Araştırma Makalesi

Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları

Cilt: 4 Sayı: 3 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları

Öz

Bu çalışmada Orion yıldız oluşum bölgesinde konumlanan ve literatürde detaylı kimyasal bolluk analizleri olmayan HD 34989, HD 37481 ve HD 43112 yıldızlarının atmosfer kimyasal bileşimi incelendi. Yıldızların yüksek çözünürlüklü tayfları Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathane’sinde bulunan T80 - Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Teleskobu ve European Southern Observatory arşivinden elde edildi. Ayrıca, HD 43112 yıldızının düşük çözünürlüklü tayfı yine Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathane’sinde bulunan T40 – Kreiken Teleskobu ile gözlendi. Atmosfer parametrelerinin hesabında erken B-türü yıldızlar için tasarlanmış olan TLUSTY atmosfer kodu kullanıldı. Her bir yıldızın etkin sıcaklığı, yüzey çekim ivmesi, dönme ve mikrotürbülans hızlarının belirlemesi için iyonize Si çizgileri dikkate alındı. HD 34989 ve HD 43112 yıldızlarının her iki gözlemevinden alınan tayflarından belirlenen atmosfer parametrelerinin uyum gösterdiği görüldü. Ayrıca, bu yıldızlar için yapılan kimyasal analizlerinin sonucunda hesaplanan element bolluklarının da birbirine yakın olduğu tespit edildi. Atmosfer parametreleri sırasıyla, HD 34989 için Tet = 27000 ± 1000 K, log g = 4.00 ± 0.25, HD 37481 için Tet = 23000 ± 1000 K, log g = 4.00 ± 0.25 ve HD 43112 için Tet = 27000 ± 1000 K, log g = 4.25 ± 0.25 olarak belirlendi. Yıldızların tayflarından tespit edilen elementlerin bolluk değerleri, sentetik tayf çakıştırma yöntemi ile hesaplandı. Analizler sonucunda hedef yıldızların görsel bölge tayfları üzerinden 13 elementin bolluk değerleri belirlendi. Her bir yıldızın atmosferinde bulunan He, C, N, O, Ne, Mg, Al, Si ve Fe elementlerinin bolluk değerlerinin birbirine göre "homojen bir dağılım" sergilediği görüldü. Buna göre, bu genç yıldızların doğdukları ortamdan aldıkları başlangıç kimyasal bilişimlerinin halen daha mevcut olduğu çıkarımı yapıldı. Ayrıca, He, C, N, O, Ne, Mg, Al, Si ve Fe bolluk değerinin Güneş’inkine yakın olduğu tespit edildi. HD 43112 ve HD 34989 yıldızlarının tüm tayflarında fosfor elementinin bolluğunun Güneş’e göre 0.5 dex kadar daha fakir olduğu hesaplandı. Sadece HD 43112 yıldızının atmosferinde görülen argon elementinin bolluğunun ise Güneş’e göre 0.36 dex daha zengin olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

3501-121F426

Teşekkür

Yazarlar, 3501-121F426 projesi aracılığıyla Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) desteğini kabul etmektedir. Yıldızların tayf verileri ESO arşivinden ve 23A.T80.02, 22C.T80.01, 22B.T80.01, 22A.T80.01, nolu projeler ile Ankara Üniversitesi Rasathanesi’nde bulunan T80 – Prof. Dr. Berahitdin Albayrak Teleskobuna bağlı Shelyak tayfçekeriyle ve 20A.T40.04 nolu proje ile de T40-Kreiken teleskobuna bağlı eShel tayfçekeri ile elde edildi. Bu çalışma aynı zamanda CDS, Strasbourg, Fransa’da işletilen SIMBAD veri tabanından ve NASA’nın Astrofizik Veri Sisteminden yararlanıldı.

Kaynakça

  1. Asplund M., Grevesse N., Sauval A. J., Scott P., 2009, ARA&A, 47, 481
  2. Bhat A., Irrgang A., Heber U., 2022, A&A, 663, A39
  3. Bobylev V. V., Bajkova A. T., 2009, Astronomy Letters, 35, 396 Brown A. G. A., Hartmann D., Burton W. B., 1995, A&A, 300, 903
  4. Bubar E. J., King J. R., 2010, AJ, 140, 293
  5. Cunha K., Smith V. V., 1996, A&A, 309, 892
  6. Dolan C. J., Mathieu R. D., 2001, AJ, 121, 2124
  7. Ducati J. R., 2002, VizieR Online Data Catalog
  8. Ekström S., ve diğ., 2012, A&A, 537, A146

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Astronomik Bilimler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2022

Kabul Tarihi

19 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Ünal, K. Ö., Elmaslı-akçar, A., Özuyar, D., & Çalışkan-türksoy, Ş. (2023). Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 4(3), 332-340. https://doi.org/10.55064/tjaa.1203816
AMA
1.Ünal KÖ, Elmaslı-akçar A, Özuyar D, Çalışkan-türksoy Ş. Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları. TJAA. 2023;4(3):332-340. doi:10.55064/tjaa.1203816
Chicago
Ünal, Kübra Özge, Aslı Elmaslı-akçar, Doğuş Özuyar, ve Şeyma Çalışkan-türksoy. 2023. “Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 4 (3): 332-40. https://doi.org/10.55064/tjaa.1203816.
EndNote
Ünal KÖ, Elmaslı-akçar A, Özuyar D, Çalışkan-türksoy Ş (01 Aralık 2023) Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 4 3 332–340.
IEEE
[1]K. Ö. Ünal, A. Elmaslı-akçar, D. Özuyar, ve Ş. Çalışkan-türksoy, “Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları”, TJAA, c. 4, sy 3, ss. 332–340, Ara. 2023, doi: 10.55064/tjaa.1203816.
ISNAD
Ünal, Kübra Özge - Elmaslı-akçar, Aslı - Özuyar, Doğuş - Çalışkan-türksoy, Şeyma. “Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 4/3 (01 Aralık 2023): 332-340. https://doi.org/10.55064/tjaa.1203816.
JAMA
1.Ünal KÖ, Elmaslı-akçar A, Özuyar D, Çalışkan-türksoy Ş. Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları. TJAA. 2023;4:332–340.
MLA
Ünal, Kübra Özge, vd. “Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, c. 4, sy 3, Aralık 2023, ss. 332-40, doi:10.55064/tjaa.1203816.
Vancouver
1.Kübra Özge Ünal, Aslı Elmaslı-akçar, Doğuş Özuyar, Şeyma Çalışkan-türksoy. Orion Yıldız Oluşum Bölgesindeki Bazı Erken B Türü Yıldızların Kimyasal Bollukları. TJAA. 01 Aralık 2023;4(3):332-40. doi:10.55064/tjaa.1203816

TJAA, Türk Astronomi Derneğinin (TAD) bir yayınıdır.