Hormon reseptörü pozitif meme kanseri tanılı hastalarda tamoksifen sitrat kullanımının ortalama trombosit hacmi üzerine etkisi

Öz

Amaç: Meme kanseri tedavisinde kullanılan tamoksifen sitratın sık görülen yan etkilerinden biri derin ven trombozudur. Daha önce literatürde bildirildiği şekilde, tamoksifen kullanımına bağlı olarak ortalama trombosit hacmi artıyor ve derin ven trombozuna neden oluyor. Bu yan etkinin ortalama trombosit hacmi (MPV) ile ilişkisini araştırdık. Gereç ve Yöntemler: Çalışma Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, Ocak 2015- Aralık 2016 yılları arasında tedavisinde, tamoksifen sitrat kullanılan 210 meme kanseri tanılı hastanın dosyaları retrospektif olarak tarandı. Tamoksifen sitrat tedavisinin 60. ayını doldurmuş hastaların hepsi çalışmaya dahil edildi. Hastaların çalışma boyunca takip süreleri 6 yıldır. Hastalarda tedaviden önce (bazal seviye), 3. ayda,12. ayda ve 60. ayda bakılan kontrol hemogramlarda MPV seviyeleri tarandı. Retrospektif gözlemsel tarama sonuçları için SPSS 25 ile Microsoft Excel 2007 programı kullanıldı. Bulgular: Toplam 210 hasta dosyası incelendi. Hastaların yaşları ile zamansal MPV değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur. (p>0,05). Hastaların menopoz durumları ile zamansal MPV değerleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. (p>0,05). Hastaların bazal, 3, 12. ve 60. ay (zamansal olarak) MPV değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. (p=0,0001). Evre I-II-III ile evre IV arasında bazal MPV değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. (p>0,05). Evre I-II-III ile evre IV arasında 3.ay 12.ay ve 60.ay MPV değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (sırasıyla p=0,005, p=0,002, p=0,002). Evre IV te ölçülen tüm zamanlardaki MPV değerleri Evre I-II-III te ölçülen MPV değerlerinden anlamlı olarak daha düşüktür. Sonuç: Tamoksifen sitrat meme kanseri tedavisinde kullanılan çok değerli bir ilaç. Tamosifen bazal seviyede ölçülen ve dağılımları normal olan tüm MPV değerlerini zamanla arttırdı. Tamoksifenin menapoz durumuna göre, MPV değerleri üzerine etkisinin değişmediği görüldü. Tamoksifenin evre I,II,III grubundaki MPV değerlerini arttırdığı ancak metastatik evrede MPV üzerine etkisinin olmadığı görüldü.

Anahtar Kelimeler

• Tamoksifen sitrat
• Derin ven trombozu
• Ortalama trombosit hacmi

The effect of tamoxifen citrate on average platelet in hormone receptor-positive patients with breast cancer

Öz

Aim: One of the common side effects of the drug containing the active ingredient tamoxifen citrate, used in the treatment of breast cancer, is deep vein thrombosis. As previously reported in the literature, mean platelet volume increases with tamoxifen use and causes deep vein thrombosis. We investigated the relationship of this side effect with mean platelet volume (MPV). Material and Methods: We retrospectively reviewed the files of 210 breast cancer patients treated with tamoxifen citrate between January 2015 and December 2016 at Ankara Training and Research Hospital. All patients who completed the 60th month of tamoxifen citrate treatment were enrolled in the study. The study follow-up period was 6 years. MPV levels were screened in control hemograms performed before treatment (baseline level), at 3 months, 12 months, and 60 months. SPSS 25 and Microsoft Office Excel 2007 were used for the results of the retrospective observational screenings. Results: A total of 210 patient files were examined. There is no statistically significant association between the age of the patients and temporal MPV values (p>0.05). There is no significant difference between patients' menopausal status and temporal MPV values (p>0.05). There is a statistically significant difference between baseline, 3, 12, and 60 months (temporal) MPV values (p=0.0001). There is no statistically significant difference between stages I-II-III and stage IV in baseline MPV values (p>0.05). There is a statistically significant difference between stage I-II-III and stage IV in terms of 3rd month, 12th month, and 60th month MPV values (p=0.005, p=0.002, p=0.002, respectively). All-time MPV values obtained in stage IV were significantly decreased compared to the MPV values obtained in stages I-II-III. Conclusion: Tamoxifen citrate is a very valuable drug used in the treatment of breast cancer. Tamosifen increased over time all MPV values measured at baseline and whose distributions were normal. It was observed that the effect of tamoxifen on MPV values did not change depending on menopause status. It was observed that tamoxifen increased MPV values in the stage I, II, III groups, but had no effect on MPV in the metastatic stage.

