Anadolu karaçamı (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) meşcerelerinde tek ağaçta kabuk kalınlığı değişiminin incelenmesi: Isparta yöresi örneği

Öz

Bu çalışma Isparta Yöresi Doğal Anadolu Karaçamı (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) meşçerelerinde tek ağaçta kabuk kalınlığının değişimini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Karaçam kalın kabuklu bir tür olması sebebiyle, hacim, hacim artımı ve eta için verilen değerlerin daha sağlıklı olarak ortaya koyulabilmesi ve eğer gelecekte kabuktan faydalanma ile ilgili teknolojik gelişimler söz konusu olursa, envanter değerlerinin belirlenmesi gibi sebeplerden ötürü kabuk kalınlığı çalışmaları bakımından önem arz eden bir türdür. Bu doğrultuda çalışma kapsamında genç ve yaşlı ağaçlar için farklı boy gruplarında göğüs çapı ve kabuk payı ile kesit yüksekliği ile kabuk kalınlığı parametreleri arasındaki ilişkiler regresyon analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar hem göğüs çapı ile kabuk payı arasında hem de kesit yüksekliği ile kabuk kalınlığı arasında ağaç yaşları be boy grupları bakımından istatistiksel olarak farklar olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Anadolu Karaçamı
• Kabuk
• Kabuk kalınlığı
• Kabuk payı
• Regresyon analizi

Variation of bark thickness on single stem of crimean pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) In Natural Stands: A case study of Isparta region

Öz

This study was carried out to determine the variation of bark thickness in a single tree in Natural Crimean Pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe). Anatolian Black Pine is a thick-barked species. For this reason, it is important to reveal the values given for the volume, volume increase, and allowable cut of the species in a more reliable way. On the other hand, when it comes to technological developments to benefit from the bark in different ways in the future, determining the inventory values is another feature that makes the aforementioned species important. All these reasons bring Anatolian Black Pine to the forefront in terms of crustal thickness studies. In this direction, within the scope of the study, the relationships between breast height diameter and bark allowance, section height, and bark thickness parameters in different height groups for young and old trees were evaluated by the regression analysis method. The results obtained revealed that there were statistical differences between the diameter of the breast height diameter and the bark allowance, and between the section height and the bark thickness in terms of tree age and height groups.

Anahtar Kelimeler

• Crimean pine
• Bark
• Bark thickness
• Bark allowance
• Regression analysis

Kaynakça

1. Alptekin, C.U., 1986. Anadolu Karaçamı’nın (Pinus nigra ssp. pallasiana Lamb. Holmboe) cografik varyasyonları. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
2. Avcı, E., 2021. Karaçam (Pinus nigra Arnold.) kabuğu kullanılarak elde edilen ahşap plastik kompozitlerin T ve H tipi birleştirme özellikleri. Eurasian Journal of Forest Science, 9(1): 20-28.
3. Çalışkan, E., Şentürk, N., Acar, H., 2006. Kesim sürecinde birim zaman tespiti üzerine bir araştırma. Journal of the Faculty of Forestry, 56(1): 159-167.
4. Dönmez, İ.E., Dönmez, Ş., 2013. Ağaç kabuğunun yapısı ve yararlanma imkanları. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 14: 156-162.
5. Eler, Ü., 2002. Orman Amenajmanı. Süleyman Demirel Üniversitesi Yayınları, Isparta.
6. Eraslan, İ., 1982. Orman Amenajmanı. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul.
7. Ermiş, Y., 2013. Orman depolarındaki tomruklarda üretimden kaynaklanan fiziksel zararların belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Artvin.
8. Fırat, F., 1973. Dendrometri. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul.

9. Giannotas, G., Kamperidou, V., Barboutis, I., 2021. Tree bark utilization in insulating bio‐aggregates: a review. Biofuels, Bioproducts and Biorefining, 15(6): 1989-1999.
10. Giannotas, G., Kamperidou, V., Stefanidou, M., Kampragkou, P., Liapis, A., Barboutis, I., 2022. Utilization of tree-bark in cement pastes. Journal of Building Engineering, 57: 104913.
11. Görcelioğlu, E., 1973. Ağaç kabuklarının çeşitli ormancılık ve tarım uygulamalarında, endüstride ve diğer alanlarda değerlendirilmesi olanakları. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, B(2):108-130.
12. Güzel, H., 2018. Ips sexdentatus (Boern.)’un yoğunluğu ve morfolojı̇sı̇ üzerı̇ne karaçam ve sarıçam meşcere özellı̇klerı̇nı̇n etkı̇lerı̇. Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
13. Hemingway, R.W., 2018. Bark: Its chemistry and prospects for chemical utilization. In Organic chemicals from biomass, CRC Press, Boca Raton.
14. Kalıpsız, A., 1963. Türkiye’deki Karaçam Meşçerelerinin Tabii Bünyesi ve Verim Kudreti Üzerine Araştırmalar. Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara.
15. Kitikidou, K., Papageorgiou, A., Mileos, E., Stampoulidis, A., 2014. A bark thickness model for Pinus halepensis in Kassandra, Chalkidiki (Northern Greece). Silva Balcanica, 15(1): 47-55.
16. Kofujita, H., Ettyu, K., Ota, M., 1999. Characterization of the major components in bark from five Japanese tree species for chemical utilization. Wood science and technology, 33(3): 223-228.
17. Kurt, Y., Calikoglu, M., Isik, K., 2021. Relationships between bark thickness, tree age and tree diameter in Pinus brutia Ten. plantations. Fresenius Environmental Bulletin, 30(4): 3122-3129.
18. Meyer, H.A., 1953. Forest Mensureation. State College, Pennsylvania, U.S.A.
19. OGM, 2020. Türkiye Orman Varlığı, Erişim: 14.04.2023.
20. Ogunwusi, A.A., 2013. Potentials of industrial utilization of bark. J. Nat. Sci. Res, 3(2225): e2921.
21. Öymen, T., 1989. Kabuk böceklerine karşı alınabilecek koruyucu önlemler ve savaş. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 39(2): 117-123.
22. Özer, E., 1981. Sarıkamış yöresi sarıçamlarında çap – çift kabuk kalınlığı ı̇lişkisi ve sarıçam hasılat tablosunda verilen genel çap-çift kabuk kalınlığı ı̇lişkisi değerleri ile karşılaştırılması. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 1: 58-63.
23. Terzopoulou, P., Kamperidou, V., 2022. Chemical characterization of wood and bark biomass of the invasive species of tree-of-heaven (Ailanthus altissima (Mill.) Swingle), focusing on its chemical composition horizontal variability assessment. Wood Material Science & Engineering, 17(6): 469-477.
24. Van Laar, A., 2007. Bark thickness and bark volume of Pinus patula in South Africa. Southern Hemisphere Forestry Journal, 69(3): 165-168.
25. Vázquez, G., Antorrena, G., Parajó, J.C., 1987. Studies on the utilization of Pinus pinaster bark. Wood Science and Technology, 21(2): 155-166.
26. Yaltırık, F., 1993. Dendoroloji Ders Kitabı I (Gymnospermae). İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, İstanbul.
27. Yüksel, B., Öztürk, N., 2021. Türkiye’de Büyük göknar kabuk böceği Pityokteines curvidens (Germ.) zararlısının Mavi ladin (Picea pungens Engelm.) türünde ilk kaydı. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 24(1): 1-1.
28. Yüksel, B., Öztürk, R., 2019. Bolu Aladağ yöresi çam ormanlarında primer zarar yapan kabuk böceklerinin ağaç türü tercihleri. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 16(1): 17-30.