Araştırma Makalesi

Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi

Cilt: 53 Sayı: 2-3 1 Ağustos 2010
  • Ferkan Sipahi
  • M Burhan Sadıklar
PDF İndir
EN TR

Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi

Öz

Doğu Karadeniz KD-Türkiye metalojenik provensi’nde bulunan Zigana Dağı Gümüşhane civarındaki Geç Kretase volkanik kayaçları yoğun hidrotermal alterasyona ve çok az yüzeysel ayrışmaya maruz kalmışlardır. Tabanda bulunan Geç Kretase bazalt, andezit ve bunların piroklastitleri yine aynı yaşlı Dasit-I ve Dasit-II olarak adlandırılan dasitik kayaçlar tarafından üstlenmektedir. Volkanik kayaçlar bimodal karakterde olup, volkanik yay ortamlarında gelişmişlerdir.

Volkanitler serizit/illit-klorit fasiyesinde bozunmuşlardır ve alterasyon ürünü olarak serizit/illit, klorit, kuvars, karbonat mineralleri ankerit ve kalsit , demir oksit ve nadiren kaolinit, simektit ve epidot içerirler. Serizitleşme/illitleşme volkanitlerinde görülen en yaygın hidrotermal alterasyon türüdür. İllitten sonra en yaygın görülen alterasyon türü klorittir. Piritleşme tüm volkanitlerde görülmekle birlikte en yaygın dasitlerde gözlenir. Bazı alanlarda, yer yer limonitleşme mevcuttur. Epidotlaşma ise nadirdir ve özellikle bazalt ve andezitlerde görülür. Hidrotermal alterasyonun bir sonucu olarak Zigana volkanitlerinde oluşan kütle kazanç ve kayıplarını hesaplamak için isocon analizi uygulanmış ve genel olarak bazalt ve andezitte %2-61 kütle kazancı, Dasit-I %71 kütle kazancı ve %42 kütle kaybı ve Dasit-II’de %44 kütle kazancı ve %32 kütle kaybı hesaplanmıştır. Dolayısıyla, ana kayacın hidrotermal alterasyonu esnasında volkanitlerde hem kütle kazancı hem de kütle kaybı meydana gelmiştir. Genellikle, az altere kayaçtan çok altere kayaca doğru illit-klorit-kaolinit artarken karbonat mineralleri azalır.

Volkanitlerde, serizitleşme/illitleşme, kloritleşme ve silisleşmeye sebep olan sıvıların Cu, Pb ve Zn gibi metalleri arttırmadığı, gerçekte bu sıvıların bu metallerce fakir olduğu söylenebilir. Bu aynı zamanda onların değişik hidrotermal şartlar altında geliştiğine işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdioğlu, E., 2008. Kutlular (Sürmene-Trabzon) Masif Sülfit Yatağı Hidrotermal Alterasyonunun Kil Mineralojisi, Jeokimyası, Duraylı İzotop Özellikleri ve Kökeni/ (Nature and Origin of Hydrothermal Alteration of the Kutlular (Sürmene-Trabzon) Massive Sulphide Deposit, Using Clay Mineralogy, Geochemistry and Stable Isotopes). Doktora Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon, 240s.
  2. Adamia, S.A., Chlehotva, M.B., Kekelia, M., Lordkipanidze, M., Shavishili, I. ve Zachariazadze, G.S. 1981. Tectonic Of The Caucaus and Adjoining Regions. Journal of Structural Geology 3, 437–44.
  3. Akçay, M. ve Arar, M., 1999. Geology, mineralogy and geochemistry of the Çayeli massive sulphide ore deposit, Rize, NE Turkey. In: Stanley et al., (Eds.), Mineral Deposits: Processes to Processing. Balkema, Rotterdam, pp. 459-462.
  4. Akçay, M. ve Moon, C.J., 2001. Geochemistry of pyrite-bearingand purple dacites in north-eastern Turkey: a new exploration tool for the Kuroko type deposits. In: Piestrzyski, A. (ed) Mineral Deposits at the Beginning of the 21st Century. Krakow, Poland, p. 210–213.
  5. Akıncı, Ö.T., 1980. Major copper metallogenetic units and genetic igneous complexes of Turkey. In: Jankoviç, S. & Sillitoe, R. (eds), European Copper Deposits. Belgrade, Belgrade University, Faculty of Geology and Mining, 199–208.
  6. Akıncı, Ö.T., 1984. The Eastern Pontide volcano-sedimantery belt and associated massive sulphide deposits, In: Dixon, J.E. and Robertson, A.H.F. (Eds.) The geological evolution of the Eastern Mediterranean. Geol. Soc. Lond. Spec. Publ., 17, 415- 428.
  7. Altun, Y., 1972. Geology of the Madenköy (1) area. Maden Tekik ve Arama Enstitüsü (MTA) Rept. 553, 10 p. (in Turkish).
  8. Arribas, A.J.R., 1995. Characteristics of high-sulfidation epithermal deposits, and their relation to magmatic fluid. In: Thompson, J.F.H. (ed), Magmas, Fluids, and Ore Deposits. Mineralogical Association of Canada, Short Course 23, 419– 454.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ferkan Sipahi Bu kişi benim

M Burhan Sadıklar Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2010

Gönderilme Tarihi

14 Eylül 2009

Kabul Tarihi

8 Mart 2010

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2010 Cilt: 53 Sayı: 2-3

Kaynak Göster

APA
Sipahi, F., & Sadıklar, M. B. (2010). Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi. Türkiye Jeoloji Bülteni, 53(2-3), 97-128. https://izlik.org/JA87YR49LK
AMA
1.Sipahi F, Sadıklar MB. Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi. Türkiye Jeol. Bült. 2010;53(2-3):97-128. https://izlik.org/JA87YR49LK
Chicago
Sipahi, Ferkan, ve M Burhan Sadıklar. 2010. “Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 53 (2-3): 97-128. https://izlik.org/JA87YR49LK.
EndNote
Sipahi F, Sadıklar MB (01 Ağustos 2010) Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi. Türkiye Jeoloji Bülteni 53 2-3 97–128.
IEEE
[1]F. Sipahi ve M. B. Sadıklar, “Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi”, Türkiye Jeol. Bült., c. 53, sy 2-3, ss. 97–128, Ağu. 2010, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR49LK
ISNAD
Sipahi, Ferkan - Sadıklar, M Burhan. “Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 53/2-3 (01 Ağustos 2010): 97-128. https://izlik.org/JA87YR49LK.
JAMA
1.Sipahi F, Sadıklar MB. Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi. Türkiye Jeol. Bült. 2010;53:97–128.
MLA
Sipahi, Ferkan, ve M Burhan Sadıklar. “Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 53, sy 2-3, Ağustos 2010, ss. 97-128, https://izlik.org/JA87YR49LK.
Vancouver
1.Ferkan Sipahi, M Burhan Sadıklar. Zigana Gümüşhane, KD-Türkiye Volkanitlerinin Alterasyon Mineralojisi ve Kütle Değişimi. Türkiye Jeol. Bült. [Internet]. 01 Ağustos 2010;53(2-3):97-128. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR49LK

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy