Araştırma Makalesi

Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları

Cilt: 67 Sayı: 3 31 Ağustos 2024
PDF İndir
TR EN

Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları

Öz

Bu çalışma Biga Yarımadası (KB Türkiye)’nda yer alan Karadoru (Biga, Çanakkale) ve Karaköy (Yenice, Çanakkale) arasındaki Pb-Zn-Cu cevherleşmelerinin jeokimyasını ve kükürt izotop oranlarıile kökenini ortaya koymaya yöneliktir. İncelenen cevherleşmeler, Karadoru, Peynirderesi, Madençeşme (Biga, Çanakkale) ve Karaköy (Yenice, Çanakkale) olmak üzere toplam 4 lokasyonda gözlenmektedir. Bölgenin en alt tektonostratigrafik birimini Karakaya Kompleksi oluşturmaktadır. Karakaya Kompleksinin birimi olan ve başlıca metabazik kayaçları içeren Nilüfer birimi onun üzerinde de kireçtaşları, spilitik bazalt, diyabaz ve arkozik kumtaşlarını kapsayan Hodul birimi yer alır. Karakaya Kompleksine ait birimlerini Oligosen-Miyosen yaşlı Karadoru, Sarıçayır ve Soğucak granitoyidleri kesmektedir. Bölgede yüzlek veren birçok plütonik kütlelerin Karakaya Kompleksi (Nilüfer ve Hodul)’ne ait birimleri kestiği lokasyonlarda skarn zonları gelişmiştir. Karadoru, Sarıçayır ve Soğucak granitoyid kayaçları üzerine Miyosen yaştaki Çan volkanitleri gelir. İncelenen Pb-Zn-Cu cevherleşmeleri Karakaya Kompleksi içerisindeki Karadoru ve Madençeşme lokasyonlarında Nilüfer biriminde (epimetamorfikler), Peynirderesi ve Karaköy (Arapuçandere) mevkiilerinde Hodul birimi (metadiyabazve kristalize kireçtaşı) içerisinde damar şeklinde yataklanmaktadır. Cevherleşmenin mineral parajenezini galen, kalkopirit, sfalerit cevher mineralleri ile pirit, limonit, hematit, malakit, manganoksit, kuvars, kalsit ve klorit oluşturmaktadır. Çalışma alanındaki cevherli zonlardan alınan galen ve pirit numunelerinin δ34S değerleri sırasıyla Karadoru ‰ -3,4 ve ‰-3,9, Karaköy ‰-1,7 ve ‰ -1,6, Peynirderesi ‰ -1,7 ve ‰ -4,0 şeklindedir. İncelenen Pb-Zn-Cu cevherleşmelerinde galenlerde Sb/Bi oranının 0,06-0,34 ppm, piritlerde Co/Ni oranı 1-10 ppm arasında olması, kükürt izotop oranlarının negatif değerlerde olması, cevherleşmenin magmatik hidrotermal kökenli ve I-tipi bir magmatik aktiviteye bağlı olduğunaişaret etmektedir. Buna ek olarak, Pb-Zn-Cu cevherleşmelerinin damar şeklinde epijenetik yataklanması, iz element içeriklerinin (Pb, Zn, Cu, Bi, Sb, Ag, Au, W, As) yüksekliği ve silisleşme, serizitleşme, killeşme ve limonitleşme alterasyonlarının gözlenmesi de cevherleşmenin hidrotermal kökenli olduğunu destekler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Ofisi

