EN
TR
Astronomi Alanında Makine Öğrenmesi Uygulamaları
Öz
Gelişen teknoloji ile birlikte astronomi alanında veri toplama araçlarının çeşitliliği ve kapasitesi de gelişti. Toplanan veri miktarının artması ile birlikte bu alandaki veri madenciliği, büyük veri uygulamaları, makine öğrenmesi ve yapay zeka uygulamalarının sayısı her geçen gün artıyor. Astronomi alanındaki hesaplamalarda da en önemli kısım verinin yapısının ortaya çıkarılması ve değerlendirilmesidir. Makine öğrenmesi günümüzde bu hesaplamalarda ön plana çıkarak önemli bir uygulama alanı bulunuyor. Bu alanda kullanılan en yaygın makine öğrenmesi yöntemleri denetimli öğrenmede Destek Vektör Makineleri (Support Vector Machines), Rastgele Orman (Random Forests) ve Yapay Sinir Ağları(Artificial Neural Network) iken denetimsiz öğrenmede Kendi Kendine Sınıflandırma/Düzenleme Haritası (Self-Classifying/Organizing Map), Temel Bileşen Çözümlemesi (Pricipal Component Analysis) ’dir. Birbirinden farklı makine öğrenmesi yöntemleri gökcisimlerinin sınıflandırılmasından, gözlemsel özelliklerinin değerlendirilmesine ve modellerle uyum değerlendirmesine kadar birden fazla alt başlıkta uygulama buluyor. Bunlar arasında ön plana çıkan çarpıcı örnekler; gökadaların sınıflandırılması, güneş fiziği araştırmaları , değişen yıldız türlerinin belirlenmesi, yeni gezegen keşifleri ve yıldızların temel parametrelerinin belirlenmesiyle yıldız iç yapı ve evrimlerinin ortaya çıkarılması ve modellenmesi üzerinedir. Bu çalışma astroenformatik ve astroistatistik alanında Türkçe kaynak oluşturmak adına son beş yıl içerisinde astronomi alanında güncel yazılmış makalelerden bir derleme sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Agarwal, D. ve ark.: FETCH: A deep-learning based classifier for fast transient classification. (2020) MNRAS 497 1661.
- An, F. X. ve ark.: Multi-wavelength Properties of Radio-and Machine-learning-identified Counterparts to Submillimeter Sources in S2COSMOS. (2019) The Astrophysical Journal 886(1) 48.
- Aschwanden, M. J.: A Code for Automated Tracing of Coronal Loops Approaching Visual Perception. (2010) Solar Physics 262(2) 399–423.
- Azari A. R. ve ark.: Integrating Machine Learning for Planetary Science: Perspectives for the Next Decade Planetary Science and Astrobiology Decadal Survey (2020) 2023-2032 arXiv:2007.15129.
- Barchi, P. H., da Costa, F. G., Sautter, R., Moura, T. C., Stalder, D. H., Rosa, R. R., de Carvalho, R. R.: Improving galaxy morphology with machine learning. (2017) arXiv preprint arXiv:1705.06818.
- Baron, D.: Machine Learning in Astronomy: a practical overview (2019) eprint arXiv:1904.07248.
- Bellinger, E. P., Angelou, G. C., Hekker, S., Basu, S., Ball, W. H., Guggenberger, E. : Fundamental Parameters of Main-Sequence Stars in an Instant with Machine Learning. ApJ (2016) 830(1) 31 2016.
- Bellinger, E. P., Kanbur, S. M., Bhardwaj, A., Marconi, M.: When a Period Is Not a Full Stop: Light Curve Structure Reveals Fundamental Parameters of Cepheid and RR Lyrae Stars. (2019) MNRAS 491 4752.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Astronomik Bilimler (Diğer)
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2021
Kabul Tarihi
19 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 1