Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)

Esra Gürbüz; Gürol Seyitoğlu

doi:10.25288/tjb.298717

Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)

Öz

Gölpazarı Havzası, Türkiye’nin kuzeybatısında, ideal geometrik özelliklerine rağmen literatürde iyi tanıtılmamış bir çek-ayır havzadır. Tabanı 500 m kotunda bulunan havza DKD-BGB yönünde 12 km uzunluğa sahipken en geniş yeri 4.5 km’dir. Sağ yanal doğrultu atımlı Gölpazarı Fayı’na bağlı olarak gelişen havza, KB ve GD kesimlerinde doğrultu atım, KD-GB kenarlarında ise normal karaktere sahip faylarca sınırlanır. Taban seviyesinin GB’ya doğru eğimlenmesi, söz konusu fayların göreceli aktivitelerinin sonucudur. Havza tortulları ve jeomorfolojinin gösterdiği üzere Kuvaterner’in ilk yarılarında kapalı bir çöküntü durumunda olan havzanın güneyinde daha sonra Akçay tarafından bir boğaz açılmış ve havza dış drenaja açık hale gelmiştir. Kalın havza dolgusunun varlığı, havzanın dış drenaja göreceli olarak yakın bir zamanda açılmış olduğuna işaret etmektedir. Havzanın bölgede Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun kuzey ve orta kollarının denetiminde gelişen diğer çek-ayır havzalara gerek konumsal gerekse de sağ-yanal doğrultu atımlı rejim altında gelişmiş olması itibariyle yakınlık göstermesi, bu havzanın da kökensel olarak Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun makaslama alanı içerisinde gelişmiş olabileceğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Aktif tektonik,çek-ayır havza,Gölpazarı fayı,Kuzey Anadolu Fay Zonu,morfotektonik

Kaynakça

Abdülselamoğlu, M.Ş., 1958. Göynük-Gölpazarı bölgesinde denizel Miyosen var mı?, MTA Raporu, No: 2674
Allmendinger, R. W., Cardozo, N. C., ve Fisher, D., 2012. Structural Geology Algorithms: Vectors & Tensors: Cambridge, England, Cambridge University Press, 289 pp.
Altınlı, İ.E., 1973. Orta Sakaryanın Jeolojisi. 50. Yıl Yerbilimleri kongresi, Tebliğler Dergisi, MTA Yay., s. 159-187.
Cohen, A.S., 2003. Paleolimnology : The History And Evolution Of Lake Systems/Andrew S. Cohen Oxford ; New York : Oxford University Press.
Crowell, J.C., 1974. Origin of late Cenozoic basins in southern California, in Dickinson, W.R., ed., Tectonics and Sedimentation: Society of Economic Paleontologists and Mineralogists (SEPM) Special Publication 22, p.190–204.
Çağlar, İ. ve İşseven T. 2004. Two-dimensional geoelectrical structure of the Göynük geothermal area, northwest Anatolia, Turkey. Journal of Volcanology and Geothermal Research
Çoğulu, H. E., Delaloye, M. ve chessex, R., 1965, Sur l’ age de Quelques roches plutoniques acides dans la region d’Eskişehir- Turquie: Arch. Sci. Geneve, v. 18, p. 692699.
DSİ, 1974. Gölpazarı Ovası Hidrojeolojik Etüt Raporu. Ankara, s.18

