Araştırma Makalesi

Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni

Cilt: 65 Sayı: 1 30 Eylül 2021
PDF İndir
TR EN

Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni

Öz

Türkiye’de Neotetis Okyanusu’nun kuzey kolunun kalıntısı olan İzmir-Ankara-Erzincan kenet zonunun (İAESZ) ofiyolitik melanj kompleksleri birçok manganez oksit yataklarına ev sahipliği yapmaktadır. Bu yataklar, melanj ünitelerine ait olan kırmızı-menekşe renkli radyolaryalı çört blokları içerisinde gözlenmektedir. Bu melanj birliklerinden, Artova melanjı Kırşehir Masifi (Orta Türkiye)’nin kuzey kesiminde İAESZ boyunca yayılım sunmaktadır ve aynı zamanda altere serpantinit ve radyolaryalı çört blokları, yastık lav, pelajik kireçtaşı bloklarından meydana gelmektedir. Cihanpaşa (Yozgat, İç Anadolu) bölgesinden Mn-oksit cevherleşmeleri, bu oluşumların kökeni, paleoredoks özellikleri ve depolanma ortamlarını ortaya koymak için analiz edilmiştir. Cevherleşmelerinin mineral parajenezi yaygın olarak braunit, pirolusit, psilomelan ve kuvars minerallerinden oluşmaktadır. Jeokimyasal olarak, yüksek Mn/Fe (60,2), düşük ΣNYE (15,75 ppm), Cu+Ni+Co (730 ppm), negatif Ce anomalisi ve hafif negatif Y/Y* anomalisi (0,87) Cihanpaşa manganez cevherleşmelerinin denizaltı bir hidrotermal sistem ile oluştuğunu ortaya koymaktadır. Negatif Ce/Ce* anomalisi (0,33), düşük Ceanom değerleri (< − 0,54), redoks göstergeler [V/(V + Ni) = 0,43; Ni/Co = 0,51, V/Mo = 6,15)] çalışılan manganez cevherleşmelerinin hidrotermal sistem tarafından oksijenli bir sedimanter ortamda oluştuğuna işaret etmektedir. Dahası, hafif pozitif ve negatif Eu anomalisi (0,84), yüksek Lasn/Cesn (3,96), düşük Al/(Al + Fe) (0,34) ve ΣNYE/Fe (30,7x10-4) oranları Cihanpaşa manganez oksit cevherleşmelerinin Neotetis Okyanusu’nun yaklaşık yayılma sırtına nispeten yakın düşük sıcaklıklı hidrotermal sistemin etkisi ile şekillenmiş olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmadi, J., Mirnejad, H. & Modabberi, S. (2019). Geochemical Evidence for the Depositional Environment of the Esfandaghe Manganese Deposit, Kerman Province, Iran. Geochemical International, 57, 266-281.
  2. Akçay, A. E. & Beyazpirinç, M. (2017). The Geological Evolution of Sorgun (Yozgat)-Yildizeli (Sivas) Foreland Basin, Petrographic, Geochemical Aspects and Geochronology of Volcanism Affecting the Basin. Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 155, 1-31.
  3. Akçay, A. E., Dönmez, M., Kara, H., Yergök, A.F. & Esentürk, K. (2007). 1/100.000 ölçekli Türkiye Jeoloji Haritaları, Yozgat-İ33 Paftası [1-16]. MTA Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etüdleri Dairesi, Ankara, 80.
  4. Aldanmaz, E., Yalınız, M. K., Güçtekin, A. & Göncüoğlu, M. C. (2008). Geochemical characteristics of mafic lavas from the Neotethyan ophiolites in western Turkey: implications for heterogeneous source contribution during variable stages of ocean crust generation. Geological Magazine, 145(1):37-54.
  5. Alexander, B.W., Bau, M., Andersson, P. & Dulski, P. (2008). Continentallyderived solutes in shallow Archean sea water: rare earth element and Nd isotope evidence in iron formation from the 2.9 Ga Pongola Supergroup, South Africa. Geochimica et Cosmochimica Acta, 72(2):378-394.
  6. Alibo, D. S. & Nozaki, Y. (1999). Rare earth elements in seawater: Particle association, shale-normalization, and Ce oxidation. Geochimica et Cosmochimica Acta, 63, 363-372.
  7. Alvi, S.H. & Shaif, M. (2020). Geochemical signatures of manganese ores around Barbil, Noamundi-Koira basin, Singhbhum Craton, Eastern India. Geology, Ecology, and Landscapes. https://doi:10.1080/24749508.2020.1720489.
  8. Bau, M. & Dulski, P. (1999). Comparing yttrium and rare earths in hydrothermal fluids from the Mid-Atlantic Ridge: implications for Y and REE behaviour during near vent mixing and for the Y/Ho ratio of Proterozoic seawater. Chemical Geology, 155 (1/2), 77-90.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Jeoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

1 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 65 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aydoğan, S. (2022). Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni. Türkiye Jeoloji Bülteni, 65(1), 1-34. https://doi.org/10.25288/tjb.975220
AMA
1.Aydoğan S. Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni. Türkiye Jeol. Bült. 2022;65(1):1-34. doi:10.25288/tjb.975220
Chicago
Aydoğan, Selman. 2022. “Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni”. Türkiye Jeoloji Bülteni 65 (1): 1-34. https://doi.org/10.25288/tjb.975220.
EndNote
Aydoğan S (01 Ocak 2022) Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni. Türkiye Jeoloji Bülteni 65 1 1–34.
IEEE
[1]S. Aydoğan, “Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni”, Türkiye Jeol. Bült., c. 65, sy 1, ss. 1–34, Oca. 2022, doi: 10.25288/tjb.975220.
ISNAD
Aydoğan, Selman. “Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni”. Türkiye Jeoloji Bülteni 65/1 (01 Ocak 2022): 1-34. https://doi.org/10.25288/tjb.975220.
JAMA
1.Aydoğan S. Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni. Türkiye Jeol. Bült. 2022;65:1–34.
MLA
Aydoğan, Selman. “Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 65, sy 1, Ocak 2022, ss. 1-34, doi:10.25288/tjb.975220.
Vancouver
1.Selman Aydoğan. Cihanpaşa (Yozgat) Bölgesinin Güney Kesimindeki Manganez Cevherleşmesinin Jeokimyasal Özellikleri ve Kökeni. Türkiye Jeol. Bült. 01 Ocak 2022;65(1):1-34. doi:10.25288/tjb.975220

Cited By

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy