Araştırma Makalesi

Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu

Cilt: 63 Sayı: 3 20 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu

Öz

Gölmarmara Havzası, antitetik/sintetik normal fay basamakları ile denetlenen ve bir seri horst-graben sistemi olarak tanımlanan Batı Anadolu Genişleme Bölgesi’ndeki Gediz Grabeni’nin en kuzeydeki bölümünü oluşturur. Bu bölümün jeolojisi iyi bilinmesine rağmen, aktif tektonik ve jeomorfoloji çalışmaları açısından yeteri kadar incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, havzanın güney sınırını oluşturan Gölmarmara Fayı’nın segment bazında tanımlanarak Kuvaterner dönem aktivitesini ve yapısal evrimini ortaya koymaktır.

7 km uzunluğundaki İsmetpaşa ve 11 km uzunluğundaki Hacıbaştanlar segmentlerinden oluşan KB-GD uzanımlı Gölmarmara Fayı, taban bloğunda 26 drenaj havzasına ve 23 üçgen yüzey morfolojisine sahiptir. Bu yapılar üzerinde, sayısal yükseklik modeli temelli morfotektonik analizler (Smf, Vf, AF, HI, Shp, SL, Yükselim Oranı) yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar arazi verileri ile birlikte değerlendirilerek İsmetpaşa Segmenti’nin Hacıbaştanlar Segmenti’ne göre daha hızlı yükselime ve aktiviteye sahip olduğu ve bu iki segmentin, fay zonunun gelişimi sırasında bir aktarım rampasıyla birbirine bağlandığı tespit edilmiştir. Oluşumundan günümüze kadar 3 yapısal evreden geçen Gölmarmara Fayı’nın ilk evresinde kademeli (en-echelon) nitelikli faylardan oluştuğu söylenebilir. Morfometrik indisler ve saha verileri, Gölmarmara Fayı’nın orta-yüksek derecede aktif, eğim atımlı normal fay segmentlerinden meydana geldiğini ve Mw:6,4 büyüklüğünde depremler oluşturabileceğini göstermektedir. Geometrik olarak 2, sismik açıdan ise 1 segmentten oluşan Gölmarmara Fayı için, 0,179 ila 0,518 mm/yıl arasında değişen (fayın merkezinde artan, uç kısımlarında azalan) yükselim oranı hesaplanmıştır. Bu değerler Gediz Grabeni bölgesinde bulunan diğer aktif faylardaki yükselim hızı miktarları ile benzerlik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyon Başkanlığı

Proje Numarası

2012.KB.FEN.026

Teşekkür

Arazi çalışmalarındaki yardımları için Gülbin Eski’ye ve bilimsel katkılarından dolayı Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden Çiğdem Tepe’ye teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Altunel, E., 1999. Geological and geomorphological observations in relation to the 20 September 1899 Menderes earthquake, western Turkey. Journal of the Geological Society, 156 (2), 241-246.
  2. Bahadir, M., Özdemir, M.A., 2011. Acıgöl Havzası’nın Sayısal Topoğrafik Analiz Yöntemleri İle Morfometrik Jeomorfolojisi. Journal of International Social Research, 4 (18), 323-344. Bozkurt, E., 2001. Neotectonics of Turkey–a synthesis. Geodinamica acta, 14 (1-3), 3-30.
  3. Bozkurt, E., Sözbilir, H., 2006. Evolution of the largescale active Manisa Fault, Southwest Turkey: implications on fault development and regional tectonics. Geodinamica Acta, 19 (6), 427-453.
  4. Bull, W.B., 1977. Tectonic geomorphology of the Mojave Desert: US, Geological Survey Contract Report 14-08-001-G-394, Office of Earthquakes, Volcanoes, and Engineering, California: Menlo Park, 188.
  5. Bull, W.B., 2007. Mountain Fronts. Tectonic Geomorphology of Mountains. Blackwell Publishing Ltd, 75-116.
  6. Bull, W.B., 2008. Tectonic geomorphology of mountains: a new approach to paleoseismology. John Wiley and Sons, Oxford, 315 s.
  7. Bull, W.B., McFadden, L.D., 1977. Tectonic geomorphology north and south of the Garlock fault, California (Geomorphology in Arid Regions. Proceedings of the Eighth Annual Geomorphology Symposium, Ed.: Doehring, D.O.). State University of New York, Binghamton, 115–138. Burbank, D.W., Anderson, R.S., 2011. Tectonic Geomorphology. John Wiley and Sons, Oxford, 454.
  8. Candan, O., Oberhänslı, R., Dora, Ö., Çetinkaplan M., Koralay, O.E., Rımmelé, G., Chen, F., Akal, C., 2011. Menderes Masifi’nin Pan-Afrikan Temel ve Paleozoyik - Erken Tersiyer Örtü Serilerinin Polimetamorfik Evrimi. Maden Tetkik ve Arama Dergisi, 142, 123-165.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2020

Kabul Tarihi

16 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 63 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Eski, S., Sözbilir, H., Uzel, B., Özkaymak, Ç., & Sümer, Ö. (2020). Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu. Türkiye Jeoloji Bülteni, 63(3), 345-372. https://doi.org/10.25288/tjb.679584
AMA
1.Eski S, Sözbilir H, Uzel B, Özkaymak Ç, Sümer Ö. Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu. Türkiye Jeol. Bült. 2020;63(3):345-372. doi:10.25288/tjb.679584
Chicago
Eski, Semih, Hasan Sözbilir, Bora Uzel, Çağlar Özkaymak, ve Ökmen Sümer. 2020. “Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu”. Türkiye Jeoloji Bülteni 63 (3): 345-72. https://doi.org/10.25288/tjb.679584.
EndNote
Eski S, Sözbilir H, Uzel B, Özkaymak Ç, Sümer Ö (01 Haziran 2020) Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu. Türkiye Jeoloji Bülteni 63 3 345–372.
IEEE
[1]S. Eski, H. Sözbilir, B. Uzel, Ç. Özkaymak, ve Ö. Sümer, “Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu”, Türkiye Jeol. Bült., c. 63, sy 3, ss. 345–372, Haz. 2020, doi: 10.25288/tjb.679584.
ISNAD
Eski, Semih - Sözbilir, Hasan - Uzel, Bora - Özkaymak, Çağlar - Sümer, Ökmen. “Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu”. Türkiye Jeoloji Bülteni 63/3 (01 Haziran 2020): 345-372. https://doi.org/10.25288/tjb.679584.
JAMA
1.Eski S, Sözbilir H, Uzel B, Özkaymak Ç, Sümer Ö. Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu. Türkiye Jeol. Bült. 2020;63:345–372.
MLA
Eski, Semih, vd. “Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 63, sy 3, Haziran 2020, ss. 345-72, doi:10.25288/tjb.679584.
Vancouver
1.Semih Eski, Hasan Sözbilir, Bora Uzel, Çağlar Özkaymak, Ökmen Sümer. Gölmarmara Fayı’nın Morfotektonik Evriminin CBS Tabanlı Yöntemlerle Araştırılması, Gediz Grabeni, Batı Anadolu. Türkiye Jeol. Bült. 01 Haziran 2020;63(3):345-72. doi:10.25288/tjb.679584

Cited By

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy