YÜKSEK PERFORMANSLI İŞ SİSTEMLERİNİN ÇALIŞAN PERFORMANSINA ETKİSİNDE YETENEK YÖNETİMİNİN ARACI ROLÜ

Öz

Bu çalışma, yüksek performanslı iş sistemlerinin çalışan performansı üzerindeki etkisini ve bu ilişkide yetenek yönetiminin aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bankacılık sektöründe yürütülen araştırma kapsamında, yüksek performanslı iş sistemi, yetenek yönetimi ve çalışan performansı arasındaki nedensel ilişkileri içeren kavramsal bir model geliştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye’de bankacılık sektöründe çalışanlar oluşturmakta olup, İstanbul’daki bankalardan kolayda örnekleme yöntemiyle 540 çalışandan veri toplanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiş; doğrulayıcı faktör analizi ile ölçeklerin geçerlilik ve güvenirliği test edilmiş, Hayes regresyon analizi ile model etkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, yüksek performanslı iş sistemlerinin çalışan performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu ve bu ilişkide yetenek yönetiminin aracılık rolünü desteklediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yüksek Performanslı İş Sistemi
• Yetenek Yönetimi
• Çalışan Performansı

THE MEDIATING ROLE OF TALENT MANAGEMENT IN THE EFFECT OF HIGH-PERFORMANCE WORK SYSTEMS ON EMPLOYEE PERFORMANCE

Öz

This study aims to examine the effect of high-performance work systems on employee performance and to reveal the mediating role of talent management in this relationship. Conducted in the banking sector, the research develops a conceptual model based on the increasing importance of high-performance work system practices in contemporary work environments and analyzes the causal relationships among three key variables: high-performance work systems, talent management, and employee performance. The population of the study consists of employees working in the banking sector in Turkey, and data were collected from 540 employees employed in banks in Istanbul using the convenience sampling method. The data were analyzed using SPSS and AMOS software. Confirmatory factor analysis was performed in AMOS to test the validity and reliability of the measurement scales, while the effects of the proposed model were examined using Hayes regression analysis in SPSS. The findings indicate that high-performance work systems have a significant effect on employee performance and that talent management plays a mediating role in this relationship.

Anahtar Kelimeler

• High-Performance Work Systems
• Talent Management
• Employee Performance

Kaynakça

1. Alayoğlu, N. (2010). İnsan Kaynakları Yönetiminde Yeni Dönem Yetenek Yönetimi. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi(1), s. 68-97.
2. Ali, M., Lei, S., Ali, S., & Hussain, S. (2017). Relationship of External Knowledge Management and Performance of Chinese Manufacturing Firms: The Mediating Role of Talent Management. International Business Research, 10(6), s. 248-258. doi:10.5539/ibr.v10n6p248
3. Appelbaum, E., Bailey, T., Berg, P., & Kalleberg, A. L. (2000). Manufacturing Advantage: Why High-Performance Work Systems Pay Off. New York: Cornell Unıversty Press.
4. Ardi, A., Cahyadi, H., Meilani, Y. F., & Pramono, R. (2024). Talent Attraction Through Flexible Work Anytime From Anywhere. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(3), s. 1-20. doi:https://doi.org/10.24294/jipd.v8i3.29
5. Arsal , A. (2022). Dinamik Yeteneklerin, Yüksek Performanslı İş Sistemleri Üzerinden Örgütsel Performansa Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
6. Arsal, A. H., & Gürol, Y. D. (2022). Yüksek Performanslı İş Sistemlerinin Firma Performansına Etkisi: BİST Üyeliğinin Düzenleyici Rolü. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), s. 104-118. doi:10.14744/ysbed.2021.00009
7. Aslantaş, M. (2024). Yetenek Yönetimi ile Performans Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11(1), s. 466-499.
8. Baghinipour, Y., & Aktaş, B. N. (2025). Investigating the Impact of High-Performance Work Systems on Innovation Behavior with Structural Equation Modeling. Alanya Academic Review Journal, 9(1), s. 37-50. doi:10.29023/alanyaakademik.1458291

