İş Gücü Anlaşmasının Altmışıncı Yılında Aidiyet ve Ötekileştirilme Arasında Almanyalı Türkler (German Turks Between Belonging and Being Marginalized in the Sixtieth Year of the Labor Agreement)

Öz

Ulusaşırı alanda varlık göstermeye çalışan Türkiye kaynaklı göç kökenli topluluk; genellikle entegrasyon ve kimlik kavramları etrafında tartışılan çeşitli ikilemler yaşamaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye kökenli Almanyalı Türklerin aidiyet hissetme ve ötekileştirilme arasında yaşadıkları ikilemleri tespit etmektir. Alman anayasası ve hukuk mevzuatı azınlıkların haklarını genel olarak korur görünürken Almanya kamuoyunun önemli bir kısmı özellikle Müslüman azınlığa yönelik olumsuz tutumlara sahiptir. Bu çalışmada Türkiye kökenlilerin aidiyetleri, Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Türk kökenli göçmenlere yönelik araştırmasının verilerinden yararlanılarak incelenmektedir. Bu çalışmada NRW postmigrantisch- Kuzey Ren-Vestfalya Nüfusunun Almanya’daki Müslümanlara Yönelik Tutumları başlıklı araştırmanın verileri Axel Honneth’in tanı(n)ma teorisi ve Honneth ile Ferdinand Sutterlüty’nin normatif paradoks modelinden yararlanılarak yorumlanmaktadır. Çalışmada; Türkiye kökenli Almanyalı Müslümanların tarihinde yaşanan ikilemlerin sürdüğü, çoğunluk toplumunun önemli bir kısmının Müslümanları dışlayıcı bir tutuma sahip oldukları ve bu durumun genel demokratik ilkelere tehdit potansiyeli içerdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş Gücü Göçü
• Entegrasyon
• Normatif Çelişki Modeli
• Tanınma Teorisi
• Almanyalı Müslümanlar.

Kaynakça

1. AA (2020). “Almanya'daki Mölln faciasının 28. Yılı”, Erişim: 16.06.2021. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/almanyadaki-molln-faciasinin-28-yili/2053331
2. Adıgüzel, Y. (2016). Göç sosyolojisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Akgün, H. (2012). “Alman Uyum Politikaları ve Göçmenler”, Alman Eğitim Sistemi, Entegrasyon Politikaları ve Göçmenler Sempozyumu 2012, http://www.diegaste.de/pdf/diegaste-sayi24.pdf (12.02.2017)
4. Alman Federal Meclisi (2012). “Rechtliche Regelung der Beschneidung minderjähriger Jungen: Antrag der Fraktionen der CDU/CSU, SPD und FDP.” Erişim: 01.07.2021.
5. Aslan, A. (2018). “Çokkültürlülük ve Entegrasyon Tartışmaları Bağlamında Üçüncü Kuşağın Kimlik Algısı ve Din: Köln Örneği”, Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
6. Aslan, A. (2020). “Türkiye Kökenli Almanyalı Müslümanların Sosyal Katılımı: Perspektif Dergisi Örneği”. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3 (4), 216-239. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijephss/issue/56690/705421
7. Bade, K. J.; Oltmer, J. (2003). “Zwischen Aus-und Einwanderungsland: Deutschland und die Migration seit der Mitte des 17. Jahrhunderts.” Zeitschrift für Bevölkerungswissenschaft 28 (2-4): 799–842.
8. Berlinghoff, M. (2018). “Geschichte der Migration in Deutschland”, Erişim: 16.06.2021. https://www.bpb.de/gesellschaft/migration/dossier-migration/252241/deutsche-migrationsgeschichte

