Araştırma Makalesi

Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi

Cilt: 14 Sayı: 4 30 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Sağlık çalışanları felaket dönemlerinde diğer insanlara yardım ederken ihmal edilen bir meslek grubu gibi görünmektedir. Bu çalışmada Kahramanmaraş Depremi sonrasında sağlık çalışanlarının Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) düzeyleri ile risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Dicle Üniversitesi Hastanesi çalışan, 6 Şubat Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek ünitesine başvuran sağlık çalışanlarının sosyodemografik, klinik, Ulusal Stresli Olaylar Araştırması Kısa Ölçeği (NSESSS) ASB ve TSSB verileri geriye dönük olarak incelendi. Çalışmamıza depremi sonrası ilk 30 gün ve ikinci 30 günde iki kez değerlendirmeye alınan 102 kişinin verileri dahil edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32,70±8,26 yıldı. %52'si kadın, %49'u evliydi ve %42,2'sinin çocuk sahibiydi. %38,2'si hekim, %35,3'ü hemşire ve %26,5'i diğer sağlık çalışanıydı. TSSB skorları çocuğu olanlarda olamaynalara göre, heşmşirelerde doktorlara göre, psikiyatrik özgeçmişi olanlarda olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksekti. Cinsiyet, medeni durum, psikiyatrik soygeçmişin ise ölçek skorlarına anlamlı etkisi yoktu. Basit doğrusal regresyon analizine göre ASB puanları TSSB puanlarını %40,6 yordamaktaydı. Sonuçlar: Yüksek NSESSS-ASB skorları, çocuk sahibi olmak, hemşire olmak, psikiyatrik özgeçmişi olmak sağlık çalışanlarında TSSB geliştirmek için risk faktörleri olarak bulundu. Daha geniş örneklemli, daha uzun takip süreli çalışmalarla sağlık çalışanlarında TSSB için risk grupları tespit edilmeli ve koruyucu önlemler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AFAD, 2023. 06 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) Mw: 7.7 – Mw: 7.6 Depremleri Raporu. Pp1-2. Retrieved [September 10, 2023], from https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
  2. American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425787
  3. Tang B, Deng Q, Glik D, Dong J, Zhang L. A meta-analysis of risk factors for post-traumatic stress disorder (PTSD) in adults and children after earthquakes. Int J Environ Res Public Health. 2017;14(12):1537.
  4. Zhou P, Zhang Y, Wei C, Liu Z, Hannak W. Acute stress disorder as a predictor of post-traumatic stress: A longitudinal study of C Chinese children exposed to the Lushan earthquake. PsyCh journal. 2016;5(3):206-14.
  5. Bryant RAJBp. Early predictors of post-traumatic stress disorder. Biol Psychiatry. 2003 May 1;53(9):789-95
  6. Ascibasi K, Cokmus FP, Aydemir O. Reliability and validity of Turkish form of severity of acute stress symptoms scale/Dsm-5 Akut Stres Belirti Siddeti Olcegi Turkce Formunun Gecerliligi Ve Guvenilirligi. Anadolu Psikiyatri Derg. 2017;18(S2):38-45.
  7. Evren C, Dalbudak E, Aydemir O, et al. Psychometric properties of the Turkish PTSD-Short Scale in a sample of undergraduate students. Klinik Psikofarmakol Bulteni. 2016;26(3):294-302.
  8. d’Ettorre G, Ceccarelli G, Santinelli L, et al. Post-traumatic stress symptoms in healthcare workers dealing with the COVID-19 pandemic: a systematic review. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(2):601.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2023

Kabul Tarihi

10 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Uyar, B., Salman, B. C., Aydar, S., Batıhan, G., Savğa, K., Balıkçı, B., Baran, H., Çankaya İnan, E., Arslan, A., Gunes, M., Kaya, M. C., & Bulut, M. (2023). Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 14(4), 753-759. https://doi.org/10.18663/tjcl.1384085
AMA
1.Uyar B, Salman BC, Aydar S, vd. Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi. TJCL. 2023;14(4):753-759. doi:10.18663/tjcl.1384085
Chicago
Uyar, Betül, Barış Can Salman, Selma Aydar, vd. 2023. “Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14 (4): 753-59. https://doi.org/10.18663/tjcl.1384085.
EndNote
Uyar B, Salman BC, Aydar S, Batıhan G, Savğa K, Balıkçı B, Baran H, Çankaya İnan E, Arslan A, Gunes M, Kaya MC, Bulut M (01 Aralık 2023) Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14 4 753–759.
IEEE
[1]B. Uyar vd., “Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi”, TJCL, c. 14, sy 4, ss. 753–759, Ara. 2023, doi: 10.18663/tjcl.1384085.
ISNAD
Uyar, Betül - Salman, Barış Can - Aydar, Selma - Batıhan, Gülistan - Savğa, Kübra - Balıkçı, Berna - Baran, Hüseyin v.dğr. “Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14/4 (01 Aralık 2023): 753-759. https://doi.org/10.18663/tjcl.1384085.
JAMA
1.Uyar B, Salman BC, Aydar S, Batıhan G, Savğa K, Balıkçı B, Baran H, Çankaya İnan E, Arslan A, Gunes M, Kaya MC, Bulut M. Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi. TJCL. 2023;14:753–759.
MLA
Uyar, Betül, vd. “Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, c. 14, sy 4, Aralık 2023, ss. 753-9, doi:10.18663/tjcl.1384085.
Vancouver
1.Betül Uyar, Barış Can Salman, Selma Aydar, Gülistan Batıhan, Kübra Savğa, Berna Balıkçı, Hüseyin Baran, Ezgi Çankaya İnan, Ayça Arslan, Mehmet Gunes, Mehmet Cemal Kaya, Mahmut Bulut. Kahramanmaraş depremi sonrası psikososyal destek biriminden danışmanlık alan sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu verilerinin retrospektif değerlendirilmesi. TJCL. 01 Aralık 2023;14(4):753-9. doi:10.18663/tjcl.1384085

Cited By


e-ISSN: 2149-8296

The content of this site is intended for health care professionals. All the published articles are distributed under the terms of

Creative Commons Attribution Licence,

which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.