Dünyadaki Gözlemevlerinde Işık Kirliliğinin Güncel Durumu ve Zamansal Değişimi

Öz

Astronomi sitelerinde ışık kirliliği trendlerini incelemek amacıyla yapılan çalışmalar, gözlemevlerinin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Günümüzde dünya genelinde 2225 kayıtlı amatör ve profesyonel astronomi sitesi bulunmaktadır. Bu çalışmada, tüm bu astronomi siteleri için 2002-2023 dönemine ait zamansal trendler, uydu verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Mann-Kendall (MK) ve Sen’s Slope (SS) istatistikleri hesaplanarak, ışık kirliliğinde gözlemlenen artış veya azalışların istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda 570 gözlemevinde anlamlı bir değişim tespit edilmiştir; bu gözlemevlerinden 182’sinde ışık kirliliğinde azalma, 388’inde ise artış görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• light pollution
• methods: data analysis
• telescopes

Current Status and Temporal Variation of Light Pollution of Astronomy Sites in the World

Abstract

The analysis of light pollution trends on astronomy websites is of significant importance for the future of observatories. At the time of writing, there are 2225 registered amateur and professional astronomy sites worldwide. In this study, temporal trends for the period 2002-2023 for all these astronomy sites were analysed using satellite data. The Mann-Kendall (MK) and Sen's Slope (SS) statistics were calculated to ascertain whether the observed increases or decreases in light pollution were statistically significant. The analysis revealed a significant change in 570 observatories, with 182 demonstrating a reduction in light pollution and 388 exhibiting an increase.

Keywords

• light pollution
• methods: data analysis
• telescopes

Kaynakça

1. Bará S., Tapia C. E., Zamorano J., 2019, Sensors, 19, 1336
2. Cinzano P., Falchi F., Elvidge C. D., 2001, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 328, 689
3. Coaton J., Cayless M., Marsden A., 2012, Lamps and lighting. Routledge
4. Elvidge C. D., Baugh K. E., Zhizhin M., Hsu F.-C., 2013, Proceedings of the Asia-Pacific Advanced Network, 35, 62
5. Fiorentin P., Bettanini C., Lorenzini E., Aboudan A., Colombatti G., Ortolani S., Bertolo A., 2018, in 2018 5th IEEE International Workshop on Metrology for AeroSpace (MetroAeroSpace). pp 274–278
6. Green R. F., Luginbuhl C., Wainscoat R. J., Duriscoe D., 2018, in American Astronomical Society Meeting Abstracts# 231. pp 122–03
7. Hänel A., ve dig., 2018, Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer, 205, 278
8. Hao Q., Wang L., Liu G., Ren Z., Wu Y., Yu Z., Yu J., 2023, Environmental Science and Pollution Research, 30, 101963

9. Ho C., Lin H., 2015, Lighting Research & Technology, 47, 931
10. Liu M., Zhang B., Li W., Guo X., Pan X., 2018, Lighting Research & Technology, 50, 616
11. Longcore T., Duriscoe D., Aubé M., Jechow A., Kyba C. C., Pendoley K. L., 2020, Frontiers in Marine Science, 7, 706
12. Ma T., Zhou Y., Zhou C., Haynie S., Pei T., Xu T., 2015, Remote Sensing of Environment, 158, 453
13. Mander S., Alam F., Lovreglio R., Ooi M., 2023, Sustainable Cities and Society, 92, 104465
14. Mann H. B., 1945, Econometrica, 13, 245
15. Priyatikanto R., Admiranto A. G., Putri G. P., Elyyani E., Maryam S., Suryana N., 2019, Indonesian Journal of Geography, 51, 190
16. Sen P. K., 1968, Journal of the American Statistical Association, 63, 1379
17. Yerli S. K., Aksaker N., Bayazit M., Kurt Z., Aktay A., Erdoˇgan M. A., 2021, Ap&SS, 366, 34
18. Zhao M., ve dig., 2019, Remote Sensing, 11, 1971
19. Zou C.-Z., ve dig., 2020, Remote Sensing, 12, 2891