Düzenleme sonrası da yüksek benzerlik tespit edilirse çalışma reddedilir.
7. Açık Erişim Politikası
7.1. TİRAD açık erişimli bir dergidir. Tüm içerik ücretsiz erişime açıktır. Okurlar ticari olmayan amaçlarla içerikleri okuyabilir, indirebilir, paylaşabilir ve bağlantı verebilir.
7.2. Dergi içerikleri Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanır.
8. Ücret Politikası
8.1. Dergide makale gönderimi, değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen ücretsizdir. Yazarlardan hiçbir ad altında ücret alınmaz.
9. Telif Politikası
9.1. Yazarlar telif haklarını korur. Dergi yalnızca yayınlama hakkını alır. CC BY-NC 4.0 lisansı kapsamında eserler ticari olmayan kullanımlara açıktır.
10. Hakem Değerlendirme Süreci
10.1. TİRAD, çift taraflı kör hakemlik sistemini benimser.
10.2. Gönderilen her çalışma ön editoryal değerlendirmeden geçer.
10.3. Uygun bulunan çalışmalar alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Dergi yayın politikamız gereği değerlendirme yazıları tek hakem denetimine tabidir.
10.4. Hakemler yazar kimliğini bilmez; yazarlar da hakem kimliğini bilmez.
10.5. Hakem raporları editör tarafından değerlendirilir ve nihai karar verilir.
10.6. Gerekli görüldüğünde üçüncü hakem görüşü alınabilir.
10.7. Revizyon istenen çalışmalar belirtilen süre içinde düzeltilmelidir.
10.8. Editör, bilimsel kaliteyi esas alarak kabul, ret veya yeniden değerlendirme kararı verir.
10.9. Hakemlik süreci akademik liyakat, tarafsızlık ve gizlilik ilkelerine dayanır.
11. Yayın Etiği İhlallerinin Ele Alınması
11.1. TİRAD, etik ihlal iddialarını ciddiyetle ele alır.
11.2. Etik ihlal şüphesi editör tarafından incelenir, gerekirse yazardan açıklama istenir.
11.3. İhlal doğrulanırsa makale reddedilir veya yayımlanmışsa geri çekilir.
11.4. Ciddi durumlarda ilgili kurumlara bildirim yapılabilir.
11.5. Tüm süreç adil, şeffaf ve kanıta dayalı biçimde yürütülür.
12. Düzeltme ve Geri Çekme Politikası
12.1. Yayınlandıktan sonra tespit edilen hatalar düzeltme metni ile yayımlanır.
12.2. Bilimsel geçerliliği ortadan kaldıran durumlarda makale geri çekilir.
12.3. Geri çekilen makaleler arşivde kalır ancak açık biçimde işaretlenir.
12.4. Düzeltme ve geri çekme kararları editoryal kurul tarafından verilir.
12.5. Amaç bilimsel kaydın bütünlüğünü ve yayın güvenilirliğini korumaktır.
13. Arşivleme Politikası
13.1. TİRAD yayımlanan tüm içeriklerin uzun vadeli dijital korunmasını taahhüt eder.
13.2. Dergi içeriği DergiPark altyapısı üzerinden güvenli biçimde arşivlenir ve kalıcı erişim sağlanır. Yayınlar sürekli erişilebilir akademik kayıt olarak korunur.
14. Yapay Zekâ Kullanım Politikası
14.1. Yapay zekâ araçları yazar olarak gösterilemez ve yazarlık hakkı talep edemez.
14.2. Yapay zekâ destekli üretim kullanılmışsa yöntem bölümünde açık ve şeffaf biçimde belirtilmelidir.
14.3. Yapay zekâ araçları kaynak üretimi, sahte referans oluşturma veya uydurma veri üretimi amacıyla kullanılamaz.
14.4. Yazarlar, metnin dilini iyileştirmek, yazım denetimi yapmak veya çeviri desteği almak amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanabilir. Bu kullanım dilsel düzenleme ile sınırlıdır ve akademik içeriğin üretimini kapsamaz.
14.5. Yapay zekâ araçlarının kullanımı yazar sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; çalışmanın tüm akademik, etik ve hukuki sorumluluğu yazarlara aittir.
14.6. Bu politikanın amacı akademik şeffaflığı, güvenilirliği ve bilimsel bütünlüğü korumaktır.
15. Veri Erişilebilirliği
15.1. Yazarlar mümkün olduğunda araştırma verilerini erişilebilir kılmalıdır.
15.2. Veri paylaşımı etik ve yasal sınırlamalara uygun olmalıdır.
15.3. Veri paylaşılmıyorsa gerekçesi belirtilmelidir.
15.4. Bu politika araştırma şeffaflığını teşvik eder.
16. Çıkar Çatışması Beyanı
16.1. Yazarlar, editörler ve hakemler araştırmanın sonuçlarını etkileyebilecek finansal veya kişisel çıkar ilişkilerini beyan etmek zorundadır.
16.2. Beyan edilmeyen çıkar çatışmaları etik ihlal olarak değerlendirilir.