TR
EN
GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ
Öz
Bu çalışma, girişimcilik öz-yeterliğinin erken aşama girişimcilik aktivitesiyle nasıl ilişkilendiğini çoklu ülke düzeyinde incelemektedir. Buna bağlı olarak, bu ilişkinin girişimcilik niyeti üzerinden ilerleyip ilerlemediği aracılık yaklaşımıyla test edilmektedir. Kuramsal dayanak iki teoriye dayanmaktadır. Planlı Davranış Teorisi niyeti davranışın en yakın belirleyicisi olarak görmektedir; Sosyal Bilişsel Teori ise öz-yeterliği motivasyonel süreçleri besleyen temel bir bilişsel kaynak olarak ele almaktadır. Analiz, GEM verilerinden 2010–2018 döneminde kesintisiz gözlemi bulunan 20 ülkeye ait ülke-yıl göstergeleri kullanılarak yürütülmüştür. Bulgular, öz-yeterliğin girişimcilik niyetiyle pozitif ilişkili olduğunu ve niyetin de erken aşama girişimcilik aktivitesiyle pozitif ilişki sergilediğini göstermektedir. Buna ek olarak, dolaylı etki sonuçları niyetin aracı rolünü desteklemektedir. Bu sonuçlar, öz-yeterlikten girişimsel davranışa geçişin ülke düzeyinde de büyük ölçüde niyet mekanizması üzerinden işlediğine işaret etmektedir. Dolayısıyla çalışma, bilişsel kaynakların makro düzey girişimcilik çıktılarıyla sistematik biçimde bağlantılandığını gösteren kanıtları güçlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
- Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self‐efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior. Journal of Applied Social Psychology, 32(4), 665-683. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2002.tb00236.x
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
- Baron, R. ve Kenny, D. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
- Boyd, N. G. ve Vozikis, G. S. (1994). The influence of self-efficacy on the development of entrepreneurial intentions and actions. Entrepreneurship Theory and Practice, 18(4), 63-77. https://doi.org/10.1177/104225879401800404
- Chen, C. C., Greene, P. G. ve Crick, A. (1998). Does entrepreneurial self-efficacy distinguish entrepreneurs from managers? Journal of Business Venturing, 13(4), 295-316. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(97)00029-3
- Fayolle, A. ve Liñán, F. (2014). The future of research on entrepreneurial intentions. Journal of Business Research, 67(5), 663-666. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.11.024
- Fayolle, A., Liñán, F. ve Moriano, J. A. (2014). Beyond entrepreneurial intentions: values and motivations in entrepreneurship. International Entrepreneurship and Management Journal, 10(4), 679-689. https://doi.org/10.1007/s11365-014-0306-7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Girişimcilik
Bölüm
Tez Özeti
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2026
Kabul Tarihi
13 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 20
APA
Çakmak, C., & Gürkan, N. (2026). GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 9(20), 178-191. https://doi.org/10.55830/tje.1899918
AMA
1.Çakmak C, Gürkan N. GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9(20):178-191. doi:10.55830/tje.1899918
Chicago
Çakmak, Canan, ve Nurdan Gürkan. 2026. “GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 (20): 178-91. https://doi.org/10.55830/tje.1899918.
EndNote
Çakmak C, Gürkan N (01 Mayıs 2026) GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 20 178–191.
IEEE
[1]C. Çakmak ve N. Gürkan, “GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 20, ss. 178–191, May. 2026, doi: 10.55830/tje.1899918.
ISNAD
Çakmak, Canan - Gürkan, Nurdan. “GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9/20 (01 Mayıs 2026): 178-191. https://doi.org/10.55830/tje.1899918.
JAMA
1.Çakmak C, Gürkan N. GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9:178–191.
MLA
Çakmak, Canan, ve Nurdan Gürkan. “GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 20, Mayıs 2026, ss. 178-91, doi:10.55830/tje.1899918.
Vancouver
1.Canan Çakmak, Nurdan Gürkan. GİRİŞİMCİLİK ÖZ-YETERLİĞİ VE ERKEN AŞAMA GİRİŞİMCİLİK AKTİVİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE GİRİŞİMCİLİK NİYETİNİN ARACILIK ETKİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 01 Mayıs 2026;9(20):178-91. doi:10.55830/tje.1899918