Ç.Ü. Uzay Bilimleri ve Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (UZAYMER) : I. Gözlem Koşulları ve Güncel Projeler

Öz

Çukurova Üniversitesi Uzay Bilimleri ve Güneş Enerjisi Araştırma ve Uygulama Merkezi (Ç.Ü. - UZAYMER) 1991 yılında kurulmuştur. Bu çalışmada, UZAYMER'de sürdürülen astronomi, astrofizik ve güneş enerjisi alanlarındaki güncel araştırmalar ile merkezin sahip olduğu astronomik altyapı hakkında bilgi verilmektedir. Bununla birlikte, AstroGIS veri tabanından derlenen uzun dönem (20 yıllık) ve meteoroloji istasyonundan alınan orta dönem (7 yıllık) ölçümler ile UZAYMER'in astrometerolojik durumu değerlendirilmektedir. Gözlemevinde sürdürülen bilimsel gözlemlere ait astronomik sönümleme katsayıları, görüş koşulları ve ışık kirliliği ölçümleri sunulmaktadır. 50 cm ayna çapına sahip UZAYMER Teleskobu'nun (UT50) gözlem limitleri hesaplanarak gözlem performansı değerlendirilmiştir. İyileştirilen teknik altyapısı ve artan insan kaynağı ile UZAYMER hem ulusal hem de uluslararası bilimsel iş birliklerini sürdürebilecek bir seviyeye ulaşmıştır. Ayrıca UZAYMER, yıllık açık gece sayısı, uygun hava koşulları ve karanlık gökyüzü değerleri ile 2141 gözlemevi arasında Astronomik Gözlemevleri Uygunluk İndisi (SIAS) ölçeğinin A kategorisinde 972. sırada yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• light pollution
• methods: observational
• methods: data analysis
• site testing
• X-rays: galaxies

Çukurova University Space Sciences and Solar Energy Research and Application Center (UZAYMER): I. Observing Conditions and Ongoing Projects

Abstract

Çukurova University Space Sciences and Solar Energy Research and Application Center (UZAYMER) was founded in 1991. In this work, we present current research in the fields of astronomy, astrophysics and solar energy and the astronomical infrastructure of the center. In addition, the astrometrological status of UZAYMER was investigated using long-term (20 years) data from the AstroGIS database and moderate-term (7 years) measurements taken from the meteorological station. Astronomical extinction coefficients, seeing conditions and light pollution measurements of UZAYMER were also obtained. Furthermore, the observation limits were determined for the UZAYMER 50 cm telescope (UT50) and the observation efficiency was evaluated. UZAYMER has reached a level that can support both national and international scientific collaborations with its improved technical infrastructure and increased human resources. With its annual number of clear nights, favorable weather conditions and dark sky values, UZAYMER ranks 972 in Group A of the Suitability Index for Astronomical Sites (SIAS) among the 2141 observatories.

Keywords

• light pollution
• methods: observational
• methods: data analysis
• site testing
• X-rays: galaxies

Kaynakça

1. Aksaker N., Yerli S. K., et al., 2015, ExpA, 39, 547
2. Aksaker N., Akyuz A., Avdan S., Avdan H., 2019, MNRAS, 488, 5935
3. Aksaker N., Yerli S. K., Erdogan M. A., et al., 2020, MNRAS, 493, 1204
4. Akyuz A., Avdan S., Allak S., et al., 2020, MNRAS, 499, 2138
5. Allak S., Akyuz A., Aksaker N., Ozdogan Ela M., Avdan S., Soydugan F.,2020, MNRAS, 499, 5682
6. Altun Z. G., 1985, Çukurova Bölgesi Koşullarında Güneş Evi Denemesi,
7. Atız A., 2014, Güneş Kolektörleri ve Güneş Havuzu...
8. Avdan H., Avdan S., Akyuz A., Balman S., Aksaker N., Akkaya Oralhan I.,2016, ApJ, 828, 105

9. Avdan Ş., Akyüz A., Vinokurov A., et al., 2019, ApJ, 875, 68
10. Bachetti M., Rana V., Walton D.J., et al., 2013, ApJ, 778, 163
11. Bachetti Matteo, et al., 2014, Nature, 514, 202
12. Bortle J. E., 2001, Introducing the Bortle Dark-Sky Scale
13. Borucki W. J., Koch D., et al., 2010, Science, 327, 977
14. Carpano S., Haberl F., Maitra C., Vasilopoulos G., 2018, MNRAS, 476, L45
15. Colbert E. J. M., Mushotzky R. F., 1999, ApJ, 519, 89
16. Collins K. A., Kielkopf J. F., Stassun K. G., Hessman F. V., 2017, AJ, 153,77
17. Eastman J., Gaudi B. S., Agol E., 2013, PASP, 125, 83
18. Emrahoğlu Nuri, Uzaymer’den İlk ışık, 2013, İstanbul
19. Fürst F., Walton D. J., et al., 2016, ApJ, 831, L14
20. Gökçe I., 2020, Fotovoltaik (PV) Hücreler ..., Ç.Ü Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi
21. Hébrard G., Cameron A.C., et al., 2013, A&A, 549, A134
22. Hellemeier J. A., Yang R., Sarazin M., Hickson P., 2019, MNRAS, 482,4941
23. Israel G. L., Belfiore A., et al., 2017a, Science, 355, 817
24. Israel G. L., Papitto A., et al., 2017b, MNRAS, 466, L48
25. Kaaret P., Feng H., Roberts T. P., 2017, ARA&A, 55, 303
26. Landolt Arlo. U., 2009, AJournal, 137, 4186
27. Leach R. W., Schild R. E., Gursky H., Madejski G. M., Schwartz D. A.,Weekes T. C., 1980, PASP, 92, 233
28. Liu L.-Y., et al., 2020, Research in Astronomy and Astrophysics, 20, 084
29. Madau P., Rees M. J., 2001, ApJournal, 551, L27
30. Mayor M., Queloz D., 1995, Nature, 378, 355TJAA2,issue1–7 (2021)
31. Mezcua M., Roberts T. P., Lobanov A. P., Sutton A. D., 2015, MNRAS, 448,1893
32. Pérez-Jordán G., Castro-Almazán J. A., Muñoz-Tuñón C., Codina B., VerninJ., 2015, MNRAS, 452, 1992
33. Poro A., et al., 2020, arXiv e-prints, p. arXiv:2006.00528
34. Poro A., Zamanpour S., Hashemi M., Aladağ Y., Aksaker N., Rezaei S.,Solmaz A., 2021, arXiv e-prints, p. arXiv:2101.06265
35. Poutanen J., Fabrika S., Valeev A. F., Sholukhova O., Greiner J., 2013,MNRAS, 432, 506
36. Rodríguez Castillo G. A., et al., 2020, ApJ, 895, 60
37. Salisbury M. A., Kolb U. C., Norton A. J., Haswell C. A., 2021, New Astron.,83, 101477
38. Sathyaprakash R., et al., 2019, MNRAS, 488, L35
39. Sutton A. D., Roberts T. P., Middleton M. J., 2013, MNRAS, 435, 1758
40. Varela A. M., Bertolin C., Muñoz-Tuñón C., Ortolani S., Fuensalida J. J.,2008, MNRAS, 391, 507
41. Winn J. N., Fabrycky D. C., 2015, ARA&A, 53, 409
42. Zellem Robert. T., et al., 2020, PASP, 132, 054401