Araştırma Makalesi

Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması

Cilt: 16 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması

Öz

Amaç: Alt ekstremite amputasyonu olan bireyler uzuv kayıplarından dolayı düşme riski altındadır. Protez kullanan bireylerde düşme korkusunun artması, bireylerin rehabilitasyon sürecini ve yaşam kalitelerini olumsuz etkileyebilir. Travmatik unilateral transtibial amputasyonu (TTA) ile transfemoral amputasyonu (TFA) olan bireylerin düşme korkusunun karşılaştırılması ve düşme korkusu ile ilişkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışma kesitsel olarak planlandı. Çalışmaya 18–65 yaş arası unilateral TTA olan 30 birey ve TFA olan 30 birey dahil edildi. Vizüel Analog Skala (VAS) ile sağlam ekstremite, ampute ekstremite ve bel ağrısının şiddeti belirlendi. Numerik Derecelendirme Ölçeği (NRS) kullanılarak genel protez, soket, protez ayak ve varsa protez diz eklemi memnuniyetleri sorgulandı. Son 1 yıl içerisinde düşme sayısı not edildi. Bireylerin düşme korkusu ise Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I) ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen bireylerin son bir yıl içerisinde %56,7’si en az bir defa düşme yaşadığını belirtti. TTA ve TFA grupları arasında VAS sağlam ve rezidüel ekstremite ağrısı, son bir yıl içerisindeki düşme sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla p = 0,011, p = 0,017, p = 0,024). VAS sağlam ekstremite ağrısı ile düşme korkusu arasında TTA grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p = 0,004). VAS bel ağrısı ile düşme korkusu arasında ise hem TTA hem de TFA grubunda istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla p = 0,039, p = 0,043). Amputasyondan sonra geçen süre ile düşme korkusu arasında TFA grubunda anlamlı bir ilişki saptandı (p = 0,027). Sonuçlar: TTA olan bireylerde düşme korkusu, sağlam ekstremite ağrısı ve bel ağrısı ile ilişkilidir. TFA olan bireylerde ise düşme korkusu bel ağrısı ve amputasyondan sonra geçen süre ile ilişkilidir. Ampute bireyleri olumsuz etkileyebilecek olan düşme korkusunun önlenmesi için sağlam ekstremite ağrısı ve bel ağrısı gibi ilişkili faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Düşme korkusunu önlemek için ilişkili olabilecek bu faktörlere yönelik rehabilitasyon uygulamalarının planlanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmacıların herhangi bir çıkar ilişkisi bulunmamaktadır. Çalışmayı maddi olarak destekleyen kişi/kuruluş yoktur.

Etik Beyan

Araştırma için Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Etik Kurulundan onay alındı (Tarih:13.12.2023 No: E1-23-4437).

Kaynakça

  1. Barnett CT, Vanicek N, Rusaw DF. Do Predictive Relationships Exist Between Postural Control and Falls Efficacy in Unilateral Transtibial Prosthesis Users? Arch Phys Med Rehabil 2018; 99: 2271-78.
  2. Steinberg N, Gottlieb A, Siev-Ner I, Plotnik M. Fall incidence and associated risk factors among people with a lower limb amputation during various stages of recovery - a systematic review. Disabil Rehabil 2019; 41: 1778-87.
  3. Miller WC, Deathe AB, Speechley M, Koval J. The influence of falling, fear of falling, and balance confidence on prosthetic mobility and social activity among individuals with a lower extremity amputation. Arch Phys Med Rehabil 2001; 82: 1238-44.
  4. Rosenblatt NJ, Major MJ, Manesh B, Schneider K, Miller SA. Validating a fear-of-falling-related activity avoidance scale in lower limb prosthesis users. PMR 2024; 16: 462-73.
  5. Engenheiro G, Pinheiro J, Costa JS, Cordeiro A, Ramos S. Falls in unilateral lower limb amputees living in the community. A Portuguese study. Acta Med Port 2020; 33: 675-79.
  6. Miller WC, Speechley M, Deathe B. The prevalence and risk factors of falling and fear of falling among lower extremity amputees. Arch Phys Med Rehabil 2001; 82: 1031-7.
  7. Hunter SW, Batchelor F, Hill KD, Hill AM, Mackintosh S, Payne M. Risk Factors for Falls in People With a Lower Limb Amputation: A Systematic Review. PMR 2017; 9: 170-80.
  8. Yardley L, Beyer N, Hauer K, Kempen G, Piot-Ziegler C, Todd C. Development and initial validation of the Falls Efficacy Scale-International (FES-I). Age Ageing 2005; 34: 614-9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kılınç Kamacı, G., Örücü Atar, M., Palaş, A., Korkmaz, N., Demir, Y., & Aydemir, K. (2025). Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 16(2), 309-314. https://doi.org/10.18663/tjcl.1636200
AMA
1.Kılınç Kamacı G, Örücü Atar M, Palaş A, Korkmaz N, Demir Y, Aydemir K. Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması. TJCL. 2025;16(2):309-314. doi:10.18663/tjcl.1636200
Chicago
Kılınç Kamacı, Gizem, Merve Örücü Atar, Arzum Palaş, Nurdan Korkmaz, Yasin Demir, ve Koray Aydemir. 2025. “Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 (2): 309-14. https://doi.org/10.18663/tjcl.1636200.
EndNote
Kılınç Kamacı G, Örücü Atar M, Palaş A, Korkmaz N, Demir Y, Aydemir K (01 Haziran 2025) Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16 2 309–314.
IEEE
[1]G. Kılınç Kamacı, M. Örücü Atar, A. Palaş, N. Korkmaz, Y. Demir, ve K. Aydemir, “Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması”, TJCL, c. 16, sy 2, ss. 309–314, Haz. 2025, doi: 10.18663/tjcl.1636200.
ISNAD
Kılınç Kamacı, Gizem - Örücü Atar, Merve - Palaş, Arzum - Korkmaz, Nurdan - Demir, Yasin - Aydemir, Koray. “Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 16/2 (01 Haziran 2025): 309-314. https://doi.org/10.18663/tjcl.1636200.
JAMA
1.Kılınç Kamacı G, Örücü Atar M, Palaş A, Korkmaz N, Demir Y, Aydemir K. Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması. TJCL. 2025;16:309–314.
MLA
Kılınç Kamacı, Gizem, vd. “Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, c. 16, sy 2, Haziran 2025, ss. 309-14, doi:10.18663/tjcl.1636200.
Vancouver
1.Gizem Kılınç Kamacı, Merve Örücü Atar, Arzum Palaş, Nurdan Korkmaz, Yasin Demir, Koray Aydemir. Travmatik unilateral transtibial ve transfemoral amputasyonu olan bireylerde düşme korkusunun karşılaştırılması. TJCL. 01 Haziran 2025;16(2):309-14. doi:10.18663/tjcl.1636200

e-ISSN: 2149-8296

Publication Model: Continuous Publication

Peer Review Model: Double-Blind Peer Review

Publication Language: Turkish and English

Access Model: Open Access

DOI Prefix: (Crossref DOI numaranız)

Publisher: DNT Ortadoğu Publishing Inc.

Journal Abbreviation: Turk J Clin Lab

Indexed in J-Gate

The content of this site is intended for health care professionals. All the published articles are distributed under the terms of

Creative Commons Attribution Licence,

which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.