Araştırma Makalesi

Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)

Cilt: 69 Sayı: 4 17 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)

Öz

Erzincan ilinin (Doğu Anadolu) Otlukbeli ilçesi sınırlarında yer alan Otlukbeli Travertenleri, Türkiye’nin jeolojik açıdan en özgün ve nadir traverten oluşumlarındandır. Bu travertenler, bölgedeki aktif bir tektonizmanın etkisinde kırık ve çatlaklar boyunca yüzeye çıkan Fe-oksitçe zengin mineralli sular tarafından oluşturulmuş, farklı jeomorfolojik özelliklere sahip karasal karbonatlardır. Bu karbonat oluşumları, traverten konileri, sırt tipi ve yamaç travertenleri şeklinde çalışma alanında gözlenmektedirler. Günümüzde aktif olmayan traverten sırt ve konileri çalışma alanında yaygın olarak gözlendiği gibi hala aktivasyonuna devam eden güncel karbonat çökelimi de mevcuttur. Bu araştırma kapsamında 60 civarı traverten konisi ve 15 adet traverten sırtı ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ölçülen bu traverten koni ve sırtları, coğrafi bilgi sistemi içinde değerlendirilmiş, travertenlerin jeomorfolojik ve jeolojik özellikleri yüksek çözünürlükte haritalanmıştır. Sedimantolojik açıdan bu karasal karbonatların depolanma sistemleri ve litotipleri ilk kez bu çalışmada ortaya konmuştur. Bu çalışmada, laminalı, kristalin kabuk, gaz kabarcıklı ve ince zarflar, bu üç farklı traverten sistemleri içinde gözlenen belirgin litotiplerdir. Küçük ve orta ölçekteki traverten havuz/havuzcukları, yamaç boyunca gelişen travertenlerin teraslarında yaygındır. Yapılan petrografik analizlerde bu travertenlerde eser miktarda Fe-oksit/oksihidroksit minerallerine rastlanmıştır. Otlukbeli Travertenleri, jeolojik-kültürel miras kriterleri açısından oldukça önemli bir değere sahip jeolojik oluşumlardır. Sahip olduğu nadirlik, bilimsel araştırma potansiyeli, eğitim ve jeoturizm açısından taşıdığı değerler, Otlukbeli Travertenlerini korunması gereken önemli bir jeosit konumuna getirmektedir. Bu benzersiz oluşumların korunması, bilimsel araştırmalara teşvik edilmesi ve sürdürülebilir jeoturizm kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Erzincan Valiliği, Otlukbeli Kaymakamı Sayın İbrahim GÖKÇE ve Erzincan İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Kaynakça

  1. Ağar, Ü. (1977). Demirözü (Bayburt) ve Köse (Gümüşhane) Bölgesinin Jeolojisi [Doktora Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
  2. Akdeniz, N., Şahintürk, Ö. ve Yakar, H. (1997). Pulur Bölgesinin Stratigrafisi ve Tektoniği (Bayburt-Doğu Pontidler). Bulletin of the Mineral Research and Exploration (Maden Tetkik Arama Dergisi), 119, 1-22.
  3. Akkan, E. ve Tuncel, M. (1990). Bilinmeyen Bir Doğal Anıt: Otlukbeli Gölü. Coğrafya Araştırmaları (Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Coğrafya Bilim ve Uygulama Kolu Yayını), 2(2), 99-116. https://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/cadata2_4.pdf
  4. Akpınar, E. (2016). Otlukbeli Gölü’nün Rekreasyon Potansiyeli. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 9, 127-134.
  5. Akpınar, Z., Gürsoy, H., Tatar, O., Büyüksaraç, A., Koçbulut, F. & Piper, J. D. A. (2016). Geophysical analysis of fault geometry and volcanic activity in the Erzincan Basin, Central Turkey: Complex evolution of a mature pull-apart basin. Journal of Asian Earth Sciences, 116, 97-114. https://doi.org/10.1016/j.jseaes.2015.11.005
  6. Aktimur, H, T., Turşucu, A., Mutlu, G., Yurdakul, M. E., Sarıaslan, M., Keçer, M., Ölçer, S., Aktimur, S. ve Yıldırım, T. (1995). Erzincan Dolayı’nın jeolojisi (Rapor No: 9792). MTA Genel Müdürlüğü, Ankara.
  7. Altunel, E. & D’Andria, F. (2019). Pamukkale travertines: A natural and cultural monument in the World Heritage List. In; Kuzucuoğlu, C., Çiner, A., Kazancı, N. (Eds.), Landscapes and Landforms of Turkey (p.:219–229). Springer: Cham, Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-030-03515-0_8
  8. Altunel, E. & Hancock, P. L. (1993a). Active fissuring and faulting in Quaternary travertine at Pamukkale, western Turkey. Zeitschrift für Geomorphologie Supplementband, 94, 285–302.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2025

Kabul Tarihi

8 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 69 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Celik, Y., Tagliasacchi, E., Taş, M. A., & Polat, P. (2026). Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia). Türkiye Jeoloji Bülteni, 69(4), 159-190. https://doi.org/10.25288/tjb.1800081
AMA
1.Celik Y, Tagliasacchi E, Taş MA, Polat P. Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia). Türkiye Jeol. Bült. 2026;69(4):159-190. doi:10.25288/tjb.1800081
Chicago
Celik, Yakup, Ezher Tagliasacchi, Mehmet Akif Taş, ve Pınar Polat. 2026. “Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 69 (4): 159-90. https://doi.org/10.25288/tjb.1800081.
EndNote
Celik Y, Tagliasacchi E, Taş MA, Polat P (01 Mayıs 2026) Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia). Türkiye Jeoloji Bülteni 69 4 159–190.
IEEE
[1]Y. Celik, E. Tagliasacchi, M. A. Taş, ve P. Polat, “Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)”, Türkiye Jeol. Bült., c. 69, sy 4, ss. 159–190, May. 2026, doi: 10.25288/tjb.1800081.
ISNAD
Celik, Yakup - Tagliasacchi, Ezher - Taş, Mehmet Akif - Polat, Pınar. “Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 69/4 (01 Mayıs 2026): 159-190. https://doi.org/10.25288/tjb.1800081.
JAMA
1.Celik Y, Tagliasacchi E, Taş MA, Polat P. Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia). Türkiye Jeol. Bült. 2026;69:159–190.
MLA
Celik, Yakup, vd. “Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia)”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 69, sy 4, Mayıs 2026, ss. 159-90, doi:10.25288/tjb.1800081.
Vancouver
1.Yakup Celik, Ezher Tagliasacchi, Mehmet Akif Taş, Pınar Polat. Otlukbeli (Erzincan) Travertenlerinin Jeolojik-Kültürel Miras Açısından Önemi (Doğu Anadolu) / The Importance of the Otlukbeli (Erzincan) Travertines in Terms of Geological and Cultural Heritage (Eastern Anatolia). Türkiye Jeol. Bült. 01 Mayıs 2026;69(4):159-90. doi:10.25288/tjb.1800081

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy