Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi

Sırrı Kavlakoğlu

Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi

Öz

"Yeraltı enerji kaynaklarımızın tespitinde jeofizik çalışmalarımız ve bu çalışmalarımızın memleket kalkınmasında daha etkili ve verimli hale getirilmesi" adlı tebliğde yeraltı enerji kaynaklarımızdan, petrol, tabiî gaz ve jeotermal yatakların jeofizik değerlendirilmeleri ele alınmıştır.

Sondajlı aramalardan önce muhtemel sahalara ait jeofizik-jeolojik modelin ortaya konması gerektiği üzerinde durulmuştur.

Memleketimizin gerek petrol, gerek tabiî gaz ve gerekse jeotermal yataklarının muhtemelen geniş sahaları kapladıkları işaret edildikten sonra, bunların bir an önce jeofizik araştırmalarının yapılıp jeofizik-jeolojik modellerinin meydana getirilmesi lüzumu belirtilerek bu enerji kaynaklarının en seri şekilde memleket hizmetine sunulabileceği ifade edilmiştir.

Halen memleketimizdeki bütün jeotermal ve kapalı bölgelerdeki petrol ve tabiî gaz yataklarının tespiti bir devlet müessesesi tarafından yapılmaktadır. Müessesenin jeofizik yönden bu aramaları ilmin ve tekniğin bütün icaplarını kullanarak yaptığını, yapılan araştırmalara ve saha çalışmalarına istinaden gösterilmiştir.

Petrol ve tabiî gaz araştırmalarının gizliliği dolayısiyle bu konulara mecburen az yer verilmiş, jeofizik değerlendirmeler yönünden hepsini kaplayabildiği, araştırmalar ve aramaların açıklanmasında bir sakınca olmadığı için jeotermal yataklar üzerinde geniş mukayeseler yapılmış, araştırmalar ve aramalardan bahsedilmiş ve günün konusu haline gelmiş olan jeotermal enerji akiferleri üzerinde bilhassa durulmuştur.

Sarayköy - Denizli bölgesinde, adı geçen devlet müessesesi tarafından, Türk jeolog ve jeofizikçilerinin üç yıl sürekli olarak yapmış oldukları araştırmalar sonunda bir jeotermal akifer keşfedilmiştir. Aynı müsbet zihniyetin sonucu olarak bu müessesenin 25 yıl önce Raman petrol sahasını keşfettiği anlatılmıştır.

Yeraltı enerji kaynaklarının değerlendirilmesinde aramalara paralel, araştırılmaların da yapılmasının şart olduğuna değinilerek, jeotermal akiferlerin jeofizik modellerinin ortaya konmasında önemi olan bir araştırmadan bahsedilmiş ve bu, ehemmiyetine binaen detaylı olarak yayınlanmıştır.

Bu araştırmaya göre, akifere dolan meteorik ve juvenil suların akiferde ortak bir yüzey meydana getirecekleri gösterilmiş, bunun yerinin ve şeklinin ne olacağı, suyun sınır hızının sızıntı yüzeyine doğru artacağı teorik olarak gösterilmiştir. Bunlar lâboratuvar tecrübeleri ile de doğrulanmıştır.

Sonuç olarak, petrol, tabiî gaz ve jeotermal enerji yataklarının memleket hizmetine bir an önce verilmesi için;

1 — Jeofizik ekipmanın çoğaltılması,

2 — Veya dışardan ekipman kiralanması, gerektiği üzerinde durulmuş, ancak konunun hassasiyeti ve döviz harcamalarına mâni olmak bakımından bizzat ve en iyi şekilde yapabildiğimiz gerekçesiyle jeofizik malzemenin dışardan getirilmesi üzerinde durulmuştur. Bir adım daha atarak yedek elektronik malzeme ithal edilmek suretiyle memleketimizde bazı jeofizik cihazların yapımına gidilebileceği ve böyle bir sanayiin nüvesinin de halen atılmış olduğu iddia edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Jeofizik

Kaynakça

Türkiye Genel Enerji Raporu, Eylül 1968, Ankara.
J. Gougel: Le Régime Thermique De L'eau Souterraine, Paris 1953.
K. Tezcan: Denizli . Sarayköy jeotermal enerji araştırmaları gravite rezistivite etütleri raporu, M.T.A. Enstitüsü, 1966.
S. Kavlakoğlu: "Jeotermik enerji kaynağı jeotermal akiferler hakkında yeni bir görüş, Sarayköy sahası için uygulama", Ankara 1968.
F. Seitz: The modern theory of Solids McGraw-Hill, London 1940.
W. L. Russell: Principles of petroleum Geology, McGraw-Hill, London 1951.
P. L. Lyons: Geophysical case histories, V.H.1956. The Society of Exploration Geophysicists.
J. R. Wait: Overwoltage Research and Geophysical Applications, 1959.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sırrı Kavlakoğlu ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 1970

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 1969

Kabul Tarihi

1 Ocak 1970

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 13 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA66YP62NM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kavlakoğlu, S. (1970). Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi. Türkiye Jeoloji Bülteni, 13(1), 14-43. https://izlik.org/JA66YP62NM

AMA

1.Kavlakoğlu S. Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi. Türkiye Jeol. Bült. 1970;13(1):14-43. https://izlik.org/JA66YP62NM

Chicago

Kavlakoğlu, Sırrı. 1970. “Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 13 (1): 14-43. https://izlik.org/JA66YP62NM.

EndNote

Kavlakoğlu S (01 Nisan 1970) Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi. Türkiye Jeoloji Bülteni 13 1 14–43.

IEEE

[1]S. Kavlakoğlu, “Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi”, Türkiye Jeol. Bült., c. 13, sy 1, ss. 14–43, Nis. 1970, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66YP62NM

ISNAD

Kavlakoğlu, Sırrı. “Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi”. Türkiye Jeoloji Bülteni 13/1 (01 Nisan 1970): 14-43. https://izlik.org/JA66YP62NM.

JAMA

1.Kavlakoğlu S. Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi. Türkiye Jeol. Bült. 1970;13:14–43.

MLA

Kavlakoğlu, Sırrı. “Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 13, sy 1, Nisan 1970, ss. 14-43, https://izlik.org/JA66YP62NM.

Vancouver

1.Sırrı Kavlakoğlu. Yeraltı Enerji Kaynaklarımızın Tespitinde Jeofizik Çalışmalarımız ve Bu Çalışmalarımızın Memleket Kalkınmasında Daha Etkili ve Verimli Hale Getirilmesi. Türkiye Jeol. Bült. [Internet]. 01 Nisan 1970;13(1):14-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66YP62NM