Ötegezegen Sistemlerinin Sınıflandırılması

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc., 259 - 263, 01.07.2025

Özgecan Önal Taş , Safahan Başara , Seda İyisan , Ayşenur Köse , Ayşenur Ulutaş

https://doi.org/10.55064/tjaa.1598060

Öz

Bu çalışma, NASA Ötegezegen Arşivi tarafından sağlanan Gezegen Sistemleri Kataloğu kullanılarak F, G, K ve M tayf türündeki tek anakol yıldızları etrafında yörüngelenen ve en az üç veya daha fazla gezegenden oluşan gezegenli sistemlerinin sınıflandırmasına odaklanmaktadır. Bir gezegenli sistem içerisindeki gezegenlerin yıldızlarına olan ortalama uzaklıklarına göre genel kütle dağılımının incelenmesi sonucunda artan, azalan, tek tip ve karışık olmak üzere dört tip gezegenli sistem olduğu görülmüştür. Bu durumun gözlem tekniklerinden kaynaklanan yanlılıklardan dolayı mı yoksa yapısal olduğu mu henüz bilinmemektedir. Bu sebepten dolayı bu resmin zaman içerisinde değişime uğraması muhtemeldir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre dört sistem türünün de tüm tayf türlerinde yaygın olduğu görülmüştür. Ayrıca, G ve K tayf türündeki yıldızlara yönelik gözlemsel yanlılığın yanı sıra, sistemlerin %50’sinin artan kütleli gezegen sistemleri olma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Bu şema Güneş Sistemini karışık kütleli bir sistem olarak sınıflandırmaktadır. Bir gezegen sisteminin kütle dağılımından ziyade gezegen tipleri yıldızın tayf türüne daha duyarlı bulunmuştur. Yıldızın tayf türü F’den M’ye değiştikçe gezegen tiplerinin gazca zenginden karasal bakımdan zengine doğru değiştiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

FGKM main-sequence stars , extrasolar planets , system classification

Destekleyen Kurum

İstanbul Üniversitesi

Teşekkür

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri bölümüne araştırmamızı gerçekleştirmek için gerekli ortamı ve olanakları sağladığı için teşekkür ederiz.

Classification of Exoplanetary Systems

Öz

This study focuses on classification planetary system that composed of at least three planet or more orbiting around F, G, K, and M spectral type single main-sequence stars using the Planetary Systems Catalogue provided by NASA Exoplanet Archive. Examination of overall mass distribution with respect to the stellar distance within the planetary system show there are four types of planetary systems, i.e. increasing, decreasing, single-type and mixed. Results suggest these system types are common in all spectral types. Moreover, besides the observational bias towards G and K spectral type stars, 50% of the systems tend to be increasing planetary systems. This scheme classifies the Solar System is a mixed-mass system. Planet types rather than the mass distribution of a planetary system is more sensitive to the spectral type of a star. We found the planet types change from gas rich to rocky as the spectral type of a star changes from F to M.

Anahtar Kelimeler

FGKM main-sequence stars , extrasolar planets , system classification

Kaynakça

• Frommert, H., Kronberg, C., 2007, The Milky Way Galaxy, SEDS. Archived from the original on May 12, 2007.
• Hu, R., 2022, AASTCS9, Exoplanets 4, id. 102.263. Bulletin of the American Astronomical Society, Vol. 54, No. 5 e-id 2022n5i102p263.
• Mishra, L., Alibert, Y., Udry, S., Mordasini, C., Framework for the architecture of exoplanetary systems I. Four classes of planetary system architecture, Astronomy & Astrophysics, 670 (2023a) A68
• Mishra, L., Alibert, Y., Udry, S., Mordasini, C., Framework for the architecture of exoplanetary systems I. Nature versus Nurture: Emergent formation pathways of architecture classes, Astronomy & Astrophysics, 670 (2023b) A69
• Ribas, A., Bouy, H., Merin, B., Protoplanetary disk lifetimes vs. stellar mass and possible implications for giant planet populations, Astronomy & Astrophysics, 576 (2015) A52