Araştırma Makalesi

DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması

Cilt: 6 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması

Öz

Doğu Anadolu Gözlemevi'nde kurulumu tamamlanmış olan 4m'lik DAG Teleskobu dünyada yalnızca birkaç teleskopta bulunan koronografla donatılmış durumdadır. Doğrudan görüntüleme tekniği ile yapılacak gözlemler, teleskobun adaptif optik düzeltmesinin de yardımıyla yıldızların etrafında gezegen, kahverengi cüce veya yıldız bileşenlerinin belirlenmesine olanak tanıyacaktır. Bu çalışmada bilinen ötegezegen sistemlerinden yörünge periyodu bir yıldan büyük olan sistemlerin kontrast değerleri hesaplanmaya çalışılmış ve DAG Teleskobunun kırınım sınırlı odağında çalışacak olan PLACID koronografıyla görüntülenebilecek olan sistemler belirlenmiştir. Hesaplamaların doğruluğu literatürden derlenen doğrudan görüntülenmiş bir kontrol örneklemi ile test edilmiştir. Güvenilir ötegezegen kataloglarından derlenen 685 sistemden 356'sının gezegen/barınak yıldız kontrast oranı hesaplanabilmiştir. Kontrast değerleri elde edilen 356 sistemden 21'inin DAG Teleskobu ile görüntülenebileceği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Yükseköğretim Kurulu, TÜBİTAK

Proje Numarası

FBA-2022-39121, FBA-2023-2698

Teşekkür

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından FBA-2022-39121 numaralı ADEP projesi kapsamında ve Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından FBA-2023-2698 numaralı ADEP projesiyle desteklenmiştir. Seda Kaptan TÜBİTAK 2211-A ve YÖK 100/2000 programları tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Ahn K., ve dig., 2023, A&A, 673, A29
  2. Alis S., Kaptan S., Bastürk Ö., Yesilyaprak C., 2024, in EAS2024,European Astronomical Society Annual Meeting. p. 249
  3. Allard F., 2014, in Booth M., Matthews B. C., Graham J. R., eds, IAU Symposium Vol. 299, Exploring the Formation and Evolution of Planetary Systems. pp 271–272, doi:10.1017/S1743921313008545
  4. Arras P., Bildsten L., 2006, ApJ, 650, 394
  5. Balbay R., Tugrul Tezcan C., Shaemoni Niaei M., Satır O., Yesilyaprak C., 2020, in Pizzo R., Deul E. R., Mol J. D., dePlaa J., Verkouter H., eds, Astronomical Society of the Pacific Conference Series Vol. 527, Astronomical Data Analysis Software and Systems XXIX. p. 567
  6. Baraffe I., Chabrier G., Barman T. S., Allard F., Hauschildt P. H., 2003, A&A, 402, 701
  7. Bayo A., Rodrigo C., Barrado Y Navascués D., Solano E., Gutiérrez R., Morales-Calderón M., Allard F., 2008, A&A, 492, 277
  8. Bear E., Soker N., 2014, MNRAS, 444, 1698

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Astronomik Aygıtlar, Gezegen Bilimi (Güneş Sistemi ve Gezegen Jeolojisi hariç), Yıldız Astronomisi ve Gezegen Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

18 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaptan, S., Aliş, S., & Baştürk, Ö. (2025). DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(2), 28-49. https://doi.org/10.55064/tjaa.1751792
AMA
1.Kaptan S, Aliş S, Baştürk Ö. DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması. TJAA. 2025;6(2):28-49. doi:10.55064/tjaa.1751792
Chicago
Kaptan, Seda, Sinan Aliş, ve Özgür Baştürk. 2025. “DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (2): 28-49. https://doi.org/10.55064/tjaa.1751792.
EndNote
Kaptan S, Aliş S, Baştürk Ö (01 Aralık 2025) DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 2 28–49.
IEEE
[1]S. Kaptan, S. Aliş, ve Ö. Baştürk, “DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması”, TJAA, c. 6, sy 2, ss. 28–49, Ara. 2025, doi: 10.55064/tjaa.1751792.
ISNAD
Kaptan, Seda - Aliş, Sinan - Baştürk, Özgür. “DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/2 (01 Aralık 2025): 28-49. https://doi.org/10.55064/tjaa.1751792.
JAMA
1.Kaptan S, Aliş S, Baştürk Ö. DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması. TJAA. 2025;6:28–49.
MLA
Kaptan, Seda, vd. “DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, c. 6, sy 2, Aralık 2025, ss. 28-49, doi:10.55064/tjaa.1751792.
Vancouver
1.Seda Kaptan, Sinan Aliş, Özgür Baştürk. DAG Teleskobu ile Ötegezegenlerin Doğrudan Görüntülenmesi Üzerine Bir Öngörü Çalışması. TJAA. 01 Aralık 2025;6(2):28-49. doi:10.55064/tjaa.1751792

TJAA, Türk Astronomi Derneğinin (TAD) bir yayınıdır.