Anahtar Kelimeler

• Tamoxifen citrate; Deep vein thrombosis; Mean platelet volume

Kaynakça

1. Ray A, Fıcek M. Immunomodulatory effects of antiestrogenic drugs. Acta Pharm 2012; 62: 141–155
2. Stein P.D, Huang H, Afzal A and Noor H.A.Incidence of Acute Pulmonary Embolism in a General Hos-pital: Relation to Age, Sex, and Race. Chest 1999;116: 909-913. (doi:10.1378/chest.116.4.909)
3. Guidelines on Diagnosis and Management of Acute Pulmonary Embolism. Task Force on Pulmonary Embo-lism, European Society of Cardiology. European Heart Journal 2000:21(16);1301-36. (doi:10.1053/euhj.2000.2250)
4. Hutten B.A, Prins M.H, Gent M, Ginsberg J, Tijssen J.G and Buller H.R. Incidence of Recurrent Thromboembolic and Bleeding Complications among Patients with Venous Thromboembolism in Relation to Both Malignancy and Achieved International Normalized Ratio: A Retrospective Analysis. Journal of Clinical Oncology 2000: 18(17); 3078-83.
5. Toglia M.R and Weg G. Venous Thromboembolism during Pregnancy. New England Journal of Medicine 1996:335(2); 108-114. (doi:10.1056/NEJM199607113350207)
6. Levine J.S, Branc W and Rauch J. The Anti- phospholipid Syndrome. New England Journal of Medicine 2002:346(10); 752-763. (doi:10.1056/NEJMra002974)
7. Endler G, Klimesch A, Sunder-Plassmann H, et al. Mean Platelet Volume Is an Independent Risk Factor for Myocardial Infarction but Not for Coronary Artery Disease. British Journal of Haematology 2002: 117(2); 399-404. (doi:10.1046/j.1365-2141.2002.03441.x)
8. Cihan G, Yılmaz M.B, Güray Y ve ark. Ortalama Trombosit Hacmi Akut Koroner Sendromlu Hastalarda Stabil Angina Pektorisli Hastalardan Daha Yüksektir Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi, 2003: 10(1); 529.

9. Keskin S, Gürler M, Temeloğlu E, Alicanoğlu R. ve Ekizoğlu İ. Ortalama Trombosit Hacminin Koroner Arter Hastalığı Risk Faktörleriyle Ilişkisi. Tıp Bilimleri Dergisi, Vol. 26, No. 4, 2006: 26(4);380-84.
10. Brækkan S.K, Mathiesen E.B, Njølstad I, Wilsgaard T, Størmer J and Hansen J.B, Mean Platelet Volume Is a Risk Factor for Venous Thromboembolism—The Tromsø Study. Journal of Thrombosis and Haemostasis, Vol. 8, No. 1, 2009:8(1); 157-162.
11. Sayın M. and Bakkal B.H. Deep Venous Thrombosis in Breast Cancer Patients Using Tamoxifen, a Hypothesis. Journal of Cancer Therapy, 2011:2; 607-609 (doi:10.4236/jct.2011.25081)
12. Holmes C.E, Huang J.C, Pace T.R, Howard A.B and Muss H.B. Tamoxifen and Aromatase Inhibitors Differentially Affect Vascular Endothelial Growth Factor and Endostatin Levels in Women with Breast Cancer. Clinical Cancer Research 2008:14(10); 3070-76. (doi:10.1158/1078-0432.CCR-07-4640)
13. Yavuz B, Ertugrul D.T, Yalcin A.A, Kucukazman M, Ata N and Dal K. Increased Mean Platelet Volume in Rheumatic Mitral Stenosis: A Possible Factor for Thromboembolic Events. Journal of Cardiology 2009:53(2); 204-207. (doi:10.1016/j.jjcc.2008.10.012)
14. Uludağ A, Canöz M.B, Erdenen F, Müderrisoğlu C and Canöz B. Ortalama Trombosit Hacmi (MPV) Myokard Infarktüsü Için Bir Risk Faktörü Mü? Nobel Medicus 2005:3(1); 20-23.
15. Chu S.G, Becker R.C, Berger P.B, et al. Mean platelet volume as a predictor of cardiovascular risk: a systematic review and meta-analysis. Journal of Thrombosis and Haemostasis 2010:1; 148-156
16. Xiaoqing Xu X, Rowan T. Chlebowski R.T, Jiaxiao Shi J, Ana Barac A and Haque R. Aromatase inhibitor and tamoxifen use and the risk of venous thromboembolism in breast cancer survivors. Breast Cancer Research and Treatment 2019:174;785-794
17. Karagöz B, Bilgi O, Alacacıoğlu A ve ark. Mean Platelet Volume Increase after Tamoxifen, but Not after An-astrazole in Adjuvant Therapy of Breast Cancer. Medical Oncology 2010: 27(2); 199-202. (doi:10.1007/s12032-009-9191-2)
18. A. Robinson. A Review of the Use of Exemestane in Early Breast Cancer. Therapy Clinical Risk Management 2009:5(1); 91-98.
19. Taskaynatan H, Alacacioglu A, Kucukzeybek Y ve ark. Is monitoring mean platelet volume necessary in breast cancer patients? Open Medicine. 2018:13. (doi.org/10.1515/med-2018-0067)