Duru, M., Gedik, İ. ve Aksay, A. 2002. MTA Genel Müdürlüğü, 1:100 000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritaları Serisi, Adapazarı-H24 Paftası, No:37, MTA Jeoloji Etütleri Dairesi, Ankara.
Ekmekçi, M. ve Nazik, L. 2004. Evolution of Gölpazarı-Huyuk karst system (Bilecik-Turkey): Indications of morpho-tectonic controls. Int. J. Speleol., 33 (1/4), 49-64.
Emre, Ö., Erkal, T., Tchepalyga, A., Kazancı, N., Keçer, M. ve Ünay, E. 1998. Doğu Marmara bölgesinin Neojen Kuaternerdeki evrimi. Maden Tetk. Arama Derg., No. 120, pp. 289-314.
Emre, Ö., Duman, T.Y., Özalp, S., Elmacı, H., Olgun ve Şaroğlu, F., 2013. Türkiye Diri Fay Haritası. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Özel Yayın Serisi-30. Ankara-Türkiye.
Eroskay, S.O., 1965. Paşalar Boğazı–Gölpazarı Sahasının jeolojisi. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Mecmuası, Seri: B, Cilt: XXX, Sayı:3-4, s. 135-170.
Gedik, İ. ve Aksay, A., 2002. MTA Genel Müdürlüğü, 1:100.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritaları Serisi, Adapazarı-H25 Paftası, No: 38, MTA Jeoloji Etütleri Dairesi, Ankara
Gürbüz, A. ve Gürer, Ö. F., 2008. Tectonic geomorphology of the North Anatolian Fault Zone in the Lake Sapanca Basin (Eastern Marmara Region, Turkey). Geosciences Journal 12(3), 215-225.
Gürbüz, A. ve Gürer, Ö. F., 2009. Middle Pleistocene extinction process of pull-apart basins along the North Anatolian Fault Zone. Physics of the Earth and Planetary Interiors, 173, 177-180.
Gürbüz, A., 2010. Geometric characteristics of pull-apart basins. Lithosphere 2 (3), 199-206.
Koçyiğit, A., 1988. Tectonic setting of the Geyve basin: age and total displacement of Geyve fault zone, METU Pure Appl. Sci., 21, pp. 81-104.
Marrett, R. A., ve Allmendinger, R. W., 1990. Kinematic analysis of fault-slip data: Journal of Structural Geology, v. 12, p. 973-986.
Önde, E. ve Gürbüz, A., 2010. Morphotectonic setting of the Gölpazari pull-apart basin: Implications on the region between the North Anatolian and Eskişehir fault zones, NW Turkey. Geophysical Research Abstracts Vol. 12, EGU 2010-944-2.
Saner, S., 1977. Geyve-Osmaneli-Gölpazarı-Taraklı alanının jeolojisi; Eski çökelme alanları ve çökelmenin evrimi. MTA Raporu, No: 6306 (İstanbul Üniversitesi Tatb. Jeo. Kürsüsü, Doktora Tezi).
Seyitoğlu, G., Kaypak, B., Aktuğ, B., Gürbüz, E., Esat, K. ve Gürbüz, A. An alternative route for the southern branch of North Anatolian Fault Zone, NW Turkey. Değerlendirmede.
Şengör, A.M.C. ve Yılmaz, Y., 1981. Tethyan Evolution of Turkey: A Plate Tectonic Approach, Tectonophysics, 75, 181-241.
Tuncer, K., 2004. Sakarya Nehri-Göynük Çayı Çatak Çayı Arasındaki Sahanın Karst Jeomorfolojisi, 258 s., İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Yılmaz, Y., 1981. Atlantik tip bir kıta kenarının Pasifik tip bir kıta kenarına dönüşümüne Türkiye’den örnek: Türkiye Jeoloji Kurultayı Konf. Ser., 27.
Yılmaz, Y., Yiğitbaş, E.J., Tüysüz, O. ve Gözübol, A.M., 1981. Abant (Bolu)-Dokurcun (Sakarya) arasında kalan KAF zonunun kuzey vegüneyinde kalan tektonik birliklerin jeolojik evrimi. MTA Raporu, No.7085.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Gürbüz

Gürol Seyitoğlu

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2014

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 57 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.25288/tjb.298717

IZ

https://izlik.org/JA79CX54YG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gürbüz, E., & Seyitoğlu, G. (2014). Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye). Türkiye Jeoloji Bülteni, 57(2), 1-17. https://doi.org/10.25288/tjb.298717

AMA

1.Gürbüz E, Seyitoğlu G. Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye). Türkiye Jeol. Bült. 2014;57(2):1-17. doi:10.25288/tjb.298717

Chicago

Gürbüz, Esra, ve Gürol Seyitoğlu. 2014. “Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 57 (2): 1-17. https://doi.org/10.25288/tjb.298717.

EndNote

Gürbüz E, Seyitoğlu G (01 Nisan 2014) Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye). Türkiye Jeoloji Bülteni 57 2 1–17.

IEEE

[1]E. Gürbüz ve G. Seyitoğlu, “Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)”, Türkiye Jeol. Bült., c. 57, sy 2, ss. 1–17, Nis. 2014, doi: 10.25288/tjb.298717.

ISNAD

Gürbüz, Esra - Seyitoğlu, Gürol. “Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)”. Türkiye Jeoloji Bülteni 57/2 (01 Nisan 2014): 1-17. https://doi.org/10.25288/tjb.298717.

JAMA

1.Gürbüz E, Seyitoğlu G. Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye). Türkiye Jeol. Bült. 2014;57:1–17.

MLA

Gürbüz, Esra, ve Gürol Seyitoğlu. “Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye)”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 57, sy 2, Nisan 2014, ss. 1-17, doi:10.25288/tjb.298717.

Vancouver

1.Esra Gürbüz, Gürol Seyitoğlu. Gölpazarı Havzası’nın Kuvaterner Gelişimi (KB Türkiye). Türkiye Jeol. Bült. 01 Nisan 2014;57(2):1-17. doi:10.25288/tjb.298717

Cited By

A hypothesis for the alternative southern branch of the North Anatolian Fault Zone, Northwest Turkey

Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey

https://doi.org/10.25288/tjb.298155

Çevresel Tarih Açısından Bataklık Kurutma ve Göl Islahı: Bilecik Gölpazarı Örneği

Coğrafi Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.33688/aucbd.1638248