AXK NuSTAR J095551+6940.8: Yüksek Kütleli Bir X-ışını Çiftinde Süper Manyetik Alanlı Bir Nötron Yıldızı

Abstract

Aşırı-parlak X-ışını kaynakları (AXK) bir güneş kütlesi için geçerli Eddington sınırının 100-1000 katı parlaklığa sahip nesnelerdir. Bir görüşe göre bu nesneler kütle aktarımı yapan $M \sim 10\,M_{\odot}$ kütleli karadelikler olup ışımaları hüzmelendiği için Eddington limiti üzerinde parlaklığa sahip olabilmektedir. Başka bir görüşe göre ise bu nesneler ortanca kütleli karadelikler ($M \sim 100-1000\,M_{\odot}$) olarak Eddington limiti civarında kütle aktarımı yapmaktadır. Çok yakın zamanda M82 galaksisindeki AXK NuSTAR J095551$+$6940.8'ın X-ışını pulsarı, yani eşlikçisinden kütle aktarımı yapmakta olan bir nötron yıldızı olduğu, keşfedilmiştir. Disk-manyetosfer etkileşiminden yola çıkılarak bu nesnenin manyetik alanının $B \gtrsim 10^{13} {\rm G}$ olduğu gösterilmiştir. Bu kadar yüksek manyetik alanlarda kuantum-elektrodinamiksel süreçlerin elektron saçılma tesir kesitini küçülterek kritik ışıma gücünü Eddington limitinin üzerine çıkarabileceği bilinmektedir. M82 X-2'nin Eddington-üzeri ışınımının nedeninin bu tür süreçler olabileceği öne sürülmüştür.

Keywords

• X-rays: binaries
• compact objects
• neutron stars

Kaynakça

1. Bachetti M., Harrison F., Walton D., Grefenstette B., Chakrabarty D., et~al., 2014, Nature, 514, 202
2. Canuto V., Lodenquai J., Ruderman M., 1971, Phys.Rev., D3, 2303
3. Christodoulou D.~M., Laycock S.~G.~T., Kazanas D., 2014, ArXiv e-prints:1411.5434
4. Dall'Osso S., Perna R., Stella L., 2015, mnras, 449, 2144
5. Davidson K., Ostriker J.~P., 1973, apj, 179, 585
6. Doroshenko V., Santangelo A., Ducci L., 2015, aap, 579, A22
7. Duncan R.~C., Thompson C., 1992, apjl, 392, L9
8. Ekşi K.~Y., Andaç İ.~C., Çıkıntoğlu S., Gençali A.~A., Güngör C., Öztekin F., 2015, mnras, 448, L40

9. Feng H., Rao F., Kaaret P., 2010, apjl, 710, L137
10. Fragos T., Linden T., Kalogera V., Sklias P., 2015, apjl, 802, L5
11. Ghosh P., Lamb F.~K., 1979a, apj, 232, 259
12. Ghosh P., Lamb F.~K., 1979b, apj, 234, 296
13. Gladstone J.~C., 2013, \memsai, 84, 629
14. Gladstone J.~C., Roberts T.~P., Done C., 2009, mnras, 397, 1836
15. Gnedin Y.~N., Sunyaev R.~A., 1973, \aap, 25, 233
16. Herold H., 1979, Physical Review D, 19, 2868
17. Klu\'zniak W., Lasota J.-P., 2015, mnras, 448, L43
18. Kong A.~K.~H., Di Stefano R., Yuan F., 2004, apjl, 617, L49
19. Lyutikov M., 2014, ArXiv e-prints:1410.8745
20. Medvedev A.~S., Poutanen J., 2013, mnras, 431, 2690
21. Paczynski B., 1992, Acta Astronomica, 42, 145
22. Poutanen J., Lipunova G., Fabrika S., Butkevich A.~G., Abolmasov P., 2007, mnras, 377, 1187
23. Rees M.~J., 1984, Annual Review of Astronomy and Astrophysics, 22, 471
24. Remillard R.~A., McClintock J.~E., 2006, Annual Review of Astronomy and Astrophysics, 44, 49
25. Roberts T.~P., 2007, Astrophys.Space Sci., 311, 203
26. Romanova M.~M., Ustyugova G.~V., Koldoba A.~V., Lovelace R.~V.~E., 2002, apj, 578, 420
27. Shao Y., Li X.-D., 2015, apj, 802, 131
28. Thompson C., Duncan R.~C., 1996, apj, 473, 322
29. Tong H., 2015a, ArXiv e-prints:1508.03115
30. Tong H., 2015b, Research in Astronomy and Astrophysics, 15, 517
31. Tsygankov S.~S., Mushtukov A.~A., Suleimanov V.~F., Poutanen J., 2015, ArXiv e-prints:1507.08288