Proje Numarası

1745-YL-08

Kaynakça

  1. Ağdemir, N., Kırıkoglu, M. S., Lehmann, B. & Tietze, J. (1994). Petrology and alteration geochemistry of the epithermal Balya Pb-Zn-Ag deposit, NW Turkey: a reconnaissance study. Mineralium Deposita, 29, 366-371.
  2. Akıska, S. (2020). Crystallization conditions and compositional variations of silicate and sulfide minerals in the Pb-Zn skarn deposits, Biga Peninsula, NW Turkey. Ore Geology Reviews, 118, Article 103322.
  3. Akıska, S., Demirela, G. & Sayili, S. (2013). Geology, mineralogy and the Pb, S isotope study of the Kalkim Pb-Zn±Cu deposits, Biga Peninsula, NW Turkey. Journal of Geosciences, 58(4) 379– 396.
  4. Akıska, S. & Demirela, G. (2014). Origin of the fluids in the Handeresi, Bağırkaçdere, and Fırıncıkdere (Kalkım, Yenice-Çanakkale) Pb-Zn±Cu distal skarn deposits. Yerbilimleri, 35(3), 199–218 (in Turkish with English abstract).
  5. Akıska, S. & Demirela, G. (2018). The geology, mineral chemistry and isotope composition of Çulfa Çukuru (Çanakkale) Pb-Zn±Cu±Ag deposit. In M. Avcıoğlu, T. Kurttaş, F. Toksaoy Köksal, Y. Eyüboğlu, E. Yiğitbaş, (Eds.), 71st Geological Congress of Turkey Abstract Book, (p.: 575–576). Jeoloji Mühendisleri Odası Yayınları. http://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/9ee599173fc3528_ek.pdf
  6. Akıs, İ. (2011). Geological and geochemical features of the skarn deposits in the vicinity of the Sarıçayır (Yenice/Çanakkale)-Turkey [Msc. Thesis]. Selcuk University, Konya, Turkey.
  7. Andic, T. & Kayhan, F. (1997). Report on the general geochemical research of the Çanakkale Lapseki (Report no. 10059). Technical reports of the general directorate of the Mineral Research and Exploration Institute (MTA) of Turkey, (in Turkish, unpublished).
  8. Anil, M. (1979). Etude géologique et métallogénique du secteur septentrional de Yenice (presqu'île de Biga-Turquie) (Doctoral dissertation).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer), İzotop Jeokimyası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2024

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2023

Kabul Tarihi

4 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 67 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kıray, D., Kuşcu, M., & Cengiz, O. (2024). Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları. Türkiye Jeoloji Bülteni, 67(3), 361-388. https://doi.org/10.25288/tjb.1369277
AMA
1.Kıray D, Kuşcu M, Cengiz O. Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları. Türkiye Jeol. Bült. 2024;67(3):361-388. doi:10.25288/tjb.1369277
Chicago
Kıray, Didem, Mustafa Kuşcu, ve Oya Cengiz. 2024. “Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 (3): 361-88. https://doi.org/10.25288/tjb.1369277.
EndNote
Kıray D, Kuşcu M, Cengiz O (01 Ağustos 2024) Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları. Türkiye Jeoloji Bülteni 67 3 361–388.
IEEE
[1]D. Kıray, M. Kuşcu, ve O. Cengiz, “Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları”, Türkiye Jeol. Bült., c. 67, sy 3, ss. 361–388, Ağu. 2024, doi: 10.25288/tjb.1369277.
ISNAD
Kıray, Didem - Kuşcu, Mustafa - Cengiz, Oya. “Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları”. Türkiye Jeoloji Bülteni 67/3 (01 Ağustos 2024): 361-388. https://doi.org/10.25288/tjb.1369277.
JAMA
1.Kıray D, Kuşcu M, Cengiz O. Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları. Türkiye Jeol. Bült. 2024;67:361–388.
MLA
Kıray, Didem, vd. “Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 67, sy 3, Ağustos 2024, ss. 361-88, doi:10.25288/tjb.1369277.
Vancouver
1.Didem Kıray, Mustafa Kuşcu, Oya Cengiz. Karadoru ve Karaköy (Biga Yarımadası, Çanakkale) Arasındaki Pb-Zn-Cu Cevherleşmelerinin Kökeni, Jeokimyası ve Kükürt İzotop Oranları. Türkiye Jeol. Bült. 01 Ağustos 2024;67(3):361-88. doi:10.25288/tjb.1369277

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy