Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu
Öz
Gölmarmara Havzası, antitetik/sintetik normal fay basamakları ile denetlenen ve bir seri horst-graben sistemi olarak tanımlanan Batı Anadolu Genişleme Bölgesi’ndeki Gediz Grabeni’nin en kuzeydeki bölümünü oluşturur. Bu bölümün jeolojisi iyi bilinmesine rağmen, aktif tektonik ve jeomorfoloji çalışmaları açısından yeteri kadar incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, havzanın güney sınırını oluşturan Gölmarmara Fayı’nın segment bazında tanımlanarak Kuvaterner dönem aktivitesini ve yapısal evrimini ortaya koymaktır.
7 km uzunluğundaki İsmetpaşa ve 11 km uzunluğundaki Hacıbaştanlar segmentlerinden oluşan KB-GD uzanımlı Gölmarmara Fayı, taban bloğunda 26 drenaj havzasına ve 23 üçgen yüzey morfolojisine sahiptir. Bu yapılar üzerinde, sayısal yükseklik modeli temelli morfotektonik analizler (Smf, Vf, AF, HI, Shp, SL, Yükselim Oranı) yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar arazi verileri ile birlikte değerlendirilerek İsmetpaşa Segmenti’nin Hacıbaştanlar Segmenti’ne göre daha hızlı yükselime ve aktiviteye sahip olduğu ve bu iki segmentin, fay zonunun gelişimi sırasında bir aktarım rampasıyla birbirine bağlandığı tespit edilmiştir. Oluşumundan günümüze kadar 3 yapısal evreden geçen Gölmarmara Fayı’nın ilk evresinde kademeli (en-echelon) nitelikli faylardan oluştuğu söylenebilir. Morfometrik indisler ve saha verileri, Gölmarmara Fayı’nın orta-yüksek derecede aktif, eğim atımlı normal fay segmentlerinden meydana geldiğini ve Mw:6,4 büyüklüğünde depremler oluşturabileceğini göstermektedir. Geometrik olarak 2, sismik açıdan ise 1 segmentten oluşan Gölmarmara Fayı için, 0,179 ila 0,518 mm/yıl arasında değişen (fayın merkezinde artan, uç kısımlarında azalan) yükselim oranı hesaplanmıştır. Bu değerler Gediz Grabeni bölgesinde bulunan diğer aktif faylardaki yükselim hızı miktarları ile benzerlik göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Altunel, E., 1999. Geological and geomorphological observations in relation to the 20 September 1899 Menderes earthquake, western Turkey. Journal of the Geological Society, 156 (2), 241-246.
- Bahadir, M., Özdemir, M.A., 2011. Acıgöl Havzası’nın Sayısal Topoğrafik Analiz Yöntemleri İle Morfometrik Jeomorfolojisi. Journal of International Social Research, 4 (18), 323-344. Bozkurt, E., 2001. Neotectonics of Turkey–a synthesis. Geodinamica acta, 14 (1-3), 3-30.
- Bozkurt, E., Sözbilir, H., 2006. Evolution of the largescale active Manisa Fault, Southwest Turkey: implications on fault development and regional tectonics. Geodinamica Acta, 19 (6), 427-453.
- Bull, W.B., 1977. Tectonic geomorphology of the Mojave Desert: US, Geological Survey Contract Report 14-08-001-G-394, Office of Earthquakes, Volcanoes, and Engineering, California: Menlo Park, 188.
- Bull, W.B., 2007. Mountain Fronts. Tectonic Geomorphology of Mountains. Blackwell Publishing Ltd, 75-116.
- Bull, W.B., 2008. Tectonic geomorphology of mountains: a new approach to paleoseismology. John Wiley and Sons, Oxford, 315 s.
- Bull, W.B., McFadden, L.D., 1977. Tectonic geomorphology north and south of the Garlock fault, California (Geomorphology in Arid Regions. Proceedings of the Eighth Annual Geomorphology Symposium, Ed.: Doehring, D.O.). State University of New York, Binghamton, 115–138. Burbank, D.W., Anderson, R.S., 2011. Tectonic Geomorphology. John Wiley and Sons, Oxford, 454.
- Candan, O., Oberhänslı, R., Dora, Ö., Çetinkaplan M., Koralay, O.E., Rımmelé, G., Chen, F., Akal, C., 2011. Menderes Masifi’nin Pan-Afrikan Temel ve Paleozoyik - Erken Tersiyer Örtü Serilerinin Polimetamorfik Evrimi. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 142, 123-165.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Genel Jeoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Semih Eski
*
0000-0002-2526-2571
Türkiye
Hasan Sözbilir
0000-0002-3777-4830
Türkiye
Bora Uzel
0000-0003-1703-5026
Türkiye
Çağlar Özkaymak
0000-0002-0377-1324
Türkiye
Ökmen Sümer
0000-0003-3168-8728
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
24 Ocak 2020
Kabul Tarihi
16 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 63 Sayı: 3
Cited By
Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı
Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey
https://doi.org/10.25288/tjb.846813BATI ANADOLU GRABENLERİNİN GELİŞİM SÜRECİ İÇİNDE SELÇUK GRABENİ’NİN MORFOTEKTONİK EVRİMİ
Türkiye Jeoloji Bülteni / Geological Bulletin of Turkey
https://doi.org/10.25288/tjb.1139766