9. Becker , B. E., Huselid, M. A., & Ulrich , D. (2001). The HR Scorecard: Linking People, Strategy, and Performance. Boston: Harvard Business Review Press.
10. Boxall, P. (2012). High-Performance Work Systems: What, Why, How and for Whom? Asia Pacific Journal of Human Resources, 50, s. 169-186. doi:10.1111/j.1744-7941.2011.00012.x
11. Boxall, P., & Macky, K. (2007). High- Performance Work Systems and Organizational Performance: Bridging Theory and Practice. Asia Pacific Journal of Human Resources, 45(3), s. 261-270. doi: https://doi.org/10.1177/1038411107082273.
12. Bryman, A. (2016). Social research methods (5th ed.). Oxford University Press.
13. Cappelli, P. (2008). Talent on Demand – Managing Talent in an Age of Uncertainty. Harvard Business Review, s. 74-81. doi:10.1108/hrmid.2009.04417fae.002
14. Cattell, R. B. (1978). The scientific use of factor analysis in behavioral and life sciences. New York, NY: Plenum Press.
15. Chadee , D., & Raman, R. (2012). External Knowledge and Performance of Offshore IT Service Providers in India: The Mediating Role of Talent Management. Asia Pacific Journal of Human Resources(50), s. 459-482. doi:10.1111/j.1744-7941.2012.00039.x
16. Coulson-Thomas, C. (2013). Aiming for the Stars Can Bring an Organization Down to Earth: Affordable Talent Management May Mean Making the Most of What You Have. Human Resource Management International Digest, 21(1), s. 28-30. doi: 10.1108/09670731311296483
17. Çalışkan, A., & Köroğlu, Ö. (2022). Job Performance, Task Performance, Contextual Performance: Development and Validation of a New Scale. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(2), s. 180-201. doi:10.29131/uiibd.1201880
18. Çankır, B., & Semiz Çelik, D. (2018). Çalışan Performansı ve Mali Performans: Pozitif Ses Çıkarma, Psikolojik İyi Oluş ve Çalışmaya Tutkunluk ile İlişkileri ve Otel İşletmeleri Örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), s. 54-67. doi: https://doi.org/10.17336/igusbd.387588
19. Çelik, M., & Zaim, A. H. (2012). Yetenek Yönetimi Yaklaşımı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi(10), s. 33-38.
20. Çevik Tekin, İ., & Türk, A. (2021). 2000’li Yıllarda Çalışan Performansı Konusunda Yapılan Ulusal Makalelerin (Tr Dizin) Bibliyometrik Analizi. Turkish Studies, 16(2), s. 597-611. doi:https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.50018
21. Dang, N. T., Nguyen, Q. T., Habaradas, R., Ha, V. D., & Nguyen, V. T. (2020). Talent Conceptualization and Talent Management Approaches in the Vietnamese Banking Sector. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(7), s. 453-462. doi:10.13106/jafeb.2020.vol7.no7.453
22. Erdoğan, M. E. (2020). Örgüt Kültürünün Dışa Uyum Becerisi İle Örgütsel Güven Arasındaki İlişkide Yetenek Yönetiminin Aracılık Rolü: Telekomünikasyon Sektöründe Bir Araştırma. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 15(54), s. 586-609. doi:10.14783/maruoneri.771829
23. Fegley, S. (2006). Talent Management Survey Report. Society For Human Resource Management Reseach, s. 1-30.
24. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
25. Hayes, A. F. (2017). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. New York: Guilford Press.
26. Henseler, J., Ringle , C., & Sarsted, M. (2015). A New Criterion for Assessing Discriminant Validity in Variance-Based Structural Equation Modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), s. 115-135. doi: 10.1007/s11747-014-0403-8
27. Huselid, M. (1995). The Impact of Human Resource Management Practices on Turnover, Productivity, and Corporate Financial Performance. Academy of Management Journal, 38(3), s. 635-672. doi: https://doi.org/10.2307/256741