9. Bertelsmann Stiftung (2009). Zuwanderer in Deutschland. Ergebnisse einer repräsentativen Befragung von Menschen mit Migrationshintergrund. Durchgeführt durch das Institut für Demoskopie Allensbach im Auftrag der Bertelsmann Stiftung. Gütersloh.
10. Bozkurt, N. (2010). "SÜNNET", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/sunnet--hitan#2-islamda (01.07.2021). Erişim: 16.06.2021.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
12. Castles, S. & Miller M. J. (2008). Göçler Çağı: Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri, Bülent Uğur Bal, İbrahim Akbulut (çev.), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
13. Esser, H. (2001). Integration und ethnische Schichtung. Arbeitspapier Mannheimer Zentrum für Europäische Sozialforschung Nr. 40. Mannheim.
14. EUMC (2006). Avrupa Irkçılık ve Yabancı Düşmanlığı İzleme Merkezi: Avrupa Birliği’ndeki Müslümanlar: Ayrımcılık ve İslamofobi, Rapor, Viyana.
15. Fanon, F. (1952). Black Skin, White Masks, New York: Grove Press, 1967.
16. Foroutan, N. (2010). Sarrazins Thesen auf dem Prüfstand, Erişim: 22.06.2021.
17. Foroutan, N. (2013). Hybride Identitäten. Normalisierung, Konfliktfaktor und Ressource in postmigrantischen Gesellschaften. In: Brinkmann, Heinz Ulrich/Uslucan, Haci-Halil (Hrsg.): Dabeisein und Dazugehören. Integration in Deutschland. Wiesbaden, s. 85 – 99.
18. Foroutan, N.; Canan, C. (2016). The Paradox of Equal Belonging of Muslims. In: Islamophobia Studies Journal (3 /2), s. 159-176.
19. Foroutan, N.; Canan, C. v.d. (2016). Nordrhein-Westfalen postmigrantisch Einstellungen der Bevölkerung Nordrhein-Westfalens zu Musliminnen und Muslimen in Deutschland, Berliner Institut für empirische Integrations- und Migrationsforschung (BIM).
20. Frisch, M. (1965). Siamo italiani – Die Italiener. Gespräche mit italienischen Arbeitern in der Schweiz, von Alexander J. Seiler, Zürich: EVZ.
21. Fukuyama, F. (2011). Tarihin sonu ve son insan. Z. Dicleli (çev.). İstanbul: Profil Yayıncılık.
22. Günay, Ü. (2012). Din Sosyolojisi, İstanbul: İnsan Yayınları.
23. Hans, S. (2010). Assimilation oder Segregation? Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.
24. Haug, S., Müssig, S., & Stichs, A. (2009). Muslimisches Leben in Deutschland: Im Auftrag der Deutschen Islam Konferenz (Vol. 6, p. 448). DEU.
25. Honneth, A. (1995). The Struggle for Recognition: The Moral Grammar of Social Conflicts. Cambridge: Polity Press.
26. Honneth, A. (2002). “Grounding Recognition: A Rejoinder to Critical Questions.” Inquiry 45 (4): 499–519.
27. Honneth, A. & Sutterlüty, F. (2011). “Normative Paradoxien der Gegenwart – eine Forschungsperspektive.” WestEnd. Neue Zeitschrift für Sozialforschung 8 (1): 67–85.
28. Iser, M. (2019). "Recognition", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (ed.), https://plato.stanford.edu/archives/sum2019/entries/recognition/. Erişim: 20.06.2021.
29. Kaya, A. (2016). İslâm, Göç ve Entegrayon, Güvenlikleştirme Çağı; Nur Yasemin Ural (çev.), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
30. Kymlicka, W. ve Cohen-Almagor, R. (2000). “Democracy and Multiculturalism.” In Challenges to Democracy: Essays in Honour and Memory of Isaiah Berlin, Raphael Cohen-Almagor (Ed.). 89–118. London: Ashgate.
31. Martikainen T. (2010). “Din, Göçmenler ve Entegrasyon”. Nebile Özmen (çev.), Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 38 (2010/1), s. 263-276.
32. NIP, (2007). https://www.bundesregierung.de/resource/blob/975226/441038/acdb01cb90b28205d452c83d2fde84a2/2007-08-30-nationaler-integrationsplan-data.pdf?download=1, Erişim: 19.06.2021