28. Jyoti, J., & Dev, M. (2016). Perceived High-performance Work System and Employee Performance: Role of Self-efficacy and Learning Orientation. Indian Institute of Management, 15(2), s. 115-133. doi:10.1177/0972622516688392
29. Kaçik, S., & Aykan, E. (2022). Esnek Çalışmanın İş-Yaşam Dengesi, İş Tatmini ve İş Performansı Üzerindeki Etkisi: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), s. 40-64.
30. Kline, R. B. (2016). Principles and Practice of Structural Equation Modeling, 4th ed. The Guilford Press.
31. Mantow, H. D., & Nilasari, M. (2022). The Effect of Knowledge Management and Talent Management on Employee Performance. Jurnal Manajemen, 26(1), s. 51-66. doi: http://dx.doi.org/10.24912/jm.v26i1.834
32. Özgen, H., & Yalçın, A. (2015). İnsan Kaynakları Yönetimi Stratejik Bir Yaklaşım. Ankara:: Akademisyen Kitabevi. doi: https://doi.org/10.37609/akya.1855
33. Pawar, B. (2019). Employee Performance and Well-being, Leadership, Justice, Support, and Workplace Spirituality. Londra. doi:https://doi.org/10.4324/9780429244193
34. Qureshi, M. T. (2009). Talent Retention Using High Performance Work Systems. The International Journal of Organizational Innovation, 12(2), s. 10-19.
35. Serim Bahadınlı, H. (2013). İşletmelerde Yetenek Yönetimi Uygulamalarının Çalışanların İş Tatmini ve Örgüte Bağlılıkları Üzerindeki Etkisi (İlaç, Tekstil ve Otomotiv Sektörlerinde Araştırma). Yayınlanmamış doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
36. Sivathanu, B., & Pillai, R. (2020). Technology and Talent Analytics for Talent Management – A Game Changer For Organizational Performance. International Journal of Organizational Analysis, 28(2), s. 457-473. doi:10.1108/IJOA-01-2019-1634
37. Snape, E., & Redman, T. (2010). HRMPractices, Organizational Citizenship Behaviour and Performance: A Multi-Level Analysis. Journal of Management Studies, 47(7), s. 1219-1247. doi:10.1111/j.1467-6486.2009.00911.x
38. Sun , L.-Y., Aryee, S., & Law, K. (2007). High-Performance Human Resource Practices, Citizenship Behavior, and Organizational Performance: A Relational Perspective. Academy of Management Journal, 50(3), s. 558-577. doi:https://doi.org/10.5465/amj.2007.25525821
39. Tran Huy, P. (2025). How Does High-Performance Work System Influence Employees Creativity? The role of critical reflection and human resource management attribution. International Journal of Emerging, 20(2), 639-658. doi: 10.1108/IJOEM-03-2022-0508
40. Ugwu, K. E., & Osisioma, H. E. (2017). Talent Management and Performance of Selected Commercial Banks in Owerri. International Journal of Management, Accounting and Economics, 4(3), s. 282-310.
41. Wang, P., Chen, X., & Lawler, J. (2024). Linking Top Management’s HR Focus to Innovation: The Role of Ownership Structures and High Performance Work Systems. The International Journal of Human Resource Management, 35(13), s. 2259–2282. doi: https://doi.org/10.1080/09585192.2024.2331585 Yağar, F. ve Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenilirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 19.
42. Zake, G., Jonck, P., & Pelser, A. (2024). Impact of Contextual Factors on Organisational Performance Mediated by Talent Management. Journal of Industrial Psychology, 50, s. 1-12. doi:https://doi.org/10.4102/sajip.v50i0.2184
43. Zhang, B. & Morris, J. (2013), High-Performance Work Systems and Organizational Performance: Testing the Mediation Role of Employee Outcomes Using Evidence from PR China. The International Journal of Human Resource Management, s. 1-21. doi:10.1080/09585192.2013.781524