33. Perspektif (2018). İslam Toplumu Millî Görüş Aylık Haber-Yorum Dergisi. 267. Sayı, https://perspektif.eu/sayilar/, Plural Publications, Köln. 23.09.2020
34. Perspektif (2020). “Almanya’da Tarihi Karar: Başörtülü Öğretmene Çalışma Yasağı Hukuka Aykırı”, https://perspektif.eu/2020/08/28/almanyada-tarihi-karar-basortulu-ogretmene-calisma-yasagi-hukuka-aykiri/ Erişim: 02.07.2021.
35. Riedel, S. (2007). Zwischen “Euro-Islam” und Islamophobie Einheit in Vielfalt? Wider den Zwang Europas Muslime zu institutionalisieren Internationale Politik 9, September 2007, s. 36- 45.
36. Rommelspacher, B. (2009). “Konflikt als Chance: Der Moscheebau als Medium der Integration.” In Antimuslimischer Rassismus: Konflikte als Chance, edited by Jürgen Micksch, 57–67. Interkulturelle Beiträge 25. Frankfurt am Main: Lembeck.
37. RTL (2021). https://www.rtl.de/cms/osnabrueck-erste-staatlich-finanzierte-imam-ausbildung-in-deutschland-4778057.html Erişim: 17.06.2021.
38. Sauer, M. (2020). 20 Jahre Mehrthemenbefragung Integration und Partizipation türkeistämmiger Zugewanderter in Nordrhein-Westfalen 1999 bis 2019; Eine Analyse in Kooperation mit dem Ministerium für Kinder, Familie, Flüchtlinge und Integration des Landes Nordrhein-Westfalen; Stiftung Zentrum für Türkeistudien und Integrationsforschung, Essen, im November.
39. Schily, O. (2002). "Assimilierung ist die beste Integration", Süddeutsch Zeitung, Haziran 2002’den alan http://www.abendblatt.de/politik/deutschland/article106974942/Otto-SchilyAssimilierung-ist-die-beste-Integration.html, Erişim: 16.06.2021.
40. Schmid, T. (2008). http://www.welt.de/debatte/kommentare/article6071359/AssimilationWarum-nicht.html, 11 Şubat 2008, Erişim: 16.06.2021.
41. Spiegel-Online (2012): Umstrittene Rechtslage: Kanzlerin warnt vor Beschneidungsverbot. In: Spiegel-Online, 16.07.2012. Erişim: 16.06.2021.
42. Spielhaus, R., Färber, A. (2006). “Islamisches Gemeindeleben in Berlin.”, Integrationsbeaudtragter, Berlin.
43. Statista, (2021). “Schätzung zur Anzahl der Moscheen in Deutschland im Jahr 2020” https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1223599/umfrage/geschaetzte-anzahl-der-moscheen-in-deutschland/#professional, Erişim: 01.07.2021.
44. Storz, H.; Wilmes, B. (2007). “Die Reform des Staatsangehörigkeitsrechts und das neue Einbürgerungsrecht”, Erişim: 16.06.2021. https://www.bpb.de/gesellschaft/migration/dossier-migration-ALT/56483/einbuergerung,
45. Sutterlüty, F. (2010). In Sippenhaft: Negative Klassifikationen in ethnischen Konflikten (Vol. 14). Frankfurt: Campus Verlag.
46. Sutterlüty, F. (2012). Paradoxale Folgen ethnischer Gleichheit. In Transnationale Vergesellschaftungen (pp. 931-944). Wiesbaden: Springer VS.
47. Taylor, C. (2005). “Tanınma Politikası”, Çokkültürcülük, hazırlayan Amy Gutmann, çev. Yurdanur Salman, İstanbul: Y.K.Y.
48. Tibi, B. (2004). Avrupa’daki müslümanlar göçmenler: Avro-i̇slam ile gettolaşma arasında. İçinde N. AlSayyad & M. Castells (Ed.), & Z. Savan (Çev.), Müslüman avrupa ya da avro-i̇slam: Küreselleşme çağında siyaset, kültür ve vatandaşlık. Everest Yayınları.
49. Toksöz, G. (2006). Uluslararası Emek Göçü, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
50. Vatter, A. (2011). Vom Schächt-zum Minarettverbot. Religiöse Minderheiten in der direkten Demokratie. Zürich: Neue Zürcher Zeitung.
51. ZfTI, (2019). Mehrthemenbefragung türkeistämmiger Zugewanderter in Nordrhein-Westfalen 2019, Erişim: 24.